.
Mamy 12 435 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Darowizny wykonane po sporządzeniu testamentu a ważność testamentu

Autor: Katarzyna Siwiec • Opublikowane: 19.03.2021 • Zaktualizowane: 19.03.2021

Spadkodawca przed planowaną operacją napisał testament, w którym swymi spadkobiercami uczynił czworo rodzeństwa. W testamencie ujęte zostały 4 nieruchomości, w tym jedna rolna, ruchomości oraz udział w przedsiębiorstwie. Proporcje podziału określił na: 2%, 3%, 15%, 80%. W testamencie spadkodawca napisał: Spadkobierca 1 otrzymuje całą nieruchomość, tj. działkę z domem przy ul. X, wszystkie moje ruchomości, cały mój udział w nieruchomości Y, cały mój udział w przedsiębiorstwie”. Spadkobierca 2 otrzymuje „cały mój udział w nieruchomości Z. Spadkobierca 3 – otrzymuje „mieszkanie własnościowe. I ostatni zapis: nieruchomość rolną zapisuję spadkobiercy 1 w części 3/4 i spadkobiercy 4 w części 1/4. Spadkodawca testament sporządził własnoręcznie, podpisał go i oznaczył co do daty – bez udziału notariusza. Miesiąc po udanej operacji dwie nieruchomości z sześciu składników zawartych w testamencie przekazał notarialnie w formie darowizny tym osobom, które wcześniej wpisał do testamentu i dokładnie tak, jak zaplanował w testamencie. Czyli spadkobierca 1 otrzymał darowiznę notarialną w postaci nieruchomości z domem, a spadkobierca 3 darowiznę notarialną w postaci mieszkania własnościowego. Spadkodawca zmarł i spadkobierca 1 (80%) zgłosił się do notariusza z testamentem w celu jego odczytania. I tutaj pojawiają się wątpliwości: Czy w takiej sytuacji testament nadal jest ważny? Czy został odwołany poprzez rozporządzanie majątkiem w nim zawartym? Czy zmienią się zasady udziału procentowego pozostałych składników z testamentu?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Darowizny wykonane po sporządzeniu testamentu a ważność testamentu

Nieprawidłowy zapis windykacyjny w testamencie

Niestety spadkodawca, nie zachowując formy aktu notarialnego, nie uczynił zapisów windykacyjnych w testamencie, tj. nie przeznaczył poszczególnych nieruchomości poszczególnym spadkobiercom w częściach w taki sposób, że po jego śmierci te nieruchomości przechodziłyby na własność konkretnie wymienionych spadkobierców.

 

Testament zawiera zwykłe rozporządzenie testamentowe. Zgodnie z art. 981 ze zn. 1 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.) – w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku (zapis windykacyjny). Tak jak wspomniałam, wobec braku zachowania niniejszej formy nie są to zapisy windykacyjne.

 

Ważność testamentu po dokonanych darowiznach

Zapytał Pan, czy w takiej sytuacji testament nadal jest ważny? Czy został odwołany poprzez rozporządzanie majątkiem w nim zawartym? – wyjaśniam, że testament jest ważny. Zgodnie z art. 946 K.c. odwołanie testamentu może nastąpić bądź w ten sposób, że spadkodawca sporządzi nowy testament, bądź też w ten sposób, że w zamiarze odwołania testament zniszczy lub pozbawi go cech, od których zależy jego ważność, bądź wreszcie w ten sposób, że dokona w testamencie zmian, z których wynika wola odwołania jego postanowień. Żadna z tych rzeczy nie wystąpiła. Dopóki spadkodawca żył, rozporządzał swoim majątkiem, bo miał do tego prawo, w skład spadku zaś wchodzi to, co posiadał na chwilę śmierci. Testament uznałabym za ważny, niestety spadkodawca nie zadbał o to, żeby był wykonalny w taki sposób, jakby tego chciał. Ponieważ jednak zgodnie z ogólną regułą należy tak interpretować testament, aby nadać mu takie znaczenie, jak chciałby spadkodawca, jest możliwe, że sąd poprzez odwołanie się do treści art. 961 K.c. przyjmie, że spadkobiercami są pozostałe osoby, które nie otrzymały darowizny.

 

Interpretacja zapisów testamentu

W myśl przywołanego przepisu – jeżeli spadkodawca przeznaczył oznaczonej osobie w testamencie poszczególne przedmioty majątkowe, które wyczerpują prawie cały spadek, osobę tę poczytuje się w razie wątpliwości nie za zapisobiercę, lecz za spadkobiercę powołanego do całego spadku. Jeżeli takie rozrządzenie testamentowe zostało dokonane na rzecz kilku osób, osoby te poczytuje się w razie wątpliwości za powołane do całego spadku w częściach ułamkowych odpowiadających stosunkowi wartości przeznaczonych im przedmiotów.

 

Jest to jednak kwestia interpretacyjna, więc oczywiście nie mogę zagwarantować, że sędzia będzie na pewno w ten sposób myślał. Jeżeli przyjmie takie założenie, to odpowiedź na Pana trzecie pytanie („Czy zmienią się zasady udziału procentowego pozostałych składników z testamentu?”) byłaby twierdząca i za spadkobierców zostaną uznane osoby nieobdarowane. Jest to w mojej ocenie najlogiczniejsze rozwiązanie dla opisanego przypadku i ja bym tak dokładnie do tej sprawy podeszła.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • pięć - jeden =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »