.
Mamy 12 435 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dodatkowe zabezpieczenie roszczeń

Autor: Krzysztof Bigoszewski • Opublikowane: 13.05.2015

Prowadzę firmę. Niepokoi mnie klient, który odbiera od nas towar z odroczoną płatnością w postaci kredytu kupieckiego na kilkaset tysięcy zł. Zabezpieczeniem jest jedynie weksel. Klient ten niedawno przepisał wszystkie nieruchomości na swojego syna. Nadal oczywiście prowadzi swoje gospodarstwo rolne oraz z nami handluje i regularnie płaci. Niemniej jednak w każdej chwili może przestać z nami handlować, a co najgorsze płacić. Czy (jeśli dotychczasowy majątek, który posiada będzie niewystarczający) istnieje możliwość ściągnięcia długu z syna na którego przepisał nieruchomości? Kolejne pytanie dotyczy kwestii, jak to wygląda w przypadku osoby, która prowadzi gospodarstwo rolne (chów zwierząt) jako rolnik i taka osoba przekazuje nieruchomości na swojego syna, czy ma prawo do dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, nie posiadając ziemi i budynków, gdzie chów zwierząt się odbywa?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Po szczegółowej analizie przedstawionego przez Pana stanu faktycznego sprawy, odpowiadając na Pańskie pytania, w pierwszej kolejności sięgnąć należy do przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników z dnia 20 grudnia 1990 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 z późn. zm.), gdzie ustawodawca w art. 6 stwierdza, że ilekroć w ustawie jest mowa o:

 

„1) rolniku – rozumie się pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia;”

 

oraz

 

„3) działalności rolniczej – rozumie się działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej.”

 

Mając powyższe na uwadze, w świetle ww. ustawy rolnikiem jest osoba prowadząca działalność rolniczą, czyli np. chów zwierząt, w posiadanym przez nią gospodarstwie rolnym. Należy przy tym wskazać, że ustawodawca nie precyzuje pojęcia „posiadania”, a zatem należy odczytywać je szeroko, jako w zasadzie każda forma posiadania, czyli posiadanie właściciela, dzierżawcy, najemcy, użytkownika bądź też posiadanie faktyczne, bez szczególnej podstawy prawnej.

 

Wobec tego, okoliczność przeniesienia prawa własności przez Pańskiego kontrahenta posiadanego przez niego gospodarstwa rolnego na syna, nie musi wcale oznaczać, że kontrahent ten utracił status rolnika, jeżeli np. w dalszym ciągu użytkuje to gospodarstwo za zgodą syna.

 

Jednakże, powyższa kwestia wydaje się być sprawą drugorzędną w opisanej przez Pana sytuacji, gdyż dużo ważniejsze dla Pana jest raczej właściwe zabezpieczenie prowadzonych z ww. kontrahentem transakcji.

 

W tym miejscu należy wskazać, iż rzeczywiście sam weksel może okazać się niewystarczającym zabezpieczeniem Pańskich roszczeń wobec kontrahenta, szczególnie jeżeli ten obecnie nie posiada już własnego majątku, który przekazał synowi.

 

Oczywiście sytuacja taka nie pozbawia Pana wszelkich możliwości ochrony swoich interesów w przypadku ewentualnej niewypłacalności kontrahenta.

 

Otóż, w takim przypadku mógłby Pan poszukać ochrony w instytucji tzw. skargi pauliańskiej uregulowanej przepisem art. 527 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym:

 

„§ 1. Gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.

§ 2. Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.

§ 3. Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

§ 4. Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli korzyść majątkową uzyskał przedsiębiorca pozostający z dłużnikiem w stałych stosunkach gospodarczych, domniemywa się, że było mu wiadome, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.”

 

Rygory związane z dochodzeniem przez wierzyciela jego roszczeń względem dłużnika łagodzi z kolei przepis art. 528 K.c., który stanowi, że jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

 

Dodatkowo, jak stanowi art. 529 K.c., jeżeli w chwili darowizny dłużnik był niewypłacalny, domniemywa się, iż działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. To samo dotyczy wypadku, gdy dłużnik stał się niewypłacalny wskutek dokonania darowizny.

 

Mając powyższe na uwadze, wobec pozostawania syna Pańskiego kontrahenta z tym kontrahentem w bliskim stosunku, w razie niewypłacalności kontrahenta mógłby Pan skierować swoje roszczenia do majątku przekazanego przez niego synowi.

 

W tym zakresie pamiętać jednak należy również o tym, że zgodnie z art. 534 K.c., uznania czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli za bezskuteczną nie można żądać po upływie lat pięciu od daty tej czynności.

 

Natomiast art. 531 K.c. stanowi, że:

 

„§ 1. Uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli następuje w drodze powództwa lub zarzutu przeciwko osobie trzeciej, która wskutek tej czynności uzyskała korzyść majątkową.

§ 2. W wypadku gdy osoba trzecia rozporządziła uzyskaną korzyścią, wierzyciel może wystąpić bezpośrednio przeciwko osobie, na której rzecz rozporządzenie nastąpiło, jeżeli osoba ta wiedziała o okolicznościach uzasadniających uznanie czynności dłużnika za bezskuteczną albo jeżeli rozporządzenie było nieodpłatne.”

 

Na koniec tylko warto wskazać, że postępowania prowadzone w trybie dochodzenia roszczeń ze skargi pauliańskiej są w praktyce dość skomplikowane i często szczegóły danego przypadku mogą przeważyć o tym, czy sąd takie roszczenie uwzględni, czy też nie.

 

Dlatego też, zważywszy na dość wysokie kwoty prowadzanych transakcji, warto byłoby zastanowić się nad zażądaniem od kontrahenta przedstawienia dodatkowego zabezpieczenia Pańskich roszczeń, jak np. ustanowienie zastawu rejestrowego na posiadanych przez niego urządzeniach do produkcji rolnej lub też udzieleniem Panu poręczenia przez syna Pańskiego kontrahenta (w tym ewentualnie również podpartego wekslem).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 6 + dwa =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »