Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Delegacja w niedzielę a studia zaoczne

Autor: Łukasz Poczyński • Opublikowane: 06.05.2010

Od kilku lat pracuję, a w zeszłym roku rozpoczęłam studia zaoczne. Pracodawca polecił mi (ustnie) wyjazd służbowy w niedzielę, ale kolidował on z zajęciami na uczelni, dlatego odmówiłam. Wtedy usłyszałam, że powinnam wybrać pracę albo studiowanie. Czy pracodawca może stawiać mi takie ultimatum? Czy nie powinien ułatwiać mi podnoszenia kwalifikacji? Czy jest zobowiązany pisemnie sprecyzować moje pracownicze zadania? Jestem sekretarką i często muszę wyjeżdżać na długie i dalekie delegacje.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Podstawową cechą każdego stosunku pracy jest podporządkowanie pracownika, które w praktyce oznacza obowiązek wykonywania wydawanych przez pracodawcę poleceń. Nie oznacza to jednak ślepego posłuszeństwa.

 

Zgodnie z art. 100 § 1 Kodeksu pracy (w skrócie K.p.) „pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę”.

 

Art. 100 K.p. do podstawowych obowiązków pracowniczych zalicza między innymi stosowanie się do poleceń przełożonych. Jednakże obowiązek ten dotyczy tylko tych poleceń, które:

 

  1. dotyczą pracy,
  2. nie są sprzeczne z umową o pracę,
  3. nie są sprzeczne z przepisami prawa.

 

Jeżeli zatem polecenie pracodawcy spełnia wszystkie powyższe warunki, pracownik nie może odmówić jego wykonania, a czyniąc to, naraża się na niekorzystne konsekwencje ze zwolnieniem dyscyplinarnym włącznie.

 

Polecenie dotyczy pracy, wówczas gdy jest związane ze stosunkiem pracy. Wykracza poza tę granicę na przykład polecenie załatwienia prywatnej sprawy przełożonego lub uczestnictwa w akcji społecznej, względnie politycznej.

 

Zgodność polecenia z umową o pracę oznacza przede wszystkim polecenie wykonywania prac (czynności) wynikających z określonego w umowie rodzaju pracy. Zawierając umowę o pracę, pracownik zobowiązuje się do wykonywania określonego rodzaju pracy na konkretnym stanowisku. Zazwyczaj otrzymuje on zakres obowiązków, dzięki któremu łatwiej jest rozstrzygnąć, czy wydane przez pracodawcę polecenie jest zgodne z rodzajem umówionej pracy i związane z jej wykonywaniem. Poleceniami związanymi z umówioną pracą nie są jednak tylko takie polecenia, które bezpośrednio odnoszą się do poszczególnych czynności wykonywanych przez pracownika, lecz również takie, które dotyczą ogólnych obowiązków pracowniczych, np. polecenia wynikające z obowiązku dbałości o dobro pracodawcy i ochrony jego mienia. Pracownik jest obowiązany do wykonywania innej pracy tylko wtedy, gdy wynika to z przepisu szczególnego (zob. w tym zakresie w szczególności art. 42 § 4 i art. 81 § 3 K.p.). Odnosi się to także do innych elementów umowy, na przykład miejsca i czasu pracy.

 

Warunek niesprzeczności z umową o pracę polecenia wydanego pracownikowi przenosi ocenę tego polecenia na płaszczyznę obowiązków pracownika. W tej kwestii nie może być wątpliwości co do tego, że pracownik powinien wykonywać polecenia, które dotyczą jego obowiązków określonych w umowie o pracę, wiążących się z zajmowanym stanowiskiem bądź wykonywaną funkcją, a także obowiązków o charakterze powszechnym, takich jak np. obowiązek dbałości o dobro zakładu pracy, ochrony jego mienia, nieujawniania informacji stanowiących tajemnicę pracodawcy itp. – wyrok Sądu Najwyższego z 09.01.2001, sygn. akt I PKN 173/00.

 

Z przedstawionego w pytaniu stanu faktycznego wynika, iż jest Pani zatrudniona na stanowisku sekretarki. Pojawia się w tym momencie pytanie, czy nakazanie podróży służbowej osobie zajmującej takie stanowisko mieści się w ramach ustalonego w umowie rodzaju pracy. Nie znam szczegółowego zakresu Pani obowiązków jako sekretarki, natomiast wydaje mi się, że trudno uznać, aby do normalnych obowiązków sekretarki należało odbywanie częstych i długich wyjazdów służbowych. Oczywiście nie można zupełnie wykluczyć sytuacji, w których pracodawca miałby prawo zlecić taki wyjazd sekretarce, ale nie może być to regułą.

 

Mając na uwadze powyższe, broniłbym stanowiska, iż miała Pani prawo odmówić wyjazdu służbowego, gdyż polecenie to nie mieści się w granicach umówionej pracy, przez co wykracza poza Pani obowiązki pracownicze. Ponadto z opisu sprawy nie wynika, żeby po stronie pracodawcy powstała jakaś nagła i ważna potrzeba, która spowodowałaby konieczność wydania Pani polecenia wyjazdu służbowego.

 

Jednocześnie radzę jak najprędzej wyjaśnić z pracodawcą zaistniała sytuację i najlepiej ustalić (sprecyzować) zakres Pani obowiązków na piśmie, aby nie dochodziło do podobnych przypadków w przyszłości.

 

Zgodnie z art. 94 pkt 1 K.p. „pracodawca jest obowiązany zaznajamiać pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków, sposobem wykonywania pracy na wyznaczonych stanowiskach oraz ich podstawowymi uprawnieniami”. Kodeks pracy nie reguluje, w jaki sposób to zaznajomienie ma się odbyć, w szczególności pracodawca nie ma obowiązku przygotowania zakresu czynności w formie pisemnej i przekazania go pracownikowi. Zaznajomienie pracownika z jego obowiązkami może zatem przybrać inną formę, np. ustna informacja jest dopuszczalna, jeżeli jej treść uwzględnia charakter i złożoność pracy, wykształcenie i doświadczenie zawodowe pracownika (wyrok Sądu Najwyższego z 07.01.1998, sygn. akt I PKN 457/97).

 

Zgodnie z art. 1519 § 1 K.p. „dniami wolnymi od pracy są niedziele i święta określone w przepisach o dniach wolnych od pracy”.

 

Z kolei art. 15110 zawiera katalog sytuacji, w jakich dopuszczalna jest praca w niedziele i święta. Katalog ten jest dość długi, dlatego tytułem przykładu można podać, iż praca w niedziele i święta jest dozwolona:

 

  1. w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,
  2. w ruchu ciągłym,
  3. przy pracy zmianowej,
  4. przy niezbędnych remontach.

 

Praca w niedzielę bądź święto nie może być więc zarządzona z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, co jest możliwe przy poleceniu pracy w godzinach nadliczbowych.

 

Należy stwierdzić, iż polecenie pracownikom pracy w niedziele i święta może mieć miejsce tylko w ściśle określonych przypadkach uzasadnionych rodzajem wykonywanej pracy.

 

W związku z powyższym uważam, że w przedmiotowej sprawie polecenie pracodawcy wyjazdu służbowego w niedzielę było bezpodstawne, a ponadto wykraczało poza rodzaj umówionej pracy. Forma wydania polecenie nie ma tu znaczenia.

 

Art. 94 pkt 6 K.p. mówi o ułatwianiu pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych.

 

Nie znam szczegółów sprawy, więc nie mogę stwierdzić, czy studiowaną przez Panią specjalność można uznać za podnoszenie kwalifikacji zawodowych wymaganych do wykonywania pracy sekretarki.

 

Zarówno obowiązek pracodawcy ułatwiania pracownikowi podnoszenia kwalifikacji zawodowych, jak i obowiązek pracownika stosowania się do poleceń pracodawcy zostały sformułowane w Kodeksie pracy w sposób kategoryczny, więc uważam, że są one równorzędnymi obowiązkami i nie można tutaj wprowadzać nadrzędności jednego wobec drugiego.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 2 + sześć =

»Podobne materiały

Polecenie pracy w sobotę

Z jakim wyprzedzeniem pracodawca powinien wydać pracownikowi polecenie pracy w sobotę? Czy może zrobić to w piątek, czy powinien poinformować pracownika wcześniej?  

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »