Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Deklaracja Praw Podatnika

Autor: Aleksander Słysz • Opublikowane: 08.06.2011

Przyjęto Deklarację Praw Podatnika. Co postulują jej autorzy i jakie może mieć to znaczenie dla podatników – o tym szerzej w artykule poniżej.




Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Ogólnopolska konferencja „Dzień Ochrony Praw Podatnika”, która odbyła się 8 maja 2011 r. zaowocowała przyjęciem Deklaracji Praw Podatnika. Formalnie Deklaracja jest dokumentem niestanowiącym źródła prawa, mimo że podpisali ją przedstawiciele sędziów, doradców podatkowych i wykładowców prawa podatkowego. Deklarację Praw Podatnika opracowali sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego – Stefan Babiarz oraz Bogusław Dauter; prof. dr hab. Bogumił Brzeziński, dr Piotr Karwat, Tomasz Michalik, prof. dr hab. Włodzimierz Nykiel, doc. dr Witold Konieczny, dr Agnieszka Olesińska, mec. Dominik Szczygieł, mec. Dorota Szubielska.
 
Trudno wyobrazić sobie, by w krótkim czasie Deklaracja stała się „wprost” elementem krajowego ustawodawstwa, aczkolwiek można uznać, iż autorzy traktują ją jako część już obowiązującego prawa, bowiem dekalog ten jest wyinterpretowany z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego. Artykuł drugi Konstytucji stanowi wprost, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Deklaracja stwierdza zatem, że już w chwili obecnej podatnikowi przysługują następujące prawa:
 
  1. Prawo do dobrego prawa podatkowego
  2. Prawo do zapłaty podatku w wysokości wynikającej z ustaw podatkowych
  3. Prawo do udziału w rzetelnie prowadzonym postępowaniu podatkowym
  4. Prawo do dobrego traktowania przez administrację podatkową
  5. Prawo do sądowej ochrony praw w sprawach podatkowych
  6. Prawo do informacji o sprawach z zakresu opodatkowania
  7. Prawo do oceny prawa podatkowego
  8. Prawo do oceny pracy administracji podatkowej
  9. Prawo do respektowania zasady domniemania niewinności, a także współmierności i indywidualizacji kary za naruszenie prawa podatkowego
  10. Prawo do naprawienia szkody wyrządzonej orzeczeniem organu władzy publicznej.
  
Twórcy deklaracji w sposób szczegółowy wskazują, w jaki sposób realizować winno się poszczególne postulaty. Poniżej pozwolę sobie przytoczyć, podając za stroną projektu (pełny tekst dostępny: http://www.podatekpit.com.pl/index.php/o-projekcie/), najciekawsze, czy też najważniejsze postulaty cząstkowe stanowiące wskazówki do realizacji praw podstawowych wynikających z wymienionego wyżej dekalogu. Zdaniem twórców deklaracji prawo do dobrego prawa podatkowego realizować się winno m.in. poprzez to, że prawodawca odrzuci „domniemanie nieuczciwości” podatnika jako złe założenie towarzyszące tworzeniu prawa podatkowego.
 
Postulat ten jest ważny nie tylko ze względu na treści prawa materialnego czy działania legislacyjne ustawodawcy, ale prowadzić winien również do takiego stosowania prawa, takiej jego wykładni, która uwzględnia właśnie „domniemanie uczciwości” i kończy z „domniemaniem nieuczciwości” podatnika. Z powyższym wiąże się prawo do udziału w rzetelnie prowadzonym postępowaniu podatkowym, które realizuje się przez to, że:
 
  1. Deklaracja złożona przez podatnika korzysta z domniemania prawdziwości. Obalenie domniemania prawdziwości deklaracji złożonej przez podatnika może nastąpić po przeprowadzeniu postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną.
  2. Organy nie stawiają się w roli przeciwnika procesowego podatnika. Organ w postępowaniu kontrolnym czy podatkowym nie może mieć innego „interesu” w znaczeniu prawnym poza realizacją zasady praworządności.
  3. Organy dokładają należytej staranności w informowaniu podatnika o jego prawach i obowiązkach, ustaleniach w zakresie stanu faktycznego sprawy oraz o okolicznościach mogących mieć wpływ na prawidłowość obliczenia podatku.
  4. Organy udzielają dokładnych pouczeń o przysługujących podatnikowi środkach prawnych.
  5. Organy podatkowe nie odmawiają przeprowadzenia rozprawy, gdy określają podstawę opodatkowania w drodze oszacowania oraz gdy rozstrzygają sprawy w ramach uznania administracyjnego.
 
Dalsza konkretyzacja następuje w podkreśleniu istnienia prawa do respektowania zasady domniemania niewinności, współmierności i indywidualizacji kary za naruszenie prawa podatkowego.
 
Elektryzujące, a to szczególnie w kontekście odpowiedzialności urzędników za błędy, prawo do naprawienia szkody wyrządzonej orzeczeniem organu władzy publicznej realizuje się przez to, że:
   
  1. Skarb Państwa (jednostka samorządu terytorialnego, inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa) ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie.
  2. Jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie aktu normatywnego, podatnik może żądać jej naprawienia po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności tego aktu z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.
  3. Jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, podatnik może żądać jej naprawienia po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.
  4. Jeżeli szkoda została wyrządzona przez niewydanie orzeczenia lub decyzji, gdy obowiązek ich wydania przewiduje przepis prawa, podatnik może żądać jej naprawienia po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem niewydania orzeczenia lub decyzji, chyba że właściwe przepisy stanowią inaczej.
  5. Podatnik może żądać naprawienia szkody wyrządzonej przez niewydanie aktu normatywnego, którego obowiązek wydania przewiduje przepis prawa, jeżeli niezgodność z prawem niewydania tego aktu stwierdzi sąd rozpoznający sprawę o naprawienie szkody.
  
Deklaracja jest dokumentem ważnym, ważnym m.in. w tym sensie, że może uświadomić nie tylko podatnikom ale i urzędnikom, iż obecnie obowiązujące prawo nie jest tak nieprzyjazne jak jego wykładnia i stosowanie.


Stan prawny obowiązujący na dzień 08.06.2011


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dziewięć minus 0 =

 

»Podobne materiały

Czym są i jak są prowadzone czynności sprawdzające?

Artykuł przybliża, czym są i jak są prowadzone czynności sprawdzające.

 

Podatek od gier

Artykuł zawiera podstawowe informacje dotyczące podatku od gier.

 

Wartość rynkowa rzeczy i praw majątkowych w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych

Autor omawia problematykę ceny wolnorynkowej rzeczy i praw majątkowych w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »