Mamy 10 605 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dochody z nieujawnionych źródeł

Autor: Anna Sochaj-Majewska • Opublikowane: 02.09.2013

W 2007 r. kupiłem działkę budowlaną i następnie rozpocząłem na niej budowę domu. Pieniądze na ten cel przekazał mi ojciec – ja nie posiadam żadnych źródeł dochodów, jestem zarejestrowany jako bezrobotny, niedawno skończyłem studia. Budowa domu zbliża się już ku końcowi, niedługo budynek zostanie oddany do użytkowania. W jaki sposób załatwić sprawę, aby urząd skarbowy nie zażądał zapłaty podatku od dochodów z nieujawnionych źródeł? Czy pomoże przepisanie inwestycji na ojca, a następnie darowizna na mnie? Czy należy zbierać potwierdzenia dochodów ojca i następnie złożyć oświadczenie, że zostały mi przekazane w darowiźnie? Obawiam się jednak, że nie wszystkie dochody uda się udokumentować, bo ojciec pracuje za granicą. Co wtedy? Co zrobić, żeby sprawa obeszła się bez echa? A może pomogą darowizny lub pożyczki od innych członków rodziny?

Anna Sochaj-Majewska

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

Urząd skarbowy może (ale nie musi) wszcząć wobec Pana postępowanie podatkowe w sprawie opodatkowania dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych. Może się okazać, że do momentu upływu terminu przedawnienia, jak Pan to ujmuje, sprawa „obejdzie się bez echa”. Już w 2007 r., kiedy zakupił Pan nieruchomość pod inwestycję, organ podatkowy dysponował wypisem aktu notarialnego obejmującego umowę sprzedaży, który przesłał mu notariusz w ramach swoich obowiązków. Oddanie budynku do użytkowania także nie stanowi samoistnej podstawy do wszczęcia przedmiotowego postępowania.

 

Jak wynika z treści przepisu art. 68 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.): „zobowiązanie z tytułu opodatkowania dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin do złożenia zeznania rocznego dla podatników podatku dochodowego od osób fizycznych, za rok podatkowy, którego dotyczy decyzja”. Oznacza to, że ewentualna decyzja dotycząca 2007 r. musi zostać Panu doręczona do końca 2013 r. Termin pięcioletni należy liczyć bowiem od końca 2008 r., w którym upłynął termin na złożenie zeznania podatkowego za 2007 r. (do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, za który składane jest zeznanie, a więc w tym wypadku do 30 kwietnia 2008 r.). Można więc oczekiwać na upływ terminu przedawnienia, chociaż realizacja inwestycji na przestrzeni lat 2007-2012 może skłonić organ podatkowy do zainteresowania się, skąd podatnik czerpał środki na dużą budowę w poszczególnych latach, a w konsekwencji termin przedawnienia do wydania decyzji ulega wydłużeniu o kolejny rok dla danego roku podatkowego.


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Niestety zaczął Pan działania w kierunku zapewnienia sobie pokrycia wydatków „od końca”, po zakończeniu wszelkich inwestycji, a powinno być dokładnie odwrotnie. Jest to podstawowe zaniedbanie w kontekście ewentualnego postępowania podatkowego, które – jak już wspomniałam wyżej – wcale nie musi zostać wobec Pana wszczęte, choć takie ryzyko istnieje. Przede wszystkim stanowczo odradzam Panu dokonywanie darowizny nieruchomości na rzecz ojca, a następnie „darowiznę zwrotną” na Pańską rzecz. Taka operacja z pewnością zwróci uwagę organu podatkowego i niemal na pewno będzie inicjować postępowanie podatkowe, także w kierunku ustalenia, czy nie mamy do czynienia z pozornością czynności prawnych. Jak wynika z treści przepisu art. 83 § 1 Kodeksu cywilnego, nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. W przypadku podejrzenia takiego zachowania organ podatkowy dysponuje instrumentem procesowym przeciwko podatnikowi. Może bowiem na podstawie przepisu art. 1891 Kodeksu postępowania cywilnego wnieść powództwo do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy w toku prowadzonego postępowania podatkowego jest to niezbędne dla oceny skutków podatkowych.

 

Jak stanowi art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.): „wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym przed poniesieniem tych wydatków lub zgromadzeniem mienia, pochodzącym z przychodów uprzednio opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania”.

 

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 14 grudnia 2011 r. (sygn. akt I SA/Lu 633/11): „W postępowaniu dotyczącym ustalenia dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów nie wystarczy, że podatnik wskaże, skąd pochodzą wydatkowane przez niego środki. Musi on jeszcze wykazać, że środki te posiadają walor legalności – pochodzą z przychodów opodatkowanych lub zwolnionych z opodatkowania. Wskazanie źródeł na pokrycie wydatków jest tylko wtedy skuteczne, jeśli są to środki wcześniej opodatkowane (np. wynagrodzenie z pracy, dochody z opodatkowanej działalności gospodarczej) lub wolne od podatku (np. darowizny w wysokości zwolnionej w ustawie od spadków i darowizn […] posiadane przedtem zasoby majątkowe, z których podatnik chce rozliczyć swoje przychody, w świetle art. 20 ust. 3, muszą pochodzić z ujawnionych źródeł, bez względu na czas nabycia tych zasobów oraz bez względu na okres, w jakim zostało zgromadzone mienie, byleby pochodziło ono z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania”.

 

Jeśli zatem legalne dochody Pańskiego ojca opodatkowane w przewidziany prawem sposób z uwzględnieniem umów międzynarodowych o unikaniu podwójnego opodatkowania, wynikające z wykonywania przez nią pracy zarobkowej za granicą, stanowiły rzeczywiście jedyne i wystarczające źródło finansowania inwestycji, to w wypadku wszczęcia postępowania podatkowego może Pan powołać się na uczynione przez ojca darowizny pieniężne na Pańską rzecz. Co do zasady od 1 stycznia 2007 r. na podstawie przepisu art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (j.t. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 z późn. zm. – dalej u.p.s.d.) nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych w kręgu najbliższej rodziny korzysta z całkowitego zwolnienia podatkowego, jednak tylko pod warunkiem zgłoszenia nabycia do urzędu skarbowego w terminie półrocznym (do 31 grudnia 2008 r. – miesięcznym) oraz odpowiedniego udokumentowania przekazanej darowizny pieniężnej na rachunek bankowy podatnika przekazem pocztowym lub przelewem na rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową.

 

Jednak jak stanowi przepis art. 15 ust. 4 u.p.s.d.: „nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze darowizny lub polecenia darczyńcy podlega opodatkowaniu według stawki 20%, jeżeli obowiązek podatkowy powstał wskutek powołania się podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego na okoliczność dokonania tej darowizny, a należny podatek od tego nabycia nie został zapłacony”. „Sankcyjna” stawka 20% jest niezależna od ewentualnego przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Wskutek powołania się przez podatnika na fakt udzielenia darowizny obowiązek podatkowy „odżywa” na nowo. Brak zgłoszenia darowizny pieniężnej w terminie ustawowym skutkuje opodatkowaniem nabycia na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do pierwszej grupy podatkowej (art. 4a ust. 3 u.p.s.d.), do której należą właśnie m.in. rodzice i dzieci. Może się więc okazać, że jedyną konsekwencją podatkową będzie dla Pana konieczność zapłacenia 20% podatku od łącznej kwoty darowizny przekazanej przez ojca ponad kwotę wolną 9637 zł na potrzeby zakupu gruntu i budowy domu jednorodzinnego. Koniecznym warunkiem powodzenia takiego rozwiązania musi być zapewnione udokumentowanie ze strony ojca tych środków, w przeciwnym razie istnieje znaczne prawdopodobieństwo, że i wobec niego zostanie wszczęte postępowanie w celu opodatkowania dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, w zgromadzonym majątku lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych.

 

Nie może być też tak, że Pański ojciec zadeklaruje, że 100% swoich zarobków w latach 2007-2012 przekazywał Panu. Organ podatkowy ocenia bowiem, jakie wydatki na przestrzeni kontrolowanego okresu ponosił na utrzymanie własne i rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym, jakie sam czynił inwestycje majątkowe w ruchomości, nieruchomości itd. Mogli Państwo nabyć w 2007 r. grunt na nazwisko ojca, a dopiero po zakończeniu kilkuletniej inwestycji dokonać darowizny na Pana rzecz (zwolnionej w całości od podatku), skoro Pański ojciec osiąga za granicą dochody, które umożliwiają realizację takiego zamierzenia w Polsce, prawdopodobieństwo wszczęcia postępowania podatkowego byłoby wówczas znikome.

 

Na duże darowizny gotówkowe od dalszej rodziny oraz pożyczki gotówkowe w większej kwocie jest już za późno, skoro inwestycja dobiega końca i niebawem wzniesiony budynek zostanie oddany do użytkowania. Takie operacje byłyby zasadne i celowe wcześniej, w ten sposób zyskałby Pan pokrycie części poniesionych wydatków w źródłach ujawnionych, na wypadek gdyby legalnie opodatkowane dochody ojca były niewystarczające. Można jednak wykorzystać określone zwolnienia przewidziane dla umów pożyczki, o czym w dalszej części odpowiedzi. Liczyć się należy z tym, że w toku ewentualnego postępowania pożyczkodawcy zostaną wezwani w charakterze świadka w celu potwierdzenia faktu udzielenia Panu pożyczki, okoliczności i czasu zawarcia umowy, wysokości pożyczonej kwoty, ustaleń w zakresie terminu zwrotu. W podatku od czynności cywilnoprawnych, któremu podlegają umowy pożyczki wedle podstawowej stawki 2% wartości udzielonej pożyczki, funkcjonuje analogiczne rozwiązanie jak w podatku od spadków i darowizn. Mianowicie w myśl przepisu art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 z późn. zm., dalej – u.p.c.c.): „stawka podatku wynosi 20%, jeżeli przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego:

 

1) podatnik powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki depozytu nieprawidłowego lub ustanowienia użytkowania nieprawidłowego albo ich zmiany, a należny podatek od tych czynności nie został zapłacony;

 

2) biorący pożyczkę, o którym mowa w art. 9 pkt 10 lit. b [osoba z kręgu najbliższej rodziny, tj. zstępny, wstępny, małżonek, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha – przyp. aut.], powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki, a nie spełnił warunku udokumentowania otrzymania pieniędzy na rachunek bankowy, albo na jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym”.

 

W wypadku niezgłoszenia pożyczki do opodatkowania i powołania się przez biorącego pożyczkę na fakt jej otrzymania także nie ma znaczenia przedawnienie zobowiązania podatkowego, obowiązek podatkowy reaktywuje się bowiem z chwilą powołania się przed organem podatkowym na okoliczność zawarcia umowy pożyczki. Zwracam jednak uwagę, co może mieć dla Pana znaczenie w razie wszczęcia postępowania przez organ podatkowy, że pożyczki pomiędzy członkami najbliższej rodziny, zaliczonymi do pierwszej grupy podatkowej (oprócz wcześniej wskazanych osób z tzw. podatkowej grupy zero; w skład grupy pierwszej wchodzą jeszcze zięć, synowa i teściowie), są zwolnione od podatku do kwoty 9637 zł od każdej z osób (art. 9 pkt 10 lit. c u.p.c.c. w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.). W ten sposób można, jeśli ma się liczniejszą rodzinę, zgromadzić dość dużą sumę na pokrycie wydatków bez konieczności dokumentowania otrzymania pożyczki, jednak możliwe jest to tylko i wyłącznie w stosunku do pożyczek zawartych od 1 stycznia 2009 r., kiedy to ustawodawca wprowadził opisane wyżej zwolnienie.

 

Ponadto, jak wynika z treści art. 9 pkt 10 lit. b u.p.c.c, wolne od podatku od czynności cywilnoprawnych są również pożyczki udzielane w formie pieniężnej przez członków najbliższej rodziny, zaliczonych do podatkowej grupy zero (małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, macocha i ojczym) w wysokości przekraczającej kwotę 9637 zł pod warunkiem:

 

  • złożenia deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych właściwemu organowi podatkowemu w terminie 14 dni od daty dokonania czynności oraz

 

  • udokumentowania otrzymania przez biorącego pożyczkę pieniędzy na rachunek bankowy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

 

Jeśli w toku postępowania podatkowego powołałby się Pan na pożyczkę od któregoś z wymienionych wyżej członków swojej rodziny (oczywiście mającego legalne środki na jej udzielenie w świetle informacji organów podatkowych), przekraczającą kwotę wolną, to od nadwyżki ponad kwotę wolną trzeba będzie uregulować podatek według stawki 20% na podstawie art. 7 ust. 5 pkt 2 u.p.c.c.

 

Wreszcie zwolnione są także od podatku od czynności cywilnoprawnych pożyczki na podstawie umowy zawartej między innymi podmiotami niż osoby najbliższe (spoza podatkowej grupy zero i grupy pierwszej) do łącznej wysokości nieprzekraczającej kwoty 5000 zł od jednego podmiotu i 25 000 zł od wielu podmiotów – w okresach trzech kolejnych lat kalendarzowych, począwszy od 1 stycznia 2009 r. (art. 9 pkt 10 lit. d u.p.c.c.). Można zatem powołać się na wolną od opodatkowania pożyczkę w wysokości 25 000 zł od kilku, nawet obcych osób w latach 2009-2011 oraz w takiej samej wysokości w kolejnym okresie potencjalnego finansowania inwestycji (2012-2014).

 

Rozważyć może Pan także pokrycie wydatków umowami darowizny od osób innych niż Pański ojciec, do kwoty wolnej od jednej osoby w ciągu kolejnych pięciu lat, w przeciwnym razie powstanie obowiązek uiszczenia 20% podatku. Aktualnie kwota wolna wynosi dla drugiej grupy podatkowej 7276 zł (zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych), dla grupy trzeciej zaś – 4902 zł (osoby obce i dalsza rodzina). Zwracam również uwagę na konieczność potwierdzenia faktu darowizny przez potencjalnego darczyńcę w toku postępowania podatkowego w ramach jego przesłuchania w charakterze świadka i wymóg legalności dochodów darczyńcy, podobnie jak pożyczkodawcy.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 6 - 9 =

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

»Podobne materiały

Kontrola z urzędu skarbowego

Prowadzę działalność gospodarczą, obecnie trwa kontrola z urzędu skarbowego. Mam dostarczyć wyciąg z firmowego konta bankowego za rok 2007. Zorientowałem się, że w tym roku miałem kilka nierozliczonych usług. Jaka kara czeka mnie za ukrywanie dochodów? Co robi urząd, gdy wykryje nieudokumentowane dochody?

Kontrola UKS a dochody z Giełdy Papierów Wartościowych z lat 90.

Urząd Kontroli Skarbowej prowadzi kontrolę moich nieopodatkowanych źródeł przychodu. Źródłem moich dochodów od lat 90. była Giełda Papierów Wartościowych, która została opodatkowana w roku 2004. Posiadam jednak tylko umowy otwarcia rachunków maklerskich, ale UKS żąda historii finansowej z tych lat. Biura maklerskie jednak odpowiadają, że takie dokumenty przechowują tylko pięć lat i nie mogą mi pomóc. Zdobyłem tylko historię finansową z lat 2000-2002. Czy warto przedstawić te dokumenty organom kontrolnym? Nie mogę udowodnić poprzednich dochodów, więc boję się, że zostanie na mnie nałożony podatek w wysokości 75%. Co powinienem zrobić?

Nieudokumentowana darowizna pieniężna od ojca

W 2007 r. ojciec podarował mi 70 tys. zł, a dzięki temu, że sam miałem uzbierane 50 tys. zł, mogliśmy kupić dla mnie mieszkanie. Darowizny nie zgłosiłem w urzędzie skarbowym, a teraz zostałem wezwany do udokumentowania posiadanych środków na zakup mieszkania. Co robić?

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »