Mamy 10 833 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dopuszczalność wypłaty ekwiwalentu za urlop

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 15.04.2010

Czy pracodawca ma prawo wypisywać pracownikowi urlop bezpłatny, jeśli przysługuje mu urlop płatny, i obiecywać, że dostanie ekwiwalent przy następnej wypłacie?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Podstawę prawną dla przedstawionego przez Pana stanu faktycznego stanowi art. 152 Kodeksu pracy (w skrócie K.p.) określający definicję urlopu:

 

§ 1. „Pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego, zwanego dalej «urlopem».

 

§ 2. Pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu”.

 

Wskazane w § 1 prawo do urlopu ma charakter normy konstytucyjnej, która gwarantuje prawo każdego pracownika do wypoczynku, zgodnie z zasadą prawa pracy określoną w art. 14 K.p., konkretyzuje się w przepisach o urlopach wypoczynkowych (art. 152-173), o czasie pracy (art. 128-15112) oraz o dniach wolnych od pracy (ustawa z 18.01.1951 r. o dniach wolnych od pracy oraz art. 129 § 1 K.p.).

 

Urlop wypoczynkowy jest szczególnego rodzaju uprawnieniem pracownika opisanym jako coroczny, płatny, nieprzerwany okres ustawowego zwolnienia pracownika od obowiązku świadczenia pracy u danego pracodawcy, przysługujący pracownikowi w celu wypoczynku i regeneracji sił, w wymiarze określonym przepisami prawa pracy i w czasie ustalonym przez pracodawcę.

 

Prawo do urlopu wypoczynkowego określone jest przepisami o charakterze bezwzględnie obowiązującym i to w odniesieniu do obu stron stosunku pracy. Pracodawca jest zobowiązany do udzielenia pracownikowi urlopu wypoczynkowego w określonym rozmiarze i terminie określonym według ustalonych zasad, a z drugiej strony „pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu″ (art. 152 § 2) i nie może odmówić wykorzystania urlopu udzielonego zgodnie z przepisami prawa pracy.

 

Podstawową zasadą prawa pracy jest zasada odpłatności, która oznacza, że urlop jest świadczeniem zawsze płatnym. Za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymywał, gdyby w tym czasie pracował. Do zasad urlopowych należy również obowiązek udzielenia urlopu w naturze, którą to zasadę konkretyzuje ścisłe wyliczenie sytuacji uprawniających, w drodze wyjątku, do zamiany urlopu na ekwiwalent pieniężny, a także bezwzględny zakaz zrzeczenia się przez pracownika prawa do urlopu.

 

Wypłata ekwiwalentu za urlop może więc nastąpić jedynie w sytuacji określonej art. 171 K.p.:

 

§ 1. „W przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny.

 

§ 2. (uchylony)

 

§ 3. Pracodawca nie ma obowiązku wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w § 1, w przypadku gdy strony postanowią o wykorzystaniu urlopu w czasie pozostawania pracownika w stosunku pracy na podstawie kolejnej umowy o pracę zawartej z tym samym pracodawcą bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o pracę z tym pracodawcą”.

 

Przepis ten reguluje jedyne przypadki dopuszczalności wypłaty ekwiwalentu za urlop.

 

Bezwzględna zasada zakazu zrzeczenia się prawa do urlopu nie dopuszcza stosowania żadnych wyjątków. Oświadczenie pracownika o rezygnacji z przysługującego mu urlopu wypoczynkowego (zarówno nabytego, jak i przysługującego w przyszłości) nie rodzi żadnego skutku prawnego, ponieważ kwalifikowałoby się jako sprzeczne z art. 18. Pracodawca ma obowiązek realizować przysługujące pracownikom uprawnienia urlopowe aż do momentu ich przedawnienia. Niemożliwa jest ponadto zamiana urlopu na ekwiwalent pieniężny w drodze porozumienia pracownika z pracodawcą. Uprawnienie do rekompensaty pieniężnej za urlop wypoczynkowy przysługuje tylko w razie ziszczenia się stanu faktycznego określonego w przepisie art. 171.

 

Niewykorzystanie urlopu wypoczynkowego w roku kalendarzowym, w którym pracownik nabył do niego prawo (art. 161), lub w pierwszym kwartale roku następnego (art. 168) nie powoduje utraty prawa pracownika do tego urlopu. Roszczenie pracownika o udzielenie urlopu wypoczynkowego, podobnie jak i inne roszczenia ze stosunku pracy, przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.

 

Sprawy z zakresu urlopów wypoczynkowych, tj. dotyczące prawa do urlopu lub sposobu udzielenia urlopu (np. gdy pracownik domaga się, by urlop został udzielony w określonym terminie lub by udzielony został bez dzielenia na części), mają charakter majątkowy. W sprawach tych wartość przedmiotu zaskarżenia wyznaczana jest przez wysokość wynagrodzenia urlopowego (długość urlopu wypoczynkowego i uzyskiwane przez pracownika zarobki).

 

Reasumując, działanie pracodawcy stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. Może Pan domagać się urlopu na drodze sądowej, jak też rozwiązać umowę o pracę z winy pracodawcy. Czyn pracodawcy stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika określone w art. 282 K.p.:

 

§ 1. „Kto, wbrew obowiązkowi:

 

  1. nie wypłaca w ustalonym terminie wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia przysługującego pracownikowi albo uprawnionemu do tego świadczenia członkowi rodziny pracownika, wysokość tego wynagrodzenia lub świadczenia bezpodstawnie obniża albo dokonuje bezpodstawnych potrąceń,
  2. nie udziela przysługującego pracownikowi urlopu wypoczynkowego lub bezpodstawnie obniża wymiar tego urlopu,
  3. nie wydaje pracownikowi świadectwa pracy,

    podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.

 

§ 2. Tej samej karze podlega, kto wbrew obowiązkowi nie wykonuje podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu pracy lub ugody zawartej przed komisją pojednawczą lub sądem pracy”.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • cztery plus 9 =

»Podobne materiały

Ekwiwalent pieniężny

Od kilku lat wraz z kolegą prowadzimy spółkę cywilną. Wspólnik chce przejść na rentę. Czy od otrzymanego ekwiwalentu pieniężnego będzie musiał zapłacić podatek? Zamierzamy spisać nową umowę spółki i zredukować jego udziały z 40 do 10%.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »