Mamy 10 452 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Definicja zachowku według Kodeksu cywilnego

Autor: Łukasz Drzewiecki • Opublikowane: 21.08.2014

Instytucja zachowku uregulowana w Kodeksie cywilnym służy ochronie najbliższej rodziny spadkodawcy. Zachowek bowiem to część spadku, która należy się spadkobiercy będącemu członkiem najbliższej rodziny zmarłego, niezależnie nawet od jego woli wyrażonej w testamencie.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Prawo spadkowe, poprzez sporządzenie testamentu, daje każdemu możliwość swobodnego rozporządzania swoim majątkiem na wypadek śmierci. Swoboda ta może prowadzić jednak niekiedy do pokrzywdzenia osób najbliższych dla spadkodawcy. Takiej sytuacji zapobiegać ma ustanowiona w art. 991-1011 Kodeksu cywilnego1 instytucja zachowku.

 


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Zgodnie z art. 991 § 1 K.c. zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

 

Wysokość zachowku uzależniona jest więc od wieku lub sytuacji osobistej uprawnionej osoby. Co do zasady wynosi ona połowę wartości udziału spadkowego, która przypadałaby jej, gdyby dziedziczyła z ustawy. Tylko w przypadku gdy uprawniony do zachowku członek rodziny jest małoletni lub znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji (niezdolność do pracy), zachowek może być wyższy – dwie trzecie wartości udziału spadkowego.

 

Zgodnie z art. 992 § 2 K.c. jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia. Z prawa do zachowku wynika więc wierzytelność uprawnionego w stosunku do spadkobiercy. Wierzytelność ta jest dziedziczna i zbywalna, uprawniony do zachowku może przenieść ją na inną osobę, co potwierdza orzecznictwo Sądu Najwyższego2.

 

Należy zaznaczyć, że spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:

 

  1. wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;
  2. dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
  3. uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

 

 

 

 

___________________________

1 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121)

2 Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 1975 r. (sygn. akt III CZP 91/74)



Stan prawny obowiązujący na dzień 21.08.2014

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

»Podobne materiały

Przedawnienie roszczeń o zachowek

Kiedy następuje przedawnienie roszczeń do zachowku? Artykuł omawia warunki przedawnienia prawa do zachowku na gruncie Kodeksu cywilnego.

Roszczenie o zachowek – przerwanie biegu przedawnienia

Artykuł omawia problematyką przerwania biegu przedawnienia roszczenia o zachowek.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »