Mamy 10 833 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dowody na ustalenie granicy pomiędzy posesjami

Autor: Łukasz Poczyński • Opublikowane: 31.03.2010

Chcemy sądownie wyznaczyć granicę między posesjami. Sąd jednak opiera się tylko na zeznaniach świadków, nie biorąc pod uwagę map, które są z lat 60. Sąsiad wskazuje inną granicę, niż ta określona w mapach (korzystniejszą dla siebie), a poza tym nie zgłasza się na rozprawy, więc sąd nakazał wyznaczenie pełnomocnika. Co mogę zrobić w tej sytuacji?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zasadniczy tryb rozgraniczania normuje ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Ustawa przewiduje dwie fazy postępowania:

 

  1. Faza administracyjna – przebieg granicy ustala geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Postępowanie kończy się na tym etapie, jeżeli zainteresowane strony zawrą ugodę lub jeżeli organ wyda decyzję w tej sprawie – stanie się tak wtedy, gdy będą istniały pewne dowody co do przebiegu granic albo gdy strony złożą w tej kwestii zgodne oświadczenia. Jeżeli brak tych przesłanek, a strony nie zawarły ugody – organ przekazuje sprawę do sądu.
  2. Faza sądowa – toczy się na podstawie art. 153 Kodeksu cywilnego (w skrócie K.c.).

 

Zgodnie z tym artykułem „jeżeli granice gruntów stały się sporne, a stanu prawnego nie można stwierdzić, ustala się granice według ostatniego spokojnego stanu posiadania. Gdyby również takiego stanu nie można było stwierdzić, a postępowanie rozgraniczeniowe nie doprowadziło do ugody między zainteresowanymi, sąd ustali granice z uwzględnieniem wszelkich okoliczności; może przy tym przyznać jednemu z właścicieli odpowiednią dopłatę pieniężną”.

 

Sąd Najwyższy tak określił przedmiot rozgraniczenia „przedmiotem żądania rozgraniczenia są granice w terenie, tj. na gruncie, a nie na mapie. Mapa zaś – z natury rzeczy – jest tylko wtórnym wyrazem granic na gruncie. Ponadto w sprawie o rozgraniczenie chodzi nie o same granice na gruncie, lecz o to, do jakiej granicy na gruncie sięga prawo własności nieruchomości sąsiadujących” (sygn. akt II CRN 272/77).

 

Art. 153 K.c. przewiduje trzy kryteria rozgraniczenia nieruchomości, przy czym mają one zastosowanie w takiej kolejności, w jakiej zostały wymienione. Oznacza to, że sąd obowiązany jest dokonać rozgraniczenia, przede wszystkim według stanu prawnego, to jest według stanu własności, jeżeli zebrany w sprawie materiał pozwoli na ustalenie tego stanu, a w szczególności pozwoli na ustalenie, do jakiej granicy na gruncie sięga własność właścicieli gruntów sąsiadujących, stosownie do ich tytułów własności.

 

Dopiero jeśli ustalenie stanu prawnego nie będzie możliwe, granice ustalane są według ostatniego spokojnego stanu posiadania, a jeśli i to okaże się niemożliwe – ustalenie granic następuje z uwzględnieniem wszelkich okoliczności.

 

Jak zaznaczył Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 17.10.2000 r. (sygn. akt I CKN 851/98), kryteria rozgraniczenia wymienione w art. 153 K.c., to jest stan prawny, ostatni stan spokojnego posiadania i „wszelkie okoliczności”, wzajemnie się wykluczają w tym sensie, że dopóki jest możliwe ustalenie granic na podstawie pierwszego kryterium, dopóty niedopuszczalne jest sięganie do dalszych.

 

Jeśli chodzi o kwestie dowodowe, to Sąd Najwyższy niejednokrotnie wypowiadał się na ten temat.

 

W postanowieniu z dnia 08.02.2000 r. (sygn. akt I CRN 126/94) stwierdzono: „Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 21 maja 1998 r. w sprawie III CKN 475/97 wskazał, że w myśl art. 31 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego z dnia 17 maja 1989 r. przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej. Przepis ten, jak wyjaśnił Sąd Najwyższy, nie wyczerpuje jednak wszystkich dowodów. W postępowaniu sądowym bowiem można posłużyć się także innymi dowodami, przewidzianymi przez K.p.c., np. zeznaniami świadków, opinią biegłego, przesłuchaniem stron. Podlegają one ocenie Sądu w ramach art. 223 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 k.p.c.”

 

Podobnie w postanowieniu z dnia 21.05.1998 r. (sygn. akt III CKN 475/97): „w sądowym postępowaniu rozgraniczeniowym, przy ustalaniu przebiegu spornej granicy według «stanu prawnego» (art. 153 kc), bierze się pod uwagę wymienione w art. 31 ust. 2 – Prawa geodezyjnego i kartograficznego z dnia 17 maja 1989 r., znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej. Obok nich można także się posłużyć innymi dowodami, przewidzianymi przez kodeks postępowania cywilnego, np. zeznaniami świadków, opinią biegłego i przesłuchaniem stron”.

 

W tym miejscu pragnę zwrócić Pańską uwagę na dość istotną kwestię. Mianowicie, przepisy procedury cywilnej nakładają na sąd orzekający obowiązek: po pierwsze – wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału, po drugie – uwzględnienia wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, po trzecie – skonkretyzowania okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności, po czwarte – wskazania jednoznacznego kryterium oraz argumentacji pozwalającej wyższej instancji i skarżącemu na weryfikację dokonanej oceny w przedmiocie uznania dowodu za wiarygodny bądź też jego zdyskwalifikowanie, po piąte – przytoczenia w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dowodów, na których sąd się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności (wyrok Sądu Najwyższego z 29.09.2000 r., sygn. akt V CKN 94/00).

 

W postępowaniu cywilnym istnieje zasada swobodnej oceny dowodów przez sąd.

 

Generalnie chodzi o to, iż sąd nie jest związany jakimiś ścisłymi regułami dotyczącymi postępowania dowodowego, a ustalenia znaczenia zebranych dowodów dokonuje, opierając się na zasadach logiki oraz doświadczenia życiowego. Swobodna ocena dowodów nie jest jednak całkowicie dowolna. W doktrynie i orzecznictwie formułowane są reguły oceniające, które mają pomóc sędziemu, a wyprowadzane są przede wszystkim z prawidłowej wykładni obowiązujących w postępowaniu dowodowym przepisów. Należy przy tym podkreślić, iż sąd ma obowiązek wyprowadzenia z zebranego w sprawie materiału dowodowego wniosków logicznie prawidłowych. Wszystkie wnioski muszą stanowić logiczną całość.

 

Poza tym swobodna ocena dowodów musi odpowiadać pewnym warunkom określonym przez prawo procesowe (czyli sąd może oprzeć swe przekonanie jedynie na dowodach prawidłowo przeprowadzonych). Ocena dowodów musi też być dokonana na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego. Sąd zobowiązany jest przeprowadzić selekcję dowodów, tj. dokonać wyboru tych, na których się oparł, i ewentualnie odrzucić inne, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wiąże się to z obowiązkiem należytego uzasadnienia orzeczenia.

 

Reasumując powyższe, należy stwierdzić, że sąd ma prawo oprzeć się na takich dowodach, które uzna za wiarygodne i prawidłowo przeprowadzone. Ma prawo również odmówić uznania innych dowodów. Trzeba podkreślić, że swobodna ocena dowodów nie może być dowolna i sąd powinien każdorazowo w swoim rozstrzygnięciu zaznaczyć, co spowodowało, że oparł się on na tych, a nie innych dowodach.

 

Należy też zauważyć, że przysługujące sądowi prawo swobodnej oceny dowodów musi być tak stosowane, by prawidłowość jego realizacji mogła być w toku instancji sprawdzona. Zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów może bowiem być postawiony przez strony w apelacji.

 

W związku z powyższym, jeśli Pana zdaniem sąd naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów, pomijając dowody, które według Pana są istotne dla sprawy, ma Pan prawo zaskarżyć to w drodze apelacji od orzeczenia wydanego przez ten sąd w sprawie rozgraniczenia.

 

Natomiast jeśli chodzi o kwestię pełnomocnika w sprawie cywilnej, to warto wiedzieć, że zgodnie z art. 87 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego „pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, a w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia”.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 3 minus II =

»Podobne materiały

Jak zmusić sąsiada do przesunięcia ogrodzenia w granice jego nieruchomości?

Sąsiad postawił kilka lat temu ogrodzenie na terenie mojej nieruchomości, na długości 20 m. Odkryłem to siedem miesięcy temu i zażądałem, by przesunął ogrodzenie w granice swojej nieruchomości. Sąsiad jednak zwleka z tym i gra na czas. Jak go zmusić do konkretnych działań?

Wyznaczenie granic działki budowlanej

Wraz z mężem mieszkamy na stałe za granicą, ale w Polsce mamy działkę. Pięć lat temu sąsiad budował dom i wykopał słupki graniczne, robiąc swój płot. Zdaniem naszych krewnych znacząco zmniejszył naszą działkę. W urzędzie są nowe mapki zrobione przez geodetę wynajętego przez sąsiada, ale nie mamy dos

Nielegalna budowa tymczasowego ogrodzenia

Od kilku lat mamy z mężem działkę. Niedawno mąż przedłużył ogrodzenie, dobudowując tymczasowo jego część od strony drogi (powiatowej). To łącznie 4 słupki metalowe wbite w ziemię i siatka na wysokość 50 cm. Sąsiedzi zgłosili nas do nadzoru, który chce rozebrać ogrodzenie z powodu nielegalności. Co r

Warunki techniczne nadbudowy budynku mieszkalnego

Mój dom jednorodzinny, murowany stoi na działce w odległości 4 m od granicy. Budynek sąsiada, który jest częściowo drewniany, stoi w odległości 2 m od granicy. Chcę nadbudować swój budynek. Czy jest to możliwe i jakie warunki techniczne muszę spełnić? Sąsiad twierdzi, że odległość między budynkami j

Otwarcie gabinetu kosmetycznego w domu

Planuję otwarcie gabinetu kosmetycznego w domu. Jakie są procedury? Mój dom w planie zagospodarowania może być mieszkalny bądź usługowy.

Zakup mieszkania z nakazem rozbiórki dobudowanej bez zezwoleń części

Planuję zakup mieszkania od spadkobierców byłego właściciela. Poprzedni właściciel dobudował do mieszkania dwa pokoje bez koniecznych zezwoleń. Obecni właściciele otrzymali nakaz rozróbki dobudowanej części. Czy po zakupie „legalnej” części mieszkania nakaz rozbiórki może zostać przenies

Dom nieodpowiadający planom

Rok temu, wiosną kupiłem dom, który okazał się być samowolą budowlaną, a właściwie jego sytuacja prawna jest niejasna. Dom pochodzi z 1997 r. Prawdopodobnie stoi na miejscu starego domu, a ponadto ma plany i pozwolenie kierownika budowy i jeden wpis do książki budowy. Niestety okazało się, że stoi o

Powódź – pozwolenie na budowę a Prawo wodne

Moja działka położona jest między wałem przeciwpowodziowym a linią brzegową rzeki, czyli w obszarze, gdzie bezpośrednio grozi powódź. Na podstawie art. 82 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ? nie mogę się budować w tym miejscu. Jednak na tej działce mieszkamy już od 1933 r.

Budowa altany śmietnikowej na osiedlu

W zeszłym roku kupiłem od dewelopera domek na osiedlu mieszkaniowym. Obecnie mieszkańcy utworzyli wspólnotę i postanowili wybudować altanę śmietnikową wzdłuż granicy mojej działki. Czy w tej sytuacji obowiązuje przepis, że obiekt musi być oddalony 3 m od granicy działki? Dodam, że inwestor nie przew

Przebudowa skrzyżowania – czy można ją bojkotować?

Przeczytałem w rzetelnej gazecie, że planowana jest przebudowa skrzyżowania, w której wyniku nie będę mógł wjechać do mojej posesji z dwóch stron, pozostanie mi tylko jeden, najmniej korzystny wjazd. Czy mogę temu jakoś przeciwdziałać? Co zrobić? Dodam, że planowana jest też budowa przystanku, ale g

Działalność uciążliwa – czy jest nią tartak?

W pobliżu mojego domu sąsiad chce wybudować tartak. Czy w pobliżu domów jednorodzinnych taka działalność jest możliwa? Czy jest to działalność uciążliwa? Dodam, że miejsce budowy tartaku nie jest objęte planem zagospodarowania przestrzennego.

Ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego

Czy przebudowa ulicy przy nowo budowanej stacji paliw zgodnie z otrzymanymi warunkami zagospodarowania terenu na budowę wymaga uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego? Urząd miejski wydał decyzję umarzającą. Z kolei starostwo powiatowe odmawia pozwolenia na budowę, wska

Obowiązki inwestora i projektanta – prawo budowlane

Czy inwestor, ogłaszając przetarg na wykonanie projektu budowlanego i uzyskanie pozwolenia na budowę, może mieć nieuregulowaną kwestię gruntu, na którym ma zostać wybudowany obiekt? Czy projektant ma obowiązek uregulowania sprawy własności gruntu ze Skarbem Państwa?

Urządzenie budowlane (ogrodzenie) – wymagana odległość od drogi

Jaka musi być odległość ogrodzenia stałego od granicy drogi powiatowej?

Pomost na jeziorze postawiony bez zezwoleń

Pomost na jeziorze o długości 60 m postawiony został w styczniu 2018 bez żadnych zezwoleń. Jaka i od jakiej instytucji grozi za to kara? Jaka kara grozi za wycięcie trzciny celem budowy tego pomostu? Jaka kara i od kogo grozi za przesunięcie linii brzegowej o 3 m poprzez wsypanie ziemi do jeziora? W
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »