Mamy 10 894 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy można zabezpieczyć roszczenie na przyszłej emeryturze dłużnika?

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 27.01.2016

Sąd karny zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowej kwotę z tytułu poniesionych wydatków na ustanowienie pełnomocnika. Orzeczenie jest prawomocne i posiada klauzulę wykonalności. Problemem jest ściągnięcie tej należności, ponieważ oskarżony oficjalnie nie posiada żadnego majątku oraz ma także inne długi – wobec niego prowadzą egzekucję również inne podmioty. Wydaje się, że jedyna możliwość to „wejście” oskarżonemu na emeryturę. Niestety będzie uprawniony do jej pobierania dopiero za 1,5 roku. Czy już dzisiaj można zabezpieczyć takie roszczenie na przyszłej emeryturze dłużnika?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z art. 641 Kodeksu postępowania karnego – Prawo do ściągnięcia zasądzonych kosztów procesu przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, kiedy należało je uiścić.

 

Odnosząc się do powyższego przepisu, już na wstępie należy odnotować, iż koszty procesu karnego mają charakter cywilnoprawny. W żadnym wypadku nie są bowiem karą.

 

Bieg terminu rozpoczyna się od uprawomocnienia się orzeczenia o zasądzeniu kosztów.

 

W sytuacji, gdy nie nastąpi ściągnięcie kosztów procesu karnego w ciągu 3 lat od dnia, w którym należało je uiścić, postępowanie wykonawcze w tym zakresie należy umorzyć – na podstawie art. 15 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego – wobec stwierdzenia przyczyny wyłączającej to postępowanie.

 

W celu uzupełnienia powyższego wywodu należy wskazać, że przewidziany w powyższym przepisie 3-letni termin przedawnienia prawa do ściągnięcia zasądzonych kosztów procesu odnosi się również do zasądzonych od skazanego na rzecz oskarżyciela posiłkowego poniesionych przez niego kosztów zastępstwa adwokackiego (zob. uchwałę SN z 20 listopada 1975 r., VI KZP 30/75, LexisNexis nr 306610, OSNKW 1976, nr 1, poz. 2).

 

Jednak na skutek ewentualnego umorzenia postępowania egzekucyjnego doszłoby do przerwania biegu przedawnienia. Efektem przerwania biegu przedawnienia jest to, iż termin przedawnienia biegnie od nowa – od czasu uprawomocnienia się postanowienia komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na niemożność zaspokojenia wierzyciela. W ten sposób przed upływem terminu można zawsze wszczynać egzekucję i tym samym przedłużyć termin spłaty.

 

W mojej opinii nie jest możliwe w tym przypadku zajęcie prawa do emerytury w przyszłości, bowiem prawo to nie istnieje. W tym przypadku nie można moim zdaniem mówić także o ekspektatywie prawa do emerytury.

 

Komornik ma prawo zająć nieruchomości, ruchomości, a także prawa majątkowe.

 

Zajęcie wierzytelności na podstawie art. 896 K.p.c. obejmuje tylko wierzytelność istniejącą i skonkretyzowaną, osadzoną w ramach określonego stosunku zobowiązaniowego pomiędzy zindywidualizowanymi podmiotami. W wyroku z dnia 19 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CR 308/71, Sąd Najwyższy wskazał bowiem, że przy egzekucji z wierzytelności uregulowanej w przepisach art. 895-912 K.p.c. zajęcie wierzytelności obejmuje tylko wierzytelność istniejącą i przysługującą dłużnikowi na podstawie określonego stosunku prawnego: egzekucję z wierzytelności powstałych później, na podstawie innego stosunku prawnego - chociażby pomiędzy tymi samymi stronami – można prowadzić tylko na podstawie nowego zajęcia. Pogląd, że procesowe skutki zajęcia powstają niezależnie od tego, czy zajmowana wierzytelność rzeczywiście istnieje, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 stycznia 2006 r., sygn. akt III CK 335/05, uznał za zbyt uogólniony, wskazując, że zajęcie wierzytelności na podstawie art. 896 K.p.c. obejmuje tylko wierzytelność istniejącą.

 

Prawo do emerytury jest niewątpliwie prawem podmiotowym. Z prawa podmiotowego płyną określone uprawnienia i skorelowane z nimi obowiązki państwa lub osób trzecich. Prawami podmiotowymi są sytuacje prawne, stosownie do których obywatel może, opierając się na przepisach konstytucji lub ustawy, żądać skutecznie od państwa – w szczególności na drodze sądowej – spełnienia przysługujących mu uprawnień. W ten sposób obywatel po spełnieniu przesłanek ustawowych (staż pracy, wiek) może nabyć prawo do emerytury w określonej wysokości.

 

Istotny jest jednak fakt nabycia prawa, a nie stworzenie możliwości jego nabycia w przyszłości.

 

Ekspektatywy, w odróżnieniu od praw już nabytych, to nadzieje na ich uzyskanie, sytuacje tymczasowe i nie do końca ukształtowane.

 

Jeśli chodzi o ekspektatywy praw, to zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa ochronie konstytucyjnej podlegają ekspektatywy (prawa tymczasowe) maksymalnie ukształtowane.

 

Ekspektatywa prawa maksymalnie ukształtowana jest pojęciem charakterystycznym dla prawa konstytucyjnego. Pod tym pojęciem Trybunał Konstytucyjny rozumie sytuacje „w których wprawdzie nie doszło do wydania aktu przyznającego prawo (tym bardziej – aktu stwierdzającego przysługiwanie prawa), ale spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące nabycie tego prawa. Rozszerzenie zasady ochrony praw nabytych na ekspektatywy praw może być uzasadnione zwłaszcza wtedy, gdy chodzi o prawa nabywane w następstwie świadczeń sukcesywnie spełnianych przez osobę nabywającą prawo (np. składek)”.

 

Ekspektatywa prawa do emerytury i podmiotowe prawo do emerytury różni się zdaniem Trybunału tym, że w obu przypadkach mamy do czynienia ze spełnieniem przesłanek nabycia prawa, ale w przypadku ekspektatywy brak jedynie ostatniego etapu decydującego o definitywnym przejściu prawa podmiotowego na oczekującego (np. brak decyzji ZUS). Na straży tak ukształtowanej ekspektatywy stoi możliwość wymuszenia przez oczekującego zachowania prowadzącego do ostatecznego przejścia prawa. O ekspektatywie maksymalnie ukształtowanej możemy mówić w przypadku osoby, która spełniła wszystkie przewidziane prawem warunki nabycia prawa do emerytury, a nie zgłosiła jedynie wniosku o przyznanie emerytury.

 

Jak więc z powyższego wynika, z powodu tego, że dłużnik nie nabył jeszcze prawa do emerytury, to zajęcie tego prawa w ZUS nie będzie możliwe. Praktyka zajęcia ekspektatywy jest dopuszczana w przypadku zajęcia zwrotu lub nadpłaty podatku w urzędach skarbowych (potwierdziła to odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów – z upoważnienia ministra – na interpelację nr 2568 w sprawie weryfikacji istnienia wierzytelności w momencie wpływu deklaracji podatkowej).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 0 + zero =

»Podobne materiały

Czy faktury ulegają przedawnieniu?

W ramach prowadzonej przeze mnie działalności świadczyłem kilka usług dla znajomego (który wtedy też miał firmę – obecnie nie ma). Wystawiałem mu faktury, za które jednak nie zapłacił. Później przesyłałem mu także wezwania do zapłaty – i znów nie dostałem należności. Obecnie znajomy twie

 

Rozwiązanie umowy sprzedaży i żądanie zwrotu sprzętu

Sprzedałem znajomemu używanego laptopa. Tydzień temu kolega chciał zwrócić mi komputer, stwierdzając, że jest uszkodzony i mam go naprawić. Dla uniknięcia kosztów i nieporozumień uzgodniliśmy zwrot całej kwoty (co zrobiłem) i oddanie mi laptopa. Tymczasem kolega powiedział, że na komputerze są niele

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »