Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dochodzenie należności za czynsz od spółki z o.o.

Autor: Anna Sufin • Opublikowane: 05.04.2020

Jesteśmy wspólnie z mężem właścicielami lokalu użytkowego (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu), który wynajęliśmy spółce z o.o. Niedawno przypadkowo dowiedziałam się, że od kilku miesięcy od spółki nie wpływa należny czynsz na nasze konto. Muszę zaznaczyć, że to mąż prowadził nasze finanse, a ja darzyłam go w tej kwestii zaufaniem. Tymczasem mąż, mamiony różnymi obietnicami, nic w tej sprawie nie zrobił – nie wypowiedział umowy, nie skonsultował się z prawnikiem. Teraz okazało się, że dotychczasowy współwłaściciel spółki odkupił udziały (za 1 zł) od prezesa zarządu spółki – też współwłaściciela. Podobno spółka ma długi. Ten nowy właściciel zaproponował mężowi, aby podpisał umowę najmu z nową spółką, którą w tym celu stworzył. Odciął się tym samym od tego, co się działo w starej spółce, której był współwłaścicielem. On sam również chce dochodzić roszczeń od dotychczasowego prezesa. Straciliśmy kilkadziesiąt tysięcy złotych czynszu najmu plus przez kilka miesięcy ponosiliśmy za spółkę koszty administracyjne i koszty mediów. Mąż podpisał umowę z nową spółką. Czy ta umowa jest ważna, skoro została zawarta bez mojej zgody (potwierdzenia)? Co powinnam teraz zrobić? Proszę o wskazówki!


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Dochodzenie należności za czynsz od spółki z o.o.

Egzekucja wobec spółki

Oczywiście w pierwszej kolejności muszą Państwo (Pani mąż, jeśli tylko on zawierał poprzednią umowę) podjąć kroki dotyczące dochodzenia należnych Państwu należności czynszowych i pozostałych wymienionych kosztów, które wedle umowy regulować miał najemca. Czynności zmierzające do tego celu należałoby podjąć jak najprędzej, by mieć jeszcze szansę odzyskać je albo z majątku spółki albo – jak opiszę za chwilę – z majątku jej członków zarządu. Łatwo sobie bowiem wyobrazić, że jeśli spółka nadal nie będzie regulowała swoich zobowiązań, inni wierzyciele po przeprowadzeniu odpowiednich postępowań będą egzekwować swoje długi z tychże majątków i może już nie być z czego ściągnąć Państwa długu. Skoro współwłaściciel wskazał, że będzie dochodził roszczeń od prezesa spółki, prawdopodobnie wiadomo już, że egzekucja wobec spółki będzie bezskuteczna. Zatem Państwo zapewne także nie uzyskają zaspokojenia z majątku spółki i będą musieli odwołać się do odpowiedzialności członków jej zarządu. Jak jednak rozumiem, nie wiedzą Państwo tego na pewno. Nie podaje Pani także informacji, żeby przedmiotowa spółka znajdowała się w stanie upadłości, stąd takiej okoliczności nie uwzględniam w moich rozważaniach.

 

Na mocy art. 299 Kodeksu spółek handlowych (K.s.h.):

 

Art. 299. § 1.Jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania.

§ 2. Członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności, o której mowa w § 1, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, albo że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcia postępowania układowego wierzyciel nie poniósł szkody.

§ 3. Przepisy § 1 i § 2 nie naruszają przepisów ustanawiających dalej idącą odpowiedzialność członków zarządu.”

 

Skierowanie roszczeń o zapłatę do członków zarządu spółki

Odpowiedzialność określonych osób, o której stanowi art. 299 K.s.h., „obejmuje zobowiązania spółki powstałe nie tylko w czasie pełnienia przez nich funkcji członka zarządu, lecz również przed objęciem stanowiska i dotyczy wszystkich członków zarządu pełniących funkcje od momentu powstania zobowiązania” (R. Pabis, w: red. J. Bieniak, M. Bieniak…, Kodeks spółek handlowych, Komentarz, Warszawa 2011, str. 1006). Za zobowiązania odpowiadają więc osoby będące członkami zarządu spółki z o.o. w czasie istnienia tych zobowiązań (por. wyrok SN z dnia 17 czerwca 2011 r., II CSK 571/10, LEX nr 847124, wyrok SN z dnia 25 listopada 2010 r., III CNP 3/10, LEX nr 970077, uchwała SN z dnia 28 lutego 2008 r., III CZP 143/07, OSNC 2009, nr 3, poz. 38; wyrok SA w Łodzi z dnia 24 października 2013 r., I ACa 354/13, LEX nr 1388851). Gdyby zatem skład zarządu spółki uległ zmianie, pozwać mogą Państwo członków zarządu, którzy sprawowali funkcję w czasie powstania zobowiązań wobec Państwa, oraz tych, którzy sprawują ją teraz (to drugie jest kontrowersyjne w doktrynie).

 

Wykazanie bezskuteczności egzekucji wobec spółki

Istotnym pojęciem w omawianym przepisie jest. Analiza jej rozumienia da nam bowiem odpowiedź, czy przed pozwaniem członków zarządu spółki z o.o. muszą Państwo pozwać samą spółkę.

 

Co do zasady, aby wykazać bezskuteczność egzekucji wobec spółki, muszą Państwo uzyskać tytuł wykonawczy przeciwko spółce (złożyć pozew przeciwko spółce, w wyniku którego zostanie wydany nakaz zapłaty bądź wyrok, zaopatrzony następnie w klauzulę wykonalności), a następnie wszcząć egzekucję komorniczą, która na skutek ustaleń komornika o braku majątku spółki zostanie umorzona z uwagi na jej bezskuteczność. Takie postanowienie o umorzeniu postępowania stanowi dowód bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce i posłuży jako dowód w postępowaniu sądowym przeciwko członkom zarządu spółki.

 

W zdecydowanej większości przypadków stwierdzenie bezskuteczności egzekucji wymaga takiego postanowienia komornika. Przyjmuje się jednak, że wierzyciel nie musi legitymować się takim postanowieniem w celu wszczęcia postępowania przeciwko członkowi zarządu, jeśli bezskuteczność egzekucji jest oczywista, np. została stwierdzona w postępowaniu prowadzonym przez inną osobę (por. uchwała SN z 15.06.1999 r. III CZP 10/99, OSNC 1999, nr 12 poz. 203, stanowisko doktryny omówione i aprobowane przez R. Pabis, j. w., str. 1007 – tam też powołano stanowisko T. Dziurzyńskiego, wedle którego wierzyciel może jednym pozwem objąć spółkę oraz członków zarządu). Taki przypadek zachodzi także, gdy z okoliczności sprawy wynika niezbicie, że spółka nie ma żadnego majątku, z którego wierzyciel mógłby uzyskać zaspokojenie swojej należności (np. gdy jedynym majątkiem spółki jest nieruchomość obciążona ponad swoją wartość wierzytelnościami innych osób, korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia) – tak: SA w Łodzi z 5.10.1994 r. (I ACr 470/94, PG 1995, nr 6, s. 28). Dowodem w takich przypadkach na bezskuteczność egzekucji będzie np. bilans i księgi handlowe, jeśli wynika z nich, że majątek spółki nie wystarczy na pokrycie dochodzonych wierzytelności, postanowienie o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości z uwagi na to, że majątek dłużnika oczywiście nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. „Ustalenie (…) przesłanki bezskuteczności egzekucji może nastąpić na podstawie każdego dowodu, z którego wynika, że spółka nie ma majątku pozwalającego na zaspokojenie wierzyciela pozywającego członków zarządu (…) (wyrok SN z 9.05.2008 r. II CSK 264/07).

Zatem w opisanym przypadku muszą Państwo ocenić, czy są w stanie udowodnić bezskuteczność egzekucji wobec spółki z o.o. bez przeprowadzania postępowania wobec samej spółki. Jeśli mogą Państwo przedłożyć odpowiednie dowody, celowe będzie wystąpienie z roszczeniem od razu wobec członków zarządu spółki – to bowiem przyspieszy całą procedurę odzyskania należności.

 

Ważność umowy zawartej bez zgody współmałżonka

W kwestii wyrażenia zgody przez małżonka na zawarcie umowy – zgodnie z art. 37 § 1 ust. 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.) – zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków. Jeśli zatem przedmiotowe spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu użytkowego należy do Państwa majątku wspólnego, do zawarcia umowy najmu niezbędna jest zgoda drugiego małżonka. Na mocy § 2 tego przepisu ważność umowy, która została zawarta przez jednego z małżonków bez wymaganej zgody drugiego, zależy od potwierdzenia umowy przez drugiego małżonka. Druga strona może wyznaczyć małżonkowi, którego zgoda jest wymagana, odpowiedni termin do potwierdzenia umowy; staje się wolna po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu (§ 3).

 

Zatem do czasu aż małżonek nie potwierdzi umowy albo nie odmówi tego potwierdzenia (bądź nie upłynie wyznaczony na to termin), umowa dotknięta jest nie sankcją nieważności, jak Pani sugeruje, ale tzw. bezskuteczności zawieszonej. Dopiero odmowa potwierdzenia umowy bądź upływ terminu wyznaczonego na jej potwierdzenie powoduje nieważność umowy. Milczenie małżonka nie stanowi jego oświadczenia woli (zob. Z. Radwański, System Prawa Prywatnego, t. 2, 2002, s. 96).

 

Umowa zawarta bez zgody współmałżonka będzie bezwzględnie nieważna od chwili jej zawarcia (zob. np. wyrok SN z dnia 25 kwietnia 1995 r., I CRN 48/95, OSNiC 1995, nr 10, poz. 147; J.St. Piątowski (w:) System Prawa Rodzinnego i Opiekuńczego, s. 414-415; M. Sychowicz (w:) K. Piasecki (red.), Kodeks, 2006, s. 210-211; J. Pietrzykowski (w:) K. Pietrzykowski (red.), Kodeks, 2010, s. 423).

 

Żeby zatem spowodować nieważność umowy, musiałaby Pani wysłać do kontrahenta (nowej spółki z o.o.) oświadczenie, iż nie potwierdza Pani zawarcia umowy (chyba że wcześniej upłynął termin do jej potwierdzenia). Oczywiście takie działanie będzie skuteczne, o ile mąż nie miał pełnomocnictwa od Pani do samodzielnego dokonywania czynności dotyczących nieruchomości.

 

Gdyby wskutek nieważności czynności z powodu niewyrażenia Pani następczej zgody spółka poniosła szkodę, będzie ona mogła dochodzić odszkodowania od Pani męża (na podstawie art. 415 Kodeksu cywilnego).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • pięć minus 6 =

»Podobne materiały

Dozór zajętej ruchomości

Mam samochód, który został zajęty przez komornika, ale pozostawiono mi go pod dozór. Niedawno miałam wypadek i samochód został rozbity. Rzeczoznawca oznajmił, że nie warto go naprawiać, gdyż naprawa przekroczy wartość samochodu. Co mam teraz zrobić z tym wrakiem? Nie mogę sprzedać, oddać na złom? Mo

 

Przesłanki zaskarżenia czynności komornika przy licytacji nieruchomości

Komornik wyznaczył termin licytacji mojej nieruchomości, a ja nie złożyłem do sądu zażalenia, czy istnieje jeszcze jakaś możliwość zablokowania tej licytacji?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »