Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy nieuznane dziecko płaci podatek od spadku?

Autor: Janusz Polanowski • Opublikowane: 17.11.2016

Jestem dzieckiem pozamałżeńskim i nigdy nie zostałam formalnie uznana przez ojca w urzędzie. Natomiast przed notariuszem ojciec sporządził testament, w którym zawarł zapis, że do całego spadku powołuje on mnie – swoją córkę ze związku pozamałżeńskiego, której nigdy formalnie nie uznał i która nigdy nie nosiła jego nazwiska. Czy nie nosząc nazwiska ojca, będę musiała zapłacić podatek od spadku, który po jego śmierci po nim odziedziczę? Znajoma powiedziała mi, że zapłacę wysoki podatek bo bez formalnego uznania urzędowego jestem obca w świetle przepisów. Czy to prawda?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Pani ojciec (czyli przyszły spadkodawca) teraz żyje, więc możemy niejako tylko teoretyzować – tak co do dziedziczenia po nim, jak i odnośnie do opodatkowania związanego z dziedziczeniem lub z uzyskaniem zachowku. Jedną z podstawowych zasad w prawie jest stosowanie do określonych prawnie istotnych sytuacji (zwanych często zdarzeniami prawnymi) tej wersji przepisów prawnych, która obowiązuje w czasie wystąpienia zdarzenia prawnego. Zdarzeniem takim może być śmierć człowieka, oznaczająca otwarcie spadku po nim – art. 924 w związku z art. 922 Kodeksu cywilnego (K.c.) – lub stwierdzenie nabycia spadku (z perspektywy powstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku od spadków).

 

Każdy (przyszły) spadkodawca jest uprawniony nie tylko swój testament (art. 941 i następne K.c.) sporządzić, ale również zmienić lub odwołać (art. 943 K.c.). Testament może obejmować różne zagadnienia – przykładowo: ustanowienie spadkobiercy, ustanowienie zapisów (windykacyjnych lub zwykłych), ustanowienie poleceń, wydziedziczenie (czyli pozbawienie zachowku).

 

W prawie spadkowym (art. 922 i następne K.c.) – podobnie jak w innych dziedzinach prawa – bardzo duże znaczenie ma aspekt formalny (prawnie uregulowany). Opis sytuacji wskazuje na to, że Pani jest prawnie obcą osobą dla (przyszłego) spadkodawcy, choć jest Pani jego biologiczną córką. Na mocy art. 926 K.c. sporządzenie prawnie wiążącego testamentu skutkuje pierwszeństwem (odnośnie do określonego spadku) przepisów o dziedziczeniu testamentowym (art. 941 i następne K.c.) przed przepisami o dziedziczeniu ustawowym (art. 931 i następne K.c.). Oczywiście w takim stanie rzeczy duże znaczenie odgrywa treść prawnie wiążącego testamentu. Brak jednak uregulowania ojcostwa nie stoi na przeszkodzie ustanowienia Pani w testamencie przyszłego spadkodawcy jego spadkobierczynią testamentową (jak również: zapisobiercą windykacyjnym lub zapisobiercą zwykłym), jednak proszę liczyć się z prawnymi skutkami takiego stanu rzeczy. Skutki prawne mogą dotyczyć dwóch głównych aspektów: cywilistycznego oraz podatkowego.

 

Skutek prawny z zakresu prawa cywilnego mógłby dotyczyć zwłaszcza domagania się zachowku od Pani – jako osoby prawnie obcej wobec spadkodawcy. Swoista lista potencjalnie uprawnionych do zachowku osób (zawarta w art. 991 K.c.) powinna być czytana w powiązaniu z przepisami o dziedziczeniu ustawowym (art. 931 i następne K.c.). Tytułem przykładu: Jeżeli Pani biologiczny ojciec pozostawi po sobie zstępnych (dzieci lub wnuki), małżonka, ewentualnie rodzica (rodziców), to ktoś z uprawnionych do zachowku mógłby zażądać od Pani wypłacenia (równowartości) zachowku (art. 991 i następne K.c.). Podobnie mogłoby być w przypadku otrzymania przez Panią od tego Pana dużej wartości składników majątkowych na podstawie umowy darowizny (art. 888 i następne K.c.), ponieważ wartość darowizn (znaczniejszej wartości) uwzględnia się w dotyczących zachowku obliczeniach (art. 993 i następne K.c.).

 

Czy to dziedziczenie, czy to otrzymanie darowizny pociąga za sobą obowiązek podatkowy na podstawie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn; w ustawie tej uregulowano nie tylko podatek od spadków oraz podatek od darowizn, ale również podatek od zasiedzenia. Stawki podatkowe ustawodawca przedstawił w (dość przejrzystej) tabeli, zawartej w artykule 15 tejże ustawy. Stawka górna (maksymalna) w danym „układzie personalnym” nie zawsze jest należna, ponieważ niekiedy wartość podlegających opodatkowaniu składników majątkowych uzasadnia zastosowanie niższej stawki podatkowej. Stawki podatkowe są progresywne – im wyższa wartość majątkowa, tym wyższa stawka podatku (z uwzględnieniem tego, co jest objęte stawką niższą). Odnośna tabela może być teraz traktowana jako określony prognostyk, ponieważ zmianie ulec mogą szczegóły (np. wartości w tejże tabeli), ale może dojść nawet do zmiany ustawy (w tym do zastąpienia aktualnej ustawy zupełnie nową).

 

Od kilku lat dużą popularnością cieszy się zwolnienie podatkowe na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Proszę zwrócić uwagę na to, że z odnośnego zwolnienia podatkowego (dotyczącego jedynie części podatników) można skorzystać pod warunkiem terminowego skierowania odpowiedniej dokumentacji do naczelnika właściwego urzędu skarbowego; proponuję zwrócić uwagę także na terminy dokonywania zgłoszeń według (odpowiednio): artykułu 4a oraz art. 17a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Niedokonanie zeznania podatkowego lub nieprawidłowości w nim (np. co do wartości składników majątkowych) może skutkować obowiązkiem uiszczenia podatku (od spadków albo od darowizn).

 

Nie wiadomo teraz, czy dziedziczenie przez Panią po tymże człowieku będzie objęte obowiązkiem podatkowym oraz w jakim zakresie. Z kilku powodów. Pierwszym jest to, że nie znamy przyszłości – w tym przepisów prawnych, które będą za jakiś czas obowiązywać. Można przypuszczać, że dziedziczenie będzie nadal objęte obowiązkiem podatkowym, ale trudno przewidzieć, jak długo jeszcze będzie można korzystać z aktualnego zwolnienia podatkowego. Ponadto może przed otwarciem spadku – czyli przed śmiercią (art. 924 K.c.) tego pana – nastąpić okoliczność, która uzasadniałaby Pani przynależność do grona spadkobierców ustawowych spadkodawcy (aktualnie będącego przyszłym spadkodawcą).

 

Daleki jestem od ingerowania w sprawy bardzo delikatne; np. w formalizację pokrewieństwa – art. 617 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.) między Panią i tymże panem. Za swój obowiązek uważam jednak zwrócenie uwagi na to, że taka możliwość jest prawnie dopuszczalna. Z uwagi na osiągnięcie przez Panią pełnoletniości (art. 10 K.c.) wykluczone byłoby uznanie ojcostwa wobec Pani (art. 76 K.r.o.) – czyli uregulowanie więzi prawnej (między córką i jej ojcem) na drodze administracyjnej (ze szczególnym znaczeniem czynności prawnych przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego). Nadal jednak możliwe jest uregulowanie takiej więzi prawnej na drodze sądowej; treść art. 84 § 1 K.r.o. wskazuje na to, że teraz, po uzyskaniu pełnoletniości, wyłącznie Pani jest uprawniona wytoczyć powództwo o ustalenie ojcostwa.

 

Jeżeli wcześniej uregulowano ojcostwo innego mężczyzny względem Pani i jeśli taka więź prawna jest nadal aktualna, to przed wytoczeniem powództwa o ustalenie ojcostwa należałoby rozwiązać więź prawną (ojciec – córka) wcześniej sformalizowaną. Do tego mogłoby doprowadzić powództwo wytoczone przez prokuratora (art. 86 K.r.o.). Prokuratorowi – jeśli ktoś podejmuje starania w takim zakresie – należy wykazać zasadność swych oczekiwań lub żądań; proszę liczyć się z ewentualnością domagania się przedstawienia dowodów (np. z badań specjalistycznych).

 

Odnośnie do nazwiska: Sama zmiana nazwiska nie wywołuje skutku w zakresie więzi prawnej między ludźmi (np. w zakresie relacji rodzicielskich). W polskich realiach kobiety często zmieniają nazwisko (zwłaszcza w związku z wyjściem za mąż) – nadal jednak pozostają dziećmi (także w rozumieniu prawa) swych rodziców. Czasami rodzic (np. kobieta w związku ze swym zamążpójściem) zmienia swe nazwisko, ale nadal pozostaje ona matką (także w rozumieniu prawa) swych dzieci – niezależnie od nazwisk(a) tychże dzieci.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • cztery minus jeden =

»Podobne materiały

Uwzględnienie w wysłudze lat żołnierza pracy na gospodarstwie rolnym rodziców

Jestem żołnierzem, służbę rozpocząłem w 1986 r. Czy pracę w gospodarstwie rolnym rodziców w latach 1984-1986 (miałem 16-18 lat) mogę zaliczyć do lat pracy (wysługi)?

 

Gorsze warunki pracy

Dostałem wypowiedzenie umowy w zakresie zmiany wynagrodzenia i stanowiska pracy. Podstawą jest „zmiana systemu wynagrodzenia i stanowisk” w mojej firmie. Czy nie można tego uznać za zmianę reorganizacyjną? Będę miał gorsze stanowisko, a przecież byłem cenionym pracownikiem przez wiele la

 

Płacenie alimentów do rąk matki na pełnoletnie dziecko

Jestem rozwiedziony. Obecnie płace alimenty na dziecko pełnoletnie i 2 dzieci niepełnoletnich. Czy nadal muszę płacić alimenty na dorosłe dziecko do rąk matki? Jeśli płacę nadal matce, to dziecko może teoretycznie wystąpić na drogę egzekucji alimentów ode mnie? I czy taka egzekucja przez komornika m

 

Czy sąsiad ma prawo sadzić drzewa na granicy działki?

Mój sąsiad posadził sadzonki brzozy tuż przy granicy działki. Czy ma prawo sadzić drzewa na granicy działki? Co na ten temat mówią przepisy?

 

Co zrobić, gdy spadkobiercy nie chcą płacić kosztów bieżących?

Odziedziczyłem mieszkanie wraz z 6 innymi spadkobiercami. Choć moja część jest niewielka, płacę obecnie czynsz za 5 osób, ponosząc większość kosztów utrzymania. Jeden ze spadkobierców, tj. mój brat, w ogóle nie dokłada się do bieżących opłat. Czy mogę go jakoś do tego zmusić? Poza tym chciałbym sprz

 

Oryginalne dokumenty

Składałem dzisiaj w ZUS-ie wniosek o wcześniejszą emeryturę. Do wniosku dołączyłem kopie dokumentów. Urzędniczka przyjmująca dokumenty stwierdziła, że wniosek nie będzie rozpatrzony, dopóki nie dostarczę oryginalnych dokumentów. Czy ZUS ma prawo domagać się oryginałów, skoro w innych urzędach respek

 

Zmuszenie brata do zabrania swoich rzeczy z mojego mieszkania

W moim mieszkaniu mieszkał brat, który jednak po ślubie wyprowadził się gdzieś z żoną. Pozostawił w jednym z pokoi swoje stare rzeczy, w tym meble, i zamknął go na klucz. Jak mogę go zmusić do opróżnienia pomieszczenia? Chcemy z mężem zrobić remont.

 

Unieważnienie małżeństwa z powodu zatajenia prawdy w rodzinie żony

Dowiedziałem się niedawno, że brat mojej żony ma dziecko ze swoją matką. Zatajono przede mną prawdę. Czy to powód do unieważnienia naszego małżeństwa?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »