Mamy 10 894 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czyn karalny nieletniego

Autor: Anna Jędrzejczak • Opublikowane: 09.05.2013

Mój czternastoletni syn podpalił opuszczony dom. Na co dzień nie sprawia kłopotów wychowawczych – czyn karalny, który popełnił, był jednorazowym wybrykiem. Jakie konsekwencje może ponieść jako nieletni? Powiedziano mi, że sprawa trafi przed sąd rodzinny. Czy powinienem starać się o adwokata? Z jakimi kosztami muszę się liczyć?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Podpalenie to przestępstwo, jednak osoba pomiędzy 13. a 17. rokiem życia nie odpowiada na podstawie Kodeksu karnego, tylko na podstawie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich.

 

W chwili obecnej sprawa rzeczywiście trafi do sądu rodzinnego. Sąd wyda postanowienie o wszczęciu postępowania (zostanie Pan o tym zawiadomiony), następnie zleci kuratorowi sądowemu sporządzenie wywiadu środowiskowego. Ewentualnie wywiad taki może przeprowadzić również policja, pracownicy Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno -Konsultacyjnego. Wywiad ten zbiera się w celu ustalenia danych dotyczących nieletniego i jego środowiska, a w szczególności dotyczących zachowania się i warunków wychowawczych nieletniego, sytuacji bytowej rodziny, przebiegu nauki nieletniego i sposobu spędzania czasu wolnego, jego kontaktów środowiskowych, stosunku do niego rodziców lub opiekunów, podejmowanych oddziaływań wychowawczych, stanu zdrowia i znanych w środowisku uzależnień nieletniego.

 

W postępowaniu w sprawach nieletnich bierze się pod uwagę osobowość nieletniego, stopień jego rozwoju psychicznego i fizycznego, cechy charakteru, a także zachowanie, zatem ważne jest, aby Pański syn – przyznając się do popełnienia czynu karalnego – wyraził skruchę i zapewnił, że zrozumiał swój błąd i nigdy więcej nie będzie popełniał czynów zabronionych.

 

Pierwsze wezwanie do sądu będzie spotkaniem sędziego rodzinnego z nieletnim i jednym lub obojgiem rodziców. Najpierw sędzia będzie rozmawiał z nieletnim w obecności rodziców. Będzie od niego oczekiwał opisu zdarzenia, wyrażenia skruchy i przedstawienia sposobu ukarania go przez rodziców za czyn, który popełnił. Sędzia może również zapytać np. o zainteresowania, stan zdrowia czy ulubiony przedmiot w szkole.

 

Następnie sędzia poprosi nieletniego o opuszczenie pokoju i odbędzie się rozmowa z rodzicem. Aby pomóc synowi, powinien Pan wykazać (już przy tym pierwszym wysłuchaniu), że jest Pan wydolny wychowawczo, tzn. że ma Pan wpływ na syna, ukarał go Pan za ten czyn (np. zabrał mu Pan kieszonkowe, zakazał korzystania z komputera albo wychodzenia z domu przez miesiąc itp.).

 

Po tym spotkaniu będzie wyznaczony termin rozprawy przed sądem (w obecności prokuratora). Zostaną przeprowadzone dowody na okoliczność winy bądź niewinności nieletniego. Nieletni i jego rodzic zostaną oficjalnie przesłuchani.

 

Wobec nieletnich sąd rodzinny wybiera środki wychowawcze z katalogu znajdującego się w przepisie art. 6 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. Sąd może:

 

  1. udzielić upomnienia;
  2. zobowiązać do określonego postępowania, a zwłaszcza do naprawienia wyrządzonej szkody, do wykonania określonych prac lub świadczeń na rzecz pokrzywdzonego lub społeczności lokalnej, do przeproszenia pokrzywdzonego, do podjęcia nauki lub pracy, do uczestniczenia w odpowiednich zajęciach o charakterze wychowawczym, terapeutycznym lub szkoleniowym, do powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach albo do zaniechania używania alkoholu lub innego środka w celu wprowadzania się w stan odurzenia;
  3. ustanowić nadzór odpowiedzialny rodziców lub opiekuna;
  4. ustanowić nadzór organizacji młodzieżowej lub innej organizacji społecznej, zakładu pracy albo osoby godnej zaufania – udzielających poręczenia za nieletniego;
  5. zastosować nadzór kuratora;
  6. skierować do ośrodka kuratorskiego, a także do organizacji społecznej lub instytucji zajmujących się pracą z nieletnimi o charakterze wychowawczym, terapeutycznym lub szkoleniowym, po uprzednim porozumieniu się z tą organizacją lub instytucją;
  7. orzec zakaz prowadzenia pojazdów;
  8. orzec przepadek rzeczy uzyskanych w związku z popełnieniem czynu karalnego;
  9. orzec umieszczenie w rodzinie zastępczej, w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, w młodzieżowym ośrodku socjoterapii albo w ośrodku szkolno-wychowawczym;
  10. orzec umieszczenie w zakładzie poprawczym;
  11. zastosować inne środki zastrzeżone w niniejszej ustawie do właściwości sądu rodzinnego, jak również zastosować środki przewidziane w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

 

Jeżeli sąd uzna, że nieletni jest winien zarzucanego mu czynu karalnego, ale rodzina prawidłowo funkcjonuje (brak objawów demoralizacji, a czyn był jednorazowym wybrykiem), to orzeknie mniej uciążliwy środek wychowawczy.

 

Należy jednak zauważyć, że Pański syn popełnił czyn karalny, a zatem – o ile nikt nie zginął w tym pożarze – to najbardziej prawdopodobnym i najłagodniejszym ze środków za popełnienie tego typu czynu jest rzeczywiście ustanowienie nadzoru kuratora. Najbardziej zaś restrykcyjnym środkiem jest umieszczenie nieletniego w zakładzie poprawczym.

 

Sąd rodzinny może również zobowiązać rodziców do naprawienia w całości lub w części szkody wyrządzonej przez nieletniego (np. odszkodowanie za spalone mienie, zwrot kosztów akcji ratunkowej). Sąd nie ma co prawda obowiązku zasądzać tych kwot, jednak z uwagi na fakt, że to rodzice są odpowiedzialni za zachowanie nieletniego, to na nich spoczywa obowiązek wychowania go zgodnie z zasadami współżycia społecznego, dlatego często sądy zasądzają odszkodowanie od rodziców nieletniego na rzecz pokrzywdzonych.

 

Trudno mi jednak stwierdzić, jakie kwoty wchodzą w grę. Najlepiej przed pierwszą rozprawą sprawdzić w aktach, czy złożono wnioski o zwrot tych kwot i w jakiej są wysokości.

 

Jeżeli sprawa będzie jasna, tj. dowody będą świadczyły przeciwko Pańskiemu synowi, a on sam się przyzna i wyrazi skruchę, to profesjonalny pełnomocnik nie będzie potrzebny. Sąd pouczy o każdym kroku, jaki powinien Pan wykonać. Jeśli jednak sprawa nie jest oczywista lub obawia się Pan, że nie poradzi sobie przed sądem, to warto zastanowić się nad ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika, który pomoże Państwu i dopilnuje, aby nie stracić żadnej szansy procesowej.

 

Jeżeli zaś chodzi o koszty sądowe, to na mocy przepisu art. 32 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich „kosztami postępowania w sprawie nieletniego sąd rodzinny obciąża rodziców”.

 

Pańska rola po popełnieniu przez nieletniego czynu karalnego sprowadza się do niwelowania skutków tego czynu (wykazania, że nieletni wychowuje się w prawidłowej rodzinie, a czyn karalny był jednorazowym wybrykiem, który się nie powtórzy), tak aby sąd nie musiał orzekać bardziej restrykcyjnych środków wychowawczych niż to konieczne. Nie oznacza to jednak, że może Pan uchronić syna przed wymiarem sprawiedliwości i grożącymi mu środkami wychowawczymi, gdyż takie czyny są ścigane z oskarżenia publicznego.

 

Należy jednak mieć na uwadze, że w Polsce system pociągania nieletnich do odpowiedzialności nie jest nazbyt restrykcyjny, a sama ustawa wskazuje, że najważniejszym celem tych postępowań jest cel wychowawczy, tj. stwarzania warunków powrotu do normalnego życia nieletnim, którzy popadli w konflikt z prawem, oraz dążenie do umacniania funkcji opiekuńczo-wychowawczej i poczucia odpowiedzialności rodzin za wychowanie nieletnich na świadomych swych obowiązków członków społeczeństwa.

 

 

 

Stan prawny z dnia 2.11.2008 r.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • IV - osiem =

»Podobne materiały

Nieletni a kradzież

Moja czternastoletnia, nie karana wcześniej córka dokonała kradzieży w Centrum Handlowym. Wszczęto postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia czy dopuściła się czynu karalnego z art. 278 Kodeksu karnego. Mamy wezwanie do sądu rodzinnego w tej sprawie. Co grozi córce? Czy dokonany zostanie wpis

 

Sąd dla nieletnich – co czeka 14-latka, który dopuścił się kradzieży?

Byłem dziś z moim 14-letnim synem na komisariacie w celu złożenia zeznań w sprawie kradzieży. Syn ukradł myszkę do komputera, podobno namówił go kolega (nie mamy problemów finansowych). Został przyłapany. Podobno czeka nas sąd rodzinny. Jak sprawa będzie wyglądała i co grozi synowi? Jest to jeg

 

Postępowanie przed sądem rodzinnym

Moja 15-letnia córka brała udział w kradzieży z włamaniem. Jakie będą tego skutki? Czy córka będzie sądzona jak osoba dorosła, czy odbędzie się postępowanie przed sądem rodzinnym?  

 

Przywłaszczenie mienia przez nieletniego

Moje pytanie dotyczy przywłaszczenia mienia przez nieletniego. Mianowicie mój 14-letni syn ukradł w centrum handlowym rzecz o wartości 128 zł. Syn był tam z kolegami. Nie rozumiem, jak mogło dojść do tej kradzieży! Syn świetnie się uczy, biegle mówi po francusku i holendersku (niestety najsłabi

 

Wywołanie pożaru przez nieletnich

Dwóch nieletnich (14 lat) wywołało pożar starego drewnianego wozu. Właściciel wycenił straty na 12 000 zł. Sąd wezwał nieletnich na przesłuchanie z art. 288 K.k. Właściciel bardzo zawyżył straty, ponieważ podał, że w wozie znajdowały się nieużywane ule. Jeden z nieletnich ma już pouczenie za spożywa

 

Pomoc dziecku, któremu dokuczają koledzy w szkole

Mój syn nie czuje się bezpiecznie w szkole, ciągle jest zestresowany, zalękniony, ponieważ jego szkolni koledzy, za namową jednego z nich, ciągle mu dokuczają. Straszą go, że jak czegoś nie zrobi, bądź nie powie, to pożałuje, albo wymyślają do nauczycieli kłamliwe historie o nim, np. że kogoś u

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »