Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Długi małżonka a dokonanie rozdzielności majątkowej

Autor: Łukasz Poczyński • Opublikowane: 23.12.2009

Mam zarejestrowaną działalność gospodarczą, ale popadłem w spore długi i dlatego firma, której powinienem zapłacić dużą sumę, grozi mi komornikiem. Zastanawiamy się z żoną, czy mogę przepisać na nią nasze wspólne mieszkanie i działkę (dokonać rozdzielności majątkowej). Czy wtedy unikniemy zajęcia przez komornika naszego majątku?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zanim przejdę do właściwej odpowiedzi na Pana pytanie, przedstawię pokrótce zasady odpowiedzialności małżonków za zobowiązania zaciągnięte w trakcie trwania małżeństwa.

 

Przede wszystkim trzeba tu przytoczyć przepis art. 41 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w skrócie K.r.io.), zgodnie z którym „jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka, wierzyciel może żądać zaspokojenia także z majątku wspólnego małżonków”. Natomiast jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie bez zgody drugiego małżonka albo zobowiązanie jednego z małżonków nie wynika z czynności prawnej, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści z jego praw autorskich i praw własności intelektualnej oraz przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa – jeżeli wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa.

 

Reasumując, długów małżonka związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wierzyciel nie może ściągać z majątku wspólnego, dorobkowego.

 

Inaczej będzie, jeśli jest to majątek firmy albo jeśli drugie z małżonków zgodziło się na zaciągnięcie danego długu. Dla jasności dodam, że gdy chodzi o majątek osobisty małżonka, to jego składniki szczegółowo wymienione są w art. 33 K.r.io. Mowa przede wszystkim o przedmiotach majątkowych nabytych przed zawarciem małżeństwa, a także o przedmiotach majątkowych nabytych przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca postanowił, że mają one wejść do majątku wspólnego małżonków.

 

Co do rozdzielności majątkowej, to chcę też zaznaczyć, że zasadniczo zawarcie takiej umowy przez małżonków nie ma wpływu na odpowiedzialność za zobowiązania zawarte przed dniem podpisania takiej umowy – nie działa ona bowiem wstecz, ale na przyszłość.

 

Rozdzielność majątkowa spisana przez notariusza wyłączająca lub ograniczająca wspólność majątkową małżeńską nie jest więc sposobem na ucieczkę przed wierzycielami. Jeśli chodzi o długi małżonków, umowa o rozdzielności majątkowej ma znaczenie zasadniczo tylko dla długów, które powstaną dopiero po jej podpisaniu.

 

Na marginesie trzeba dodać, że umowa majątkowa małżeńska jest skuteczna wobec innych osób, jeśli jej zawarcie oraz jej rodzaj były im wiadome. Jeśli nie – pozycja tych osób względem małżonków, a chodzi przede wszystkim o możliwość ściągnięcia długów, będzie taka, jak gdyby małżonków łączyła wspólność ustawowa. W razie sporu ciężar udowodnienia, że dana osoba wiedziała o umowie i jej rodzaju (np. że umowa wprowadza całkowitą rozdzielność), spoczywa na małżonkach. Wierzyciel musi mieć wiedzę na ten temat w chwili zawierania umowy.

 

Na koniec chcę jeszcze zaznaczyć, ze teoretycznie możliwe jest sądowe ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, ale w praktyce stosowane jest ono przez sąd niezwykle rzadko.

 

Zgodnie z art. 52 § 1 K.r.io. „z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej. Rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia. W wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu”.

 

Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że dopuszczalne jest uznanie za ważny powód zniesienia (także z datą wsteczną) wspólności majątkowej małżeńskiej, faktu prowadzenia, a nawet samej możliwości prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego, jeżeli przemawia za tym dobro rodziny lub dobro współmałżonka dłużnika, szczególnie wówczas, gdy małżonkowie od dłuższego czasu pozostają w faktycznej separacji.

 

Ponadto, w sprawie o zniesienie wspólności ustawowej obowiązkiem sądu jest również zbadanie, czy powództwo nie zmierza do pokrzywdzenia wierzycieli jednego z małżonków (wyrok Sądu Najwyższego z 24.05.1994 r., sygn. akt I CRN 50/94).

 

Nie mogą stanowić ważnego powodu – w rozumieniu art. 52 K.r.io. – do zniesienia wspólności majątkowej małżeńskiej same niepowodzenia gospodarcze małżonka i zamiar ich zminimalizowania przez uniemożliwienie wierzycielom egzekucji z majątku dorobkowego małżonków (wyrok Sądu Najwyższego z 03.09.1997 r., sygn. akt I CRN 105/96).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 10 plus zero =

»Podobne materiały

Prawo do przebywania w mieszkaniu męża, który jest jego współwłaścicielem

Mój mąż wraz z pierwszą żoną są współwłaścicielami mieszkania, ponoszą po połowie koszty utrzymania. W tym mieszkaniu przebywa była żona, a ja czasami chciałabym tam przenocować. Czy mąż może mnie do tego upoważnić? Czy jego była żona może mnie wyrzucić?

 

Polubowny podział majątku i problemy z byłą żoną

Jestem dwa lata po rozwodzie bez orzekania winy. Podział majątku miał się odbyć polubownie. Wraz z żoną mieliśmy mieszkanie, które otrzymałem z zakładu pracy, a potem je wykupiłem (z własnych środków – książeczka mieszkaniowa). Wyceniliśmy je na 160 tys. zł. Była żona miała oddać mi połow

 

Odpowiedzialność za długi małżonka w ZUS

Moja żona ma długi w ZUS; obecnie jest bezrobotna. Mamy wspólne konto bankowe, nie podpisywaliśmy intercyzy. Czy jako jej mąż ponoszę odpowiedzialność za te długi? Czy istnieje możliwość ich umorzenia?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »