.
Mamy 12 290 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy orzeczenie winy w rozkładzie pożycia ma wpływ na powierzenie opieki nad dziećmi?

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 17.08.2015

Jestem mężatką od kilkunastu lat, mamy dwoje dzieci. Pół roku temu poznałam innego mężczyznę, obrót spraw doprowadził do tego, że zdecydowałam się na rozwód. Nie chcę oszukiwać męża i nie wyobrażam sobie dalej tego małżeństwa. Obawiam się jednak najbardziej utraty dzieci. Czy w sytuacji, kiedy wina leży ewidentnie po mojej stronie, mam realne szanse na opiekę nad dziećmi? Mąż jest dobrym ojcem i nie można mu nic zarzucać. Wiem, że najlepiej byłoby się dogadać, ale obawiam się, że to może być trudne. Jak wygląda w takiej sytuacji sprawa alimentów i wzajemnych rozliczeń? Czy rzeczy fizycznie zapisane na męża, jak np. samochód, są majątkiem wspólnym, jeśli zostały nabyte w trakcie trwania małżeństwa? Czy mam jakieś prawa do mieszkanie, którego mąż stał się właścicielem w drodze darowizny przed zawarciem małżeństwa? Nie mamy rozdzielności majątkowej. Czy jest szansa na rozwiązanie małżeństwa bez orzekania o winie?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Pytania sprowadzają się do ustalenia, czy orzeczenie winy w rozkładzie pożycia małżeńskiego może wpływać na kwestie opieki nad dziećmi oraz rozliczenia majątkowe, w tym alimentację między małżonkami. Podstawę prawną dla przedstawionego stanu faktycznego stanowią przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.io.). Zgodnie, bowiem z treścią art. 57:

 

„§ 1. Orzekając rozwód sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia.

§ 2. Jednakże na zgodne żądanie małżonków sąd zaniecha orzekania o winie. W tym wypadku następują skutki takie, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy”.

 

Wina rozkładu pożycia pozostaje w związku z naruszeniem obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa, i to zarówno tych, które sformułowane są w prawie (por. wyrok SN z 21 września 1997 r., I CKN 646/97, niepubl.), jak i tych, dla których źródłem są tylko zasady współżycia społecznego. Chodzi tu zwłaszcza o naruszenie obowiązków: wspólnego pożycia, wzajemnej pomocy, lojalności i wierności, współdziałania dla dobra rodziny itd. Za zawinione przyczyny rozkładu należy uznać nie tylko naganne zachowanie się wobec współmałżonka, ale także względem dzieci i innych osób bliskich małżonkom.

 

Przypisanie jednemu z małżonków winy w powstaniu rozkładu pożycia stanowi ujemną ocenę moralną jego postępowania (tak orz. SN: z 4 grudnia 1998 r., III CKN 769/98; z 21 maja 1998 r., III CKN 505/97; z 26 lutego 1999 r., I CKN 1019/97, niepubl.)

 

Zdrada małżeńska stanowi podstawę dla ustalenia, że małżonek dopuszczający się zdrady jest wyłącznie winny rozkładu pożycia małżeńskiego. Oczywiście sąd ma obowiązek zbadania podstaw rozkładu pożycia i przyczyn dopuszczenia się zdrady małżeńskiej. Być może w Pani sytuacji istnieją podstawy do uznania winy obojga małżonków.

 

Z punktu widzenia skutków przypisania winy obojgu małżonkom bez znaczenia pozostaje okoliczność, w jakim zakresie każde z nich przyczyniło się do powstania trwałego i zupełnego rozkładu pożycia. Nawet jeżeli w okolicznościach konkretnej sprawy nie budzi wątpliwości, że wina jednej ze stron ma większy <>, <> charakter, nie wyklucza to przypisania współwiny drugiemu małżonkowi. Jeżeli pewne zachowania małżonka, stanowiące współprzyczynę rozkładu pożycia, naruszają określone obowiązki wynikające z ustawy lub zasad współżycia społecznego, a podjęte były w stanie pełnego rozeznania, w tym także w okresie remisji choroby psychicznej, mogą one zostać ocenione jako zawinione” (z uzasadnienia wyroku SN z 5 stycznia 2001 r., V CKN 915/00, LexPolonica nr 350400, OSP 2001, nr 6, poz. 92 z aprobującą glosą J. Gajdy, tamże).

 

Warto także zwrócić uwagę, że Sąd Najwyższy w wyroku z 14 kwietnia 2005 r. (II CK 609/04, niepubl.) przyjął, iż orzeczenie o winie za rozkład pożycia małżeńskiego stanowi zwięzłe podsumowanie i ocenę całego okresu małżeństwa. Dlatego uzasadnienie przypisania winy za rozkład pożycia powinno być szczególnie wyważone i wszechstronnie uargumentowane.

 

Sąd Najwyższy w tezie orzeczenia (którego uzasadnienie nie zostało opublikowane) z 19 września 1949 r. (Wa.C.103/49, DPP 1950, nr 3, s. 61), przyjął, że „małżonek dopuszczający się cudzołóstwa nie wywołuje tym rozkładu pożycia małżeńskiego, jeżeli poprzednio rozkład ten nastąpił już z innych przyczyn, a zwłaszcza wskutek zachowania się drugiego małżonka”. Następnie w uzasadnieniu orzeczenia z 20 listopada 1952 r., C. 600/52 (OSN 1954, nr 2, poz. 31), Sąd Najwyższy stwierdził, że fakt związania się pozwanej z innym mężczyzną, „[...] gdy rozkład pożycia stron był już zupełny i trwały, nie może być współpowodem rozkładu pożycia. Niemniej mógłby być momentem przemawiającym za udzieleniem rozwodu z mocy art. 30 § 2 k.r. (obecnie podobnie – art. 56 § 3 k.r.o.), gdyż udzielenie rozwodu w przypadku, gdy oboje małżonkowie faktycznie żyją w nowych stadłach, z reguły nie będzie razić uczuć moralnych mas pracujących [...]”. Wyrażony w tych orzeczeniach pogląd przyjął S. Szer, pisząc: „ponieważ zagadnienie winy małżonka w świetle k.r.o. powstaje tylko ze względu na spowodowanie rozkładu, przeto, gdy zupełny i trwały rozkład już nastąpił, zachowanie się małżonka niewinnego w tym okresie nie może spowodować w konsekwencji przypisania mu winy rozkładu”.

 

Wina rozkładu pożycia nie wpływa na ocenę Pani kwalifikacji rodzicielskich. Praktyka sądów polskich jest ugruntowana w tym zakresie. Opiekę nad dziećmi powierza się matce z prawem zamieszkiwania dzieci przy matce.

 

Rozwód bez orzekania o winie jest możliwy jedynie za zgodą męża. W przeciwnym razie taka sytuacja jest niedopuszczalna. Sąd nie orzeka o winie jedynie na zgodny wniosek stron.

 

Sytuacja alimentacyjna jest dość skomplikowana. Jeżeli chodzi o alimenty na dzieci, to oboje rodzice zobowiązani są do świadczeń na rzecz małoletnich, przy czym obowiązek jednego z rodziców może być ograniczony do osobistych starań w wychowaniu i edukacji dzieci. Dotyczy to rodzica, z którym zamieszkują dzieci. Tak więc małżonek wychowujący dziecko spełnia w zasadzie obowiązek alimentacyjny przez opiekę. Płatność alimentów przechodzi na małżonka niesprawującego opieki.

 

Podstawową zasadą niepisaną jest przyznawanie opieki nad dziećmi matce. Opieka jest przyznawana ojcu w sytuacjach wyjątkowych. Po trochu każdy element ma wpływ – tak więc jeżeli matka jest w stanie zapewnić warunki lokalowe (także najem), bytowe dziecku przyznanie opieki ojcu należy do wyjątków a nie reguły.

 

Jeżeli chodzi o obowiązek alimentacyjny między małżonkami, to przedmiotową kwestię reguluje art. 60.:

 

§ 1. „Małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.

§ 2. Jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku.

 

W wypadku orzeczenia Pani wyłącznej winy w rozkładzie pożycia małżeńskiego sąd może zasądzić od Pani alimenty dla męża. Oczywiście orzekanie w tej materii nie jest dowolne. Sąd orzeka o obowiązku alimentacji jedynie wówczas, gdy rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji majątkowej.

 

Jeżeli chodzi o kwestię podziału majątku wspólnego należy wskazać na uregulowania zawarte w art. 31 K.r.io. Zgodnie, bowiem z jego treścią:

 

„§ 1. Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

§ 2. Do majątku wspólnego należą w szczególności:

1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.)”.

 

Zgodnie z powyższym w skład majątku wspólnego wchodzą więc wszelkie ruchomości nabyte w czasie trwania małżeństwa, tak więc dotyczy to także samochodu nabytego i zarejestrowanego na męża. Jest to bez wątpienia składnik majątku wspólnego, o ile został nabyty ze środków pochodzących z majątku wspólnego.

 

Odnosząc się do domu, niestety bez wątpienia stanowi on składnik majątku osobistego męża.

 

„Art. 33. Do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił; (…).”

 

Bez wątpienia może Pani dokonać rozliczeń nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty męża (dom).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • X - zero =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

ozdobne poduszki Hampton