Mamy 11 258 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czym są i jak są prowadzone czynności sprawdzające?

Autor: Aleksander Słysz • Opublikowane: 28.03.2009

Artykuł przybliża, czym są i jak są prowadzone czynności sprawdzające.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Czym są „czynności sprawdzające”, które przeprowadzić może u podatnika organ? Nie są kontrolą podatkową, mają charakter formalny i różnią się od niej techniką postępowania prowadzonego przez organy podatkowe – są to odrębne instytucje, jednak część przepisów regulujących kontrolę podatkową znajduje również zastosowanie do czynności sprawdzających m.in. przepisy od art. 281 do 292 Ordynacji podatkowej (Dz. U. 2005.8.60). Przepisy właściwe tylko dla czynności sprawdzających ustawodawca umieścił w dziale V Ordynacji podatkowej. Niektórzy autorzy klasyfikują czynności sprawdzające jako wstępną kontrolę podatkową lub postępowanie quasikontrolne (R. Kubacki, Ordynacja podatkowa. Kontrola podatkowa, PP 1998, nr 5, s. 31; R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2002, s. 318).

 

Co do zasady organy podatkowe pierwszej instancji dokonują czynności sprawdzających mających na celu:

 

  1. sprawdzenie terminowości:
    1. składania deklaracji,
    2. wpłacania zadeklarowanych podatków, w tym również pobieranych przez płatników oraz inkasentów;
  2. stwierdzenie formalnej poprawności dokumentów wymienionych w pkt 1;
  3. ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami.

 

Wyjątkiem jest sytuacja, gdy minister właściwy do spraw finansów publicznych lub organ podatkowy upoważniony przez tegoż ministra w zakresie wymiany z Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej informacji o podatku od towarów i usług, dokonuje czynności sprawdzających odnoszących się do dokumentów składanych do tego organu.

 

Ustalenia, których dokonają pracownicy organu w wyniku czynności sprawdzających w większości przypadków prowadzić będą do usunięcia wad wymienionych powyżej dokumentów i uzupełnienia braków. W niektórych jednak przypadkach, gdy nieprawidłowości okażą się znaczące, czynności sprawdzające stanowić będą wstęp do kontroli podatkowej – w skrajnych przypadkach mogą spowodować wszczęcie postępowania na podstawie Kodeksu karnego skarbowego.

 

Czynności sprawdzające podejmowane są przez organ z urzędu i nie powodują wszczęcia postępowania.

 

Organ podatkowy może zażądać złożenia wyjaśnień w sprawie przyczyn niezłożenia deklaracji lub wezwać do jej złożenia, jeżeli nie została złożona mimo takiego obowiązku, a w razie wątpliwości co do poprawności złożonej deklaracji wezwać do udzielenia, w wyznaczonym terminie, niezbędnych wyjaśnień lub uzupełnienia deklaracji, wskazując przyczyny podania w wątpliwość rzetelności danych w niej zawartych.

 

Ustawodawca stanowi, iż w razie stwierdzenia, że deklaracja zawiera błędy rachunkowe lub inne oczywiste omyłki, bądź że wypełniono ją niezgodnie z ustalonymi wymaganiami, organ podatkowy w zależności od charakteru i zakresu uchybień:

 

  1. koryguje deklarację, dokonując stosownych poprawek lub uzupełnień, jeżeli zmiana wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty nadpłaty, kwoty zwrotu podatku lub wysokości straty w wyniku tej korekty nie przekracza kwoty 1000 zł;
  2. zwraca się do składającego deklarację o jej skorygowanie oraz złożenie niezbędnych wyjaśnień, wskazując przyczyny, z powodu których informacje zawarte w deklaracji podaje się w wątpliwość.

 

Analogicznie sytuacja przedstawia się w przypadku złożenia deklaracji lub wniosku w sprawie zwrotu podatku.

 

Organ podatkowy jednocześnie uwierzytelnia kopię skorygowanej deklaracji i doręcza ją podatnikowi wraz z informacją o związanej z korektą deklaracji zmianie wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty nadpłaty lub zwrotu podatku lub wysokości straty bądź informację o braku takich zmian. W razie niewniesienia sprzeciwu w terminie, korekta deklaracji wywołuje skutki prawne jak korekta deklaracji złożona przez podatnika.

 

Na korektę deklaracji podatnik może wnieść sprzeciw do organu, który dokonuje korekty, w terminie 14 dni od dnia doręczenia uwierzytelnionej kopii skorygowanej deklaracji. Wniesienie sprzeciwu anuluje korektę.

 

Organ podatkowy może – wydając postanowienie, na które służy zażalenie – przedłużyć termin zwrotu podatku, lecz tylko gdy przeprowadzenie czynności sprawdzających zasadność zwrotu podatku wymaga przedłużenia tego terminu.

 

Podatnicy nieprowadzący działalności gospodarczej spotykają się w praktyce z czynnościami sprawdzającymi, gdy korzystają z ulg, gdyż organ podatkowy może zwrócić się do podatnika o okazanie dokumentów lub o złożenie fotokopii dokumentów, których posiadania przez podatnika, w określonym czasie, wymaga przepis prawa, który ulgę przewiduje. Organ może również, za zgodą podatnika, dokonać oględzin lokalu mieszkalnego lub części tego lokalu, jeżeli jest to niezbędne do zweryfikowania zgodności stanu faktycznego z danymi wynikającymi ze złożonej przez podatnika deklaracji oraz z innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków na cele mieszkaniowe.

 

Co ciekawe nawet banki, zakłady ubezpieczeń, fundusze inwestycyjne (w zakresie prowadzonych indywidualnych kont emerytalnych), domy maklerskie, banki prowadzące działalność maklerską, towarzystwa funduszy inwestycyjnych i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, na żądanie naczelnika urzędu skarbowego lub naczelnika urzędu celnego, są obowiązane do sporządzania i przekazywania informacji o zdarzeniach stanowiących podstawę do skorzystania przez podatnika z ulg podatkowych, jeżeli zostały wykazane w deklaracji złożonej przez podatnika.

 

Organy podatkowe, prowadząc czynności sprawdzające, nie są ograniczone przepisami odnośnie czasu ich prowadzenia, tak jak w przypadku kontroli podatkowej, jednak muszą przestrzegać innych ograniczeń. Jak słusznie wskazał w wyroku z dnia 30 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (sygn. I SA/Bk 459/2007): „Organy podatkowe nie mogą, w toku czynności sprawdzających, odbierać od podatników oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań”.

 

Czynności sprawdzające kończą się na konkretnym działaniu organu lub podatnika tj. przykładowo zakończyć się mogą:

 

  1. wszczęciem kontroli podatkowej,
  2. wszczęciem postępowania podatkowego,
  3. skorygowaniem deklaracji.


Stan prawny obowiązujący na dzień 28.03.2009


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • II minus 9 =

 

»Podobne materiały

Definicja organu podatkowego

Podstawowym organem podatkowym jest naczelnik właściwego urzędu skarbowego. Jednak w zależności od rodzaju zobowiązania podatkowego organem uprawnionym do określania i pobierania należności podatkowych mogą być również inne organy, w tym organy samorządu terytorialnego.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »