.
Mamy 12 627 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy odmowa współpracy z policją oskarżonego jest utrudnianiem śledztwa?

Autor: Marcin Górecki • Opublikowane: 13.09.2012

Względem pewnej osoby toczy się postępowanie. Zarzut dotyczy popełnienia przestępstwa internetowego. Policja domaga się, aby osoba podejrzana podała hasło do swojego komputera. Osoba odmawia współpracy z policją. Czy podejrzany ma obowiązek podać to hasło i współpracować? Rozmawiałem o tym z różnymi osobami. Jedna osoba twierdziła, że podejrzany będzie utrudniał śledztwo, jeśli nie poda hasła. Ktoś inny powiedział, że podejrzany nie ma obowiązku dostarczenia dowodów na swoją niekorzyść. Kto ma rację?

 


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jak stanowi art. 239 § 1 Kodeksu karnego (w skrócie K.k.): „Kto utrudnia lub udaremnia postępowanie karne, pomagając sprawcy przestępstwa, w tym i przestępstwa skarbowego uniknąć odpowiedzialności karnej, w szczególności kto sprawcę ukrywa, zaciera ślady przestępstwa, w tym i przestępstwa skarbowego albo odbywa za skazanego karę, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”.

 

Na początku należy wskazać, iż jak wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego, poplecznictwem jest każde zachowanie stanowiące pomoc dla sprawcy w uniknięciu odpowiedzialności. Zamieszczone w art. 239 § 1 K.k. wyliczenie form zachowania ma charakter wyliczenia zachowań typowych. Nie jest możliwe stworzenie zamkniętego katalogu zachowań polegających na pomaganiu uniknięcia odpowiedzialności karnej. Mając na uwadze powyższe, nie sposób wyprowadzić twierdzenia, jakoby podejrzany miał zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej z art. 239 § 1 K.k., albowiem nie można wskazać, iż ma na celu pomoc dla sprawcy w uniknięciu odpowiedzialności. Istotą poplecznictwa jest udzielenie sprawcy pomocy już po dokonaniu przez niego przestępstwa.

 

W podobnym tonie wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 28 stycznia 2001 r. (sygn. akt II AKa 234/2000), zgodnie z którym dla bytu przestępstwa poplecznictwa konieczna jest świadomość sprawcy o popełnieniu przestępstwa przez osobę, której pomaga on uniknąć odpowiedzialności karnej oraz zamiar utrudnienia lub udaremnienia w jakikolwiek sposób postępowania karnego przeciwko tej osobie, zarówno przed jego wszczęciem, jak i w każdym stadium toczącego się już procesu karnego. Nie sposób zatem wskazać na świadomość popełnienia przestępstwa przez samego siebie celem uniknięcia odpowiedzialności karnej, albowiem wskazać należy na bezwzględnie obowiązującą zasadę, tj. brak obowiązku dostarczenia dowodów na swoją niekorzyść.

 

Według art. 74 Kodeksu postępowania karnego (w skrócie K.p.k.):

 

„Art. 74. § 1. Oskarżony nie ma obowiązku dowodzenia swej niewinności ani obowiązku dostarczania dowodów na swoją niekorzyść.

 

§ 2. Oskarżony jest jednak obowiązany poddać się:

 

1) oględzinom zewnętrznym ciała oraz innym badaniom niepołączonym z naruszeniem integralności ciała; wolno także w szczególności od oskarżonego pobrać odciski, fotografować go oraz okazać w celach rozpoznawczych innym osobom,

 

2) badaniom psychologicznym i psychiatrycznym oraz badaniom połączonym z dokonaniem zabiegów na jego ciele, z wyjątkiem chirurgicznych, pod warunkiem że dokonywane są przez uprawnionego do tego pracownika służby zdrowia z zachowaniem wskazań wiedzy lekarskiej i nie zagrażają zdrowiu oskarżonego, jeżeli przeprowadzenie tych badań jest nieodzowne; w szczególności oskarżony jest obowiązany przy zachowaniu tych warunków poddać się pobraniu krwi, włosów lub wydzielin organizmu, z zastrzeżeniem pkt 3,

 

3) pobraniu przez funkcjonariusza Policji wymazu ze śluzówki policzków, jeżeli jest to nieodzowne i nie zachodzi obawa, że zagrażałoby to zdrowiu oskarżonego lub innych osób.

 

§ 3. W stosunku do osoby podejrzanej można dokonać badań lub czynności, o których mowa w § 2 pkt 1, a także, przy zachowaniu wymagań określonych w § 2 pkt 2 lub 3, pobrać krew, włosy, wymaz ze śluzówki policzków lub inne wydzieliny organizmu”.

 

Analogicznie do wskazanego przez Pana pytania można odwołać się do niepopełnienia przestępstwa fałszywych zeznań (art. 233 § 1 K.k.) przez osobę, która umyślnie składa nieprawdziwe zeznania dotyczące okoliczności mających znaczenie dla realizacji swojego prawa do obrony (art. 6 K.p.k.). Skoro oskarżony nie ma obowiązku sam się oskarżać (art. 74 § 1 K.p.k.), to zaprzeczenie oskarżeniu, powstrzymanie się od przeproszenia ofiary, brak starań o naprawienie szkody i tym podobne zaniechania nie mogą stanowić okoliczności obciążającej go, jak to ostatnio często się powołuje w apelacjach oskarżycieli publicznych. Zachowania te – gdyby wystąpiły – mogłyby łagodzić odpowiedzialność oskarżonych, należałyby nawet do szczególnie łagodzących, bo jedynie przebaczenie ofiary by je wyprzedzało.

 

W mojej ocenie, podsumowując powyższe rozważania, należy przede wszystkim wskazać na treść przepisu art. 74 § 1 K.p.k. i brak obowiązku dostarczania dowodów na swoją niekorzyść.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • jeden + I =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »