Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Spłacanie rat kredytu za mieszkanie a podział majątku

Autor: Anna Sochaj-Majewska • Opublikowane: 01.09.2014

Planuję złożyć pozew o rozwód z winy męża. Przed ślubem podpisałam umowę przedwstępną na zakup mieszkania, kredyt jest tylko na mnie. Jednakże ostateczny akt notarialny nabycia mieszkania podpisaliśmy wspólnie, ponieważ byliśmy już małżeństwem. Raty kredytu spłacam z mojego osobistego konta, mąż w żaden sposób się nie dokłada. Wszystkie faktury związane z pracami wykończeniowymi są wystawione na moje nazwisko. Mamy dwoje dzieci, mąż nie mieszka z nami od roku. Czy sąd przyzna mi mieszkanie bez obowiązku spłaty męża?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jeśli łączy Państwa ustrój małżeńskiej wspólności ustawowej, to zgodnie z treścią przepisu art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków albo przez jednego z nich należą do majątku wspólnego. Umowa przedwstępna nie wywołuje skutków rzeczowych, zatem istotna dla oceny, czy przedmiot wszedł do majątku wspólnego, czy do majątku osobistego jednego z małżonków, będzie, co do zasady, chwila zawarcia umowy przyrzeczonej (ostatecznej). Jednak, o czym niżej, w mojej ocenie są podstawy do twierdzenia, że mieszkanie stanowi przedmiot Pani majątku osobistego. Na marginesie zwracam uwagę, że udowodnienie wyłącznej winy męża za rozpad pożycia małżeńskiego nie rodzi dla niego sankcji w zakresie podziału majątku wspólnego.

 

Przygotowując pozew rozwodowy o orzeczenie rozwiązania przez sąd Państwa małżeństwa z wyłącznej winy męża (oraz o powierzenie Pani sprawowania pieczy nad małoletnimi dziećmi i alimenty na te dzieci), proszę zawrzeć w tym pozwie także wniosek o dokonanie podziału majątku wspólnego poprzez przyznanie nieruchomości lokalowej na wyłączną Pani własność, bez obowiązku spłaty dla męża. Nieodpłatne zniesienie wspólności tego majątku jest najprostszą drogą do tego, aby stała się Pani wyłączną właścicielką mieszkania. Z okoliczności sprawy oraz faktu, że mąż nie mieszka już od roku z rodziną, można wnioskować, że być może jego zachowanie będzie na tyle honorowe, że zgodzi się na taki sposób zniesienia współwłasności.

 

Zgodnie z treścią przepisu art. 58 § 3 K.r.o. na wniosek jednego z małżonków sąd może w wyroku orzekającym rozwód dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu. Jeżeli mąż zgodzi się na zaproponowany przez Panią sposób podziału, z pewnością o zwłoce w postępowaniu nie będzie mogło być mowy, a sąd powinien orzec wówczas zgodnie z Pani żądaniem w tym zakresie. Może Pani przed sporządzeniem pozwu skonsultować tę kwestię z mężem, jakie jest jego zdanie na temat takiego podziału – jeżeli nie wyrazi sprzeciwu, proszę wskazać we wniosku, że strona pozwana zgadza się, aby mieszkanie przypadło w całości Pani, nieodpłatnie.

 

Jeżeli jednak mąż będzie domagał się podziału majątku wspólnego z obowiązkiem spłaty połowy jego wartości, to pozostaje Pani skorzystanie z innego, trudniejszego rozwiązania. Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 19, poz. 147 ze zm.) przewiduje w art. 10 ust. 1 szczególne powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W toku tego procesu trzeba będzie wykazać, że mąż nie nabył tego mieszkania do majątku wspólnego, gdyż w całości stanowi ono przedmiot Pani majątku osobistego, tak więc należy zakwestionować treść aktu notarialnego. Sama Pani bowiem sfinansowała zakup zaciągniętym przed zawarciem związku małżeńskiego kredytem, Pani była stroną umowy przedwstępnej, wreszcie cały czas z własnego majątku osobistego spłaca Pani raty kredytu hipotecznego, pokrywając koszty prac wykończeniowych także z majątku osobistego (na wszystkie okoliczności potrzebne będą dowody, które – jak wynika z pytania – Pani posiada).

 

Zgodnie z treścią przepisu art. 33 pkt 10 K.r.o. przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego należą do majątku osobistego każdego z małżonków (tzw. zasada surogacji, czyli zastąpienia jednego składnika majątkowego innym). Jeżeli pozyskane środki pieniężne pochodzą wyłącznie ze zobowiązania, jakie zaciągnęła Pani do własnego majątku osobistego, to mieszkanie – jako przedmiot majątkowy – zostało nabyte za te właśnie środki, a więc zgodnie z zasadą surogacji stanowi przedmiot Pani majątku osobistego.

 

Pozew o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym należy wnieść do sądu rejonowego, właściwego według miejsca położenia nieruchomości, nie ma tu ograniczenia czasowego dla realizacji tego roszczenia (art. 17 pkt 4 w zw. z art. 38 Kodeksu postępowania cywilnego). Pozwanym w sprawie będzie były mąż. Pozew powinna Pani wytoczyć po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego. Podlega on opłacie stosunkowej w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu. Wartością przedmiotu sporu będzie w tym przypadku wartość nieruchomości, której sprawa dotyczy, a więc podana przez Panią (wedle Pani oceny) wartość mieszkania. Jeśli w toku procesu okaże się, iż rzeczywiście mieszkanie stanowi przedmiot Pani majątku osobistego, to na podstawie prawomocnego wyroku mąż zostanie wykreślony z księgi wieczystej i nie będzie mógł rościć sobie żadnych praw do tego mieszkania. Nawet jeśli były mąż wystąpi samodzielnie po ustaniu małżeństwa z wnioskiem o podział majątku, proces o uzgodnienie treści księgi wieczystej będzie mógł się toczyć równolegle (tak Sąd Najwyższy – Izba Cywilna w uchwale z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt III CZP 24/11).

 

Można również skorzystać z trzeciego rozwiązania, a mianowicie już w pozwie o rozwód zażądać ustalenia (na podstawie art. 189 K.p.c.), że mieszkanie stanowi przedmiot Pani majątku osobistego. Jednak w świetle przesłanki „braku nadmiernej zwłoki w postępowaniu” sąd może wówczas w ogóle nie rozstrzygnąć tej kwestii, choć zagadnienie to nie jest zbyt trudne do oceny.

 

Zanim udadzą się Państwo do sądu w celu rozwiązania małżeństwa przez rozwód, można również zawrzeć umowę majątkową małżeńską o ustanowieniu rozdzielności majątkowej oraz dokonać jednocześnie w kancelarii notarialnej podziału majątku wspólnego za zgodą stron, także nieodpłatnie. Wówczas ani w toku procesu rozwodowego, ani później nie będzie potrzeby rozstrzygania już o sprawach majątkowych i podziale tego majątku, bowiem będą one już rozwiązane. Musi Pani zdecydować, co jest dla Pani ważniejsze – czy szybkie uzyskanie wyłącznego prawa do mieszkania z przyznaniem, że weszło ono do majątku wspólnego, czy też dowodzenie, że stanowi ono Pani wyłączną własność (a to możliwe jest w toku procesu wytoczonego na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece lub ewentualnie poprzez ustalenie w toku procesu rozwodowego).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • III minus X =
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »