.
Mamy 12 842 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem prawny i szukasz pomocy?
Kliknij TUTAJ i opisz nam swój problem w formularzu.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Darowizna sklepu synowej

Autor: Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 24.08.2015

Prowadzę jednoosobową działalność gospodarczą, jestem czynnym podatnikiem podatku VAT (mały sklep spożywczy). Chcę przekazać synowej w grudniu sklep w formie darowizny. Z jaką data synowa powinna się zarejestrować do podatku VAT (VAT-R), aby nie płacić VAT-u od tej darowizny?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Pyta Pani, z jaką data synowa powinna się zarejestrować do podatku VAT (VAT-R), aby nie płacić VAT-u od darowizny. Jak rozumiem, chodzi o podatek VAT, a do tego od dokonanej darowizny Pani przedsiębiorstwa.

 

Wskażę, że podatek od darowizny i podatek VAT to dwa odrębne i niezależne od siebie podatki. Bycie przez synową czynnym podatnikiem VAT nie wpływa na to, czy będzie ona obciążona tym podatkiem z tytułu otrzymania od Pani przedsiębiorstwa w darowiźnie. Darowałaby Pani faktycznie synowej swoje przedsiębiorstwo w całości. To wymagałoby, by synowa wcześniej miała zarejestrowaną własna działalność gospodarczą – tak, by w dniu darowizny funkcjonowała jako przedsiębiorca.

 

Umowa darowizny powinna być zawarta w formie pisemnej z podpisami poświadczonymi notarialnie. A gdyby w skład przedsiębiorstwa wchodziły nieruchomości, musiałaby być zawarta w formie aktu notarialnego.

 

VAT

 

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy).

 

Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

 

W obecnie obowiązującej ustawie o podatku od towarów i usług ustawodawca odnosi się do generalnego pojęcia zbycia, a nie sprzedaży. Warto też podkreślić, iż ustawodawca nie użył żadnego pojęcia definiowanego bądź dookreślającego w ustawie (jak np. sprzedaż czy dostawa), co oznacza, że nie jest istotna forma, lecz samo zadysponowanie przedsiębiorstwem w taki sposób, że dochodzi do jego zbycia. Wyłączenie z opodatkowania zbycia majątku oparte jest bowiem na możliwości stworzonej przez art. 19 dyrektywy 2006/112 [odpowiadający art. 5 (8) VI Dyrektywy, który przewiduje, iż w przypadku, gdy przedmiotem dostawy (za odpłatnością lub nieodpłatnie lub w formie aportu) jest całość lub część majątku podatnika (totality of assetes or part therof), państwa członkowskie mogą uznać, iż czynność taka nie stanowi dostawy towarów i w takim przypadku nabywca będzie traktowany jako następca prawny przekazującego].

 

Pojęcie „transakcji zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawa towarów”, w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. zbycie obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego (aport przedsiębiorstwa do spółki). Zbycie przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej.

 

Przepisy ustawy nie definiują terminu „przedsiębiorstwo”. Z tej przyczyny w celu określenia zakresu pojęcia „przedsiębiorstwo” wykorzystuje się regulację zawartą w art. 55 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.

 

Obejmuje ono w szczególności:

 

  • oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
  • własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
  • prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
  • wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
  • koncesje, licencje i zezwolenia;
  • patenty i inne prawa własności przemysłowej; majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
  • tajemnice przedsiębiorstwa;
  • księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

 

Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, że nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT transakcje zbycia przedsiębiorstwa, w tym np. sprzedaż, darowizna czy wniesienie go aportem.

 

Darowizna przedsiębiorstwa nie skutkuje ani zamknięciem działalności ani jej zawieszeniem. Dla wywołania takiego skutku konieczne jest zgłoszenie tego do CEIDG.

 

Faktycznie nie będzie miała Pani już przedsiębiorstwa, za którego pomocą prowadził dotychczas działalność, co skłaniałoby do likwidacji działalności.

 

Synowa może być w dniu dokonania darowizny lub wcześniej zarejestrowana jako czynny podatnik VAT. Byłoby to sensowne, gdyby od razu zbywała składniki, jakie otrzymała w darowiźnie, oraz robiła zakupy opodatkowane VAT.

 

Jeżeli do końca roku nie zamierza otwierać tego sklepu od razu – może być zgłoszona jako czynny podatnik VAT od 01.01.2015. Dopiero tego dnia dokona czynności opodatkowanych VAT.

 

W opisanej przez Panią sytuacji – ani na Pani, ani na synowej nie będzie ciążył podatek VAT z tytułu dokonanej darowizny przedsiębiorstwa.

 

Podatek od darowizny

 

Synowa dla celów podatku od darowizn zaliczana jest do I grupy podatkowej. Cytat z ustawy o podatku od spadków i darowizn:

 

„Art. 14. 1. Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.

 

2. Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

 

3. Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

 

1) do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów (…)”.

 

Darowizna przedsiębiorstwa dla synowej nie będzie korzystać ze zwolnienia od podatku od darowizn na mocy art. 4a. Stanowi on: „zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę (…)”.

 

Jak widać, przepis ten nie wskazuje na darowizny dla osób zaliczanych do I grupy podatkowej, ale wskazuje tylko na określone osoby i nie wymienia synowej (małżonki zstępnego) jako osoby mającej prawo do zwolnienia całkowitego.

 

Synowa nie mogłaby skorzystać ze zwolnienia częściowego z art. 4.

 

„Art. 4. 1. Zwalnia się od podatku:

 

(…) 5) nabycie w drodze darowizny pieniędzy lub innych rzeczy przez osobę zaliczoną do I grupy podatkowej w wysokości nieprzekraczającej 9.637 zł od jednego darczyńcy, a od wielu darczyńców łącznie nie więcej niż 19.274 zł w okresie 5 lat od daty pierwszej darowizny, jeżeli pieniądze te lub rzeczy obdarowany przeznaczy w okresie 12 miesięcy od dnia ich otrzymania na wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni, budowę domu jednorodzinnego, nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo spłatę zabezpieczonego hipoteką kredytu mieszkaniowego wraz z odsetkami”.

 

To zwolnienie wymagałoby przeznaczenia pieniędzy lub rzeczy we wskazanym czasie na cele mieszkaniowe.

 

Synowa miałaby prawo skorzystać z kwoty wolnej do podatku, która w tej sytuacji wynosiłaby 9637 zł. Od nadwyżki musiałaby zapłacić podatek odpowiedni podatek. Wysokość podatku zależna byłaby od wartości darowizny.

 

Podatek dochodowy od osób fizycznych

 

Umowa darowizny ma charakter jednostronny w tym sensie, że świadczenie darczyńcy nie spotyka się z żadnym świadczeniem wzajemnym ze strony obdarowanego.

 

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn.

 

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, m.in. tytułem darowizny.

 

Z powyższych przepisów wynika zatem, iż każda darowizna (w której obdarowanym jest osoba fizyczna), bez względu na przedmiot darowizny, a zatem również darowizna składników materialnych stanowiących przedsiębiorstwo, dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podlega przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn, co wyklucza możliwość jej opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

 

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera pojęcia „darowizna”, dlatego należy w tym zakresie odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Natomiast z treści art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

 

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych „przychodami, z zastrzeżeniem art. 14–15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń”.

 

Nieodpłatne świadczenie w znaczeniu prawa podatkowego obejmuje nie tylko świadczenie w rozumieniu prawa cywilnego (działanie lub zaniechanie na rzecz innej strony), ale w jego zakres wchodzą także wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne oraz gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne przysporzenie majątku mające konkretny wymiar finansowy.

 

W przypadku darowizny mamy do czynienia z nieodpłatnym, jednostronnym świadczeniem. W związku z aktem darowizny darczyńca nie otrzymuje jednakże żadnych wartości pieniężnych, ani innego przysporzenia majątkowego. W związku z powyższym przekazanie przedsiębiorstwa synowi w drodze darowizny nie będzie wywoływało skutków podatkowych u darczyńcy.

 

W skład przedsiębiorstwa będzie wchodził cały majątek.

 

Mając na względzie, iż darowizna tego majątku wchodzącego w skład darowanego na rzecz synowe przedsiębiorstwa jest czynnością prawną nieodpłatną, stwierdzić należy, iż w związku z jej dokonaniem nie powstanie po stronie Pani przychód z działalności gospodarczej, o którym mowa w cytowanego powyżej art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychód taki nie powstanie także po stronie synowej w chwili dokonania darowizny. A zatem z tego tytułu ani Pani, ani synowa nie zapłacicie podatku dochodowego.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dziewięć + 4 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl