.
Mamy 13 116 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Czy można zalegalizować samowolę budowlaną?

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 29.07.2013

Czy można zalegalizować samowolę budowlaną? Otrzymałem w spadku dom, który został wybudowany w 1955 r. Jak się okazało, podczas remontu domu (1992 r.) został dobudowany 1 pokój (co stanowi ok. 25% całego domu). Czy można to jakoś zalegalizować?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż mamy do czynienia z samowolą budowlaną sprzed 1995 r. Ustalenie tej daty krańcowej, a następnie jej wykazanie ma istotne znaczenie. Otóż do budowli niezalegalizowanych przed 1995 r. (data wejścia w życie znowelizowanego Prawa budowlanego) stosuje się przepisy „starej ustawy”, tj. Prawa budowlanego z 1974 r. Dotyczy to także legalizacji samowoli. Zgodnie bowiem z treścią art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst pierwotny: Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414; tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126):

 

„Art. 103. 1. Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2.

 

2. Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe”.

 

Art. 103 co do zasady stanowi, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1995 r.), a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy nowej ustawy. Jest to zgodne z wyrażoną w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego zasadą orzekania na podstawie przepisów ustawy obowiązującej w dniu orzekania. Również właściwość organów do załatwiania spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, określa się na podstawie ustawy z 7 lipca 1994 r.

 

Wyjątek stanowi art. 103 ust. 2 w stosunku do bardzo restrykcyjnego w swym pierwotnym brzmieniu art. 48 nakazującego rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo też pomimo wniesionego sprzeciwu. Nakazu rozbiórki nie stosuje się do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed wejściem w życie ustawy.

 

W orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z 31 stycznia 1996 r. (K. 9/95, LexPolonica nr 320475) stwierdzono, że „przepisy art. 103 ust. 1 i 2 w związku z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414) w części, w której nakazują właściwemu organowi wydanie we wszczętej sprawie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego będącego w budowie rozpoczętej i niezakończonej przed dniem 1 stycznia 1995 r., prowadzonej bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, gdy obiekt ten znajduje się na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę tego rodzaju ani też nie spowoduje w razie wybudowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia – są niezgodne z art. 1 przepisów konstytucyjnych pozostawionych w mocy na podstawie art. 77 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 84, poz. 426; zm.: z 1995 r. Nr 38, poz. 184 i Nr 150, poz. 729), naruszają bowiem wynikającą z zasady państwa prawnego zasadę zaufania obywateli do obowiązującego prawa, ujmowaną w związku z zasadami stosunkowości oraz sprawiedliwości społecznej, a tym samym wymienione przepisy w tej samej części są niezgodne z art. 3 ust. 1 powołanych przepisów konstytucyjnych”.

 

W konsekwencji tego orzeczenia art. 103 ust. 2 otrzymał obecne brzmienie i obejmuje także obiekty, w stosunku do których przed dniem wejścia w życie ustawy zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się również przepisy dotychczasowe. Trzeba podkreślić, że ustawa z 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) przewidywała możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jeżeli wybudowany bez pozwolenia obiekt budowlany mógł być doprowadzony do stanu zgodnego z prawem.

 

Zgodnie z art. 40 ówczesnej ustawy w przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeśli nie zachodziły okoliczności wymienione w ustawie, tzn. obiekt budowlany lub jego część nie znajdował się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie był przeznaczony pod zabudowę albo był przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę, lub obiekt budowlany powodował bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, właściwy terenowy organ administracji państwowej wydawał inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.

 

Rzadkością były w tym okresie przypadki orzekania nakazu rozbiórki, a orzecznictwo też było nakierowane na legalizację. Przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 1989 r. (IV SA 83/89, LexPolonica nr 297947) stwierdzono, że nakaz przymusowej rozbiórki powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w przepisach zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40. Nakaz rozbiórki, zdaniem NSA, powinien mieć zastosowanie nie wtedy, gdy zachodzi taka możliwość, lecz wówczas, gdy występuje taka konieczność.

 

Również w wyroku z 26 stycznia 1988 r. (IV SA 915/87, LexPolonica nr 299413) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skoro ustawa z 24 października 1974 r. – Prawo budowlane dopuszcza w określonych warunkach „tolerowanie samowoli budowlanych”, to obowiązkiem organów administracji państwowej jest w każdym przypadku dokonanie racjonalnej oceny możliwości skorzystania z tych przepisów w sposób godzący interes społeczny z uzasadnionym interesem obywatela. Należy przy tym mieć na uwadze również wyczulenie obywateli na ich równość wobec prawa i uznać za niepożądane społecznie czynienie nieuzasadnionych odmienności w traktowaniu interesów obywateli.

 

Kwestią legalizacji zajmuje się powiatowy nadzór budowlany. Jednakże należy pamiętać, iż jedynie w sprawach wszczynanych na wniosek nadzór budowlany z urzędu ustala, czy budowa została zakończona przed 1995 r., w innych wypadkach to na Panu będzie ciążył obowiązek ustalenia, czy faktycznie budowę zakończono przed datą graniczną. W przeciwnym razie do legalizacji nie będą miały zastosowania przepisy „starej ustawy”, a wejdą przepisy restrykcyjne wprowadzone ustawą z 1994 r.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 0 plus 2 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl