Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy osoba częściowo ubezwłasnowolniona może przekazać majątek swojemu kuratorowi?

Autor: Wioletta Dyl • Opublikowane: 16.03.2015

Jestem kuratorem osoby częściowo ubezwłasnowolnionej, osoba ta chce przekazać mi swój majątek, a dokładnie – nieruchomość. Czy mogę jako kurator przyjąć taką darowiznę? Jeżeli tak, to co powinienem zrobić, aby dopełnić formalności?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Dla uporządkowania kwestii prawnych przypomnę tylko, że zgodnie z art. 16 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.), osoba pełnoletnia może być ubezwłasnowolniona częściowo z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, jeżeli stan tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego, lecz potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw. Orzeczenie ubezwłasnowolnienia częściowego jest dopuszczalne, jeżeli danej osobie potrzebna jest pomoc przy prowadzeniu jej spraw, a stan tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego.

 

Bezpośrednim skutkiem ubezwłasnowolnienia częściowego jest ograniczenie zdolności do czynności prawnych osoby ubezwłasnowolnionej częściowo. Taka osoba może, co do zasady, dokonywać czynności prawnych, przez które zaciąga zobowiązania lub rozporządza swoimi prawami, za zgodą jej przedstawiciela ustawowego (kuratora, czyli Pana w tym przypadku). Trzeba pamiętać, że osoba częściowo ubezwłasnowolniona może dokonywać czynności, do ważności których ustawa nie wymaga zgody przedstawiciela. Dotyczy to np. zawierania umów należących do umów powszechnie zawieranych w drobnych, bieżących sprawach życia codziennego (np. zakup artykułów żywnościowych) oraz rozporządzać swoim zarobkiem, o ile sąd opiekuńczy nie postanowi inaczej.

 

Ustanowienie dla takiej osoby kuratora ma na celu scedowania na niego zadania opieki nad majątkiem i sprawami życiowymi osoby częściowo ubezwłasnowolnionej.

 

Z wyżej wymienionych powodów (czyli braku pełnej zdolności do czynności prawnych) osoba częściowo ubezwłasnowolniona nie jest władna sporządzić testament ani dokonać darowizny.

 

Zgodnie bowiem z art. 63 § 2 K.p.c. osoba fizyczna ograniczona w zdolności do czynności prawnych ma zdolność procesową w sprawach wynikających z czynności prawnych, których może dokonywać samodzielnie (o czym wyżej). Prawo procesowe odsyła więc do przepisów prawa cywilnego po ocenę, jakich czynności prawnych może dokonywać samodzielnie osoba fizyczna ograniczona w zdolności do czynności prawnych i od tej oceny uzależnia jej zdolność procesową. Z art. 17 K.c. wynika z kolei, że osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych nie może ważnie zaciągać zobowiązań lub rozporządzać swoim prawem bez zgody swego przedstawiciela ustawowego.

 

W sytuacji gdy kurator osoby częściowo ubezwłasnowolnionej został powołany w myśl art. 181 § 1 K.r.o. przez sąd opiekuńczy do reprezentowania tej osoby i zarządzania jej majątkiem, nie budzi wątpliwości, że zarówno wyrażenie zgody na dokonanie czynności przewidzianych w art. 17 K.c, jak i reprezentowanie osoby częściowo ubezwłasnowolnionej w postępowaniu sądowym należy zgodnie z art. 66 K.p.c. do kuratora.

 

Co więc można zatem uczynić w sytuacji, gdy osoba, nad którą sprawuje Pan pieczę, pragnie przepisać na Pana swoją nieruchomość. Sytuacja jest niezręczna, zatem należy uczynić wszystko, aby nie być posądzonym o jakiś „magiczny” wpływ na podopiecznego, czy wręcz wymuszenie przepisania na siebie jego majątku.

 

Jeżeli Pana podopieczny jest niezłomny w swym postanowieniu, może Pan złożyć do sądu wniosek o zezwolenie na dokonanie czynności prawnej przekraczającej zakres zwykłego zarządu (rozporządzenie nieruchomością niewątpliwie do takich należy) w postaci umowy darowizny, gdzie występuje Pan jako osoba obdarowana. Wniosek ten winien obejmować także prośbę, aby sąd ustanowił dla tej czynności kuratora w innej osobie (może to być np. pracownik sądu). Proponowałabym również Panu, aby w umowie darowizny ustanowiona została służebność osobista dla Pana podopiecznego w postaci prawa do zamieszkania w tej nieruchomości np. w dwóch pokojach z dostępem do kuchni i łazienki albo nawet dożywocia. Obie instytucje różnią się jedynie zakresem obowiązków, jakie spoczywałyby na Panu jako obciążonym.

 

W przypadku zwykłej służebności strony same ustalają, jaki ma być jej zakres, czyli w tym przypadku np. prawo zamieszkiwania, która jako służebność osobista ściśle związana z daną osobą wygasa z chwilą śmierci tej osoby.

 

Natomiast obowiązki wynikające z „dożywocia” zostały określone w art. 908 K.c. Co prawda w doktrynie przyjmuje się, że obowiązki obdarowanego wymienione w tym artykule stanowią minimum i strony mogą w akcie szerzej je unormować – to w każdym bądź razie dożywocie zobowiązuje obdarowanego do:

 

  • dożywotniego utrzymania,
  • zapewnienia wyżywienia,
  • ubrania,
  • przyjąć jak domownika,
  • dostarczenia opału i światła,
  • pomoc i pielęgnacje w chorobie,
  • ponieść koszty pogrzebu.

 

Jeśli pominie się kwestię uprawnień, to ekonomicznie pod względem podatku i opłat notarialnych lepiej wypada umowa służebności.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dziewięć minus VI =

»Podobne materiały

Osoba samotna w śpiączce – co robić?

Moja ciotka (siostra mojej mamy), osoba samotna, od kilku dni leży w szpitalu w śpiączce, w bardzo ciężkim stanie. Opiekowałem się nią od dłuższego czasu, reszta rodziny (łącznie z moją mamą) uważa więc, że to wyłącznie ja jestem za nią odpowiedzialny. Tymczasem ja boję się, co się stanie, kied

 

Ubezwłasnowolnienie alkoholika

Mój ojciec jest alkoholikiem. Niedawno wyprowadził się z domu i zamieszkał z konkubiną, z którą urządzają libacje alkoholowe. Chciałabym mu pomóc, ale jest to bardzo trudne. Czy można skierować ojca na przymusowe leczenie? Czy można go ubezwłasnowolnić, choćby ze względu na to, że wykazuje on z

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »