.
Mamy 12 627 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy można samemu wpisać się do księgi wieczystej?

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 25.08.2015

Mój ojciec zmarł 3 lata temu. Czekamy na potwierdzenie nabycia spadku, który przypadł mamie, mi, bratu i pozamałżeńskiej córce taty. Czy ta córka może sama wpisać się do księgi wieczystej nieruchomości? Moja mama chciałaby ją spłacić. Jak postępować, jeśli ta osoba się na to nie zgodzi?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jak wynika z opisu sprawy, po śmierci Pani ojca spadek odziedziczyły jego dzieci (w tym i córka pozamałżeńska) oraz małżonka zmarłego. Sąd w sprawie wydał już stosownie orzeczenie o stwierdzeniu nabycia spadku oraz określił krąg spadkobierców ustawowych. Na podstawie tego orzeczenia sądu można dokonać stosownych zmian w księdze wieczystej nieruchomości. Jeśli córka pozamałżeńska nie jest jedyną spadkobierczynią zmarłego, to nie może być wpisana do księgi wieczystej nieruchomości jako jedyna właścicielka nieruchomości. W księdze wieczystej nieruchomości powinni bowiem zostać wymienieni wszyscy współwłaściciele.

 

Jeżeli spadek przypadł kilku osobom, to w chwili śmierci spadkodawcy pomiędzy spadkobiercami powstała wspólność praw i obowiązków spadkowych. Zgodnie z art. 1035 Kodeksu cywilnego do wspólności majątku spadkowego stosuje się przepisy współwłasności w częściach ułamkowych.

 

Udziały poszczególnych spadkobierców w majątku spadkowym wynikają z dziedziczenia ustawowego lub z testamentu, jaki pozostawił spadkodawca.

 

Do czasu przeprowadzenia działu spadku każdy ze spadkobierców ma prawo do współposiadania przedmiotów należących do spadku, a jednocześnie jest ograniczony w możliwości rozporządzania swoim udziałem w majątku spadkowym i aby takie rozporządzenie było skuteczne, konieczna jest zgoda pozostałych współspadkobierców.

 

Jak wynika z opisu sprawy, Pani mama jest zainteresowana nabyciem spadku po zmarłym w całości oraz spłaceniem pozostałych spadkobierców. Co zatem w zaistniałej sytuacji może zrobić Pani mama? Może wnieść do sądu wniosek o dział spadku lub spisać u notariusza umowę o dział spadku. Jeśli między spadkobiercami nie będzie porozumienia co do sposobu dokonania działu spadku, to pozostaje tylko droga sądowa.

 

Należy pamiętać, iż wspólność majątku spadkowego jest stanem przejściowym. Aby przyznać każdemu ze spadkobierców określone przedmioty wchodzące w skład spadku i znieść wspólność praw i obowiązków, należy dokonać działu spadku. Zgodnie z art. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego „dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy pomiędzy spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu, wydanego na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców”.

 

Przeprowadzenie umownego działu spadku jest możliwe tylko w sytuacji, kiedy istnieje zgoda wszystkich spadkobierców, co do dokonania działu spadku. Wszyscy spadkobiercy muszą się zgodzić co do warunków i sposobu działu. Jeżeli choćby jeden ze spadkobierców nie wyrazi zgody na dokonanie umownego działu spadku, zawarcie umowy nie będzie możliwe i wówczas pozostaje jedynie postępowanie sądowe.

 

Dokonanie działu spadku wymaga ustalenia składu i wartości spadku. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego wartość i skład spadku ustala sąd.

 

Skład spadku jest ustalany przede wszystkim na podstawie oświadczeń uczestników i ewentualnie według spisu inwentarza, jeżeli został sporządzony. Jeżeli te oświadczenia są sprzeczne, sąd musi wyjaśnić te rozbieżności.

 

W postępowaniu o dział spadku jego stan ustala się według chwili otwarcia spadku, a więc chwili śmierci spadkodawcy, a wartość spadku według cen z chwili dokonania działu spadku. Oznacza to, że przy podziale sąd będzie uwzględniał wartość nieruchomości na dzień dokonywania działu.

 

Jeżeli uczestnicy zgodnie określą wartość przedmiotów wchodzących w skład spadku, sąd nie będzie ustalał wartości przedmiotów spadkowych. W przypadku sporu pomiędzy uczestnikami co do wartości poszczególnych przedmiotów spadkowych sąd powoła biegłego.

 

Spadkobierca, który dokonał nakładów i wydatków na nieruchomość, będzie mógł żądać zwrotu części tych nakładów, odpowiednio do udziałów w nieruchomości, od pozostałych spadkobierców.

 

Sąd w wyroku z dnia 21 maja 2010 roku, sygn. akt II Ca 346/10, stwierdził, że do postępowania działowego nie należy dochodzenie między współspadkobiercami innych roszczeń, niż przewidziane w art. 686 Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z treścią tego przepisu w postępowaniu o dział spadku rozliczeniu między współspadkobiercami podlegają wyłącznie roszczenia z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów, czynionych na spadek nakładów i spłaconych długów spadkowych. Roszczenia te mają charakter procesowy, lecz na zasadzie wyjątku są rozpoznawane w postępowaniu nieprocesowym o dział spadku. W myśl ogólnych zasad wyjątki nie mogą być wykładane rozszerzająco, co oznacza, że roszczenia inne niż przewidziane w art. 686 nie należą do postępowania działowego.

 

Sąd może dokonać działu spadku na trzy sposoby:

 

  1. Przez podział fizyczny przedmiotów wchodzących w skład spadku, co oznacza, że poszczególne przedmioty zostają podzielone i przyznane spadkobiercom według wielkości ich udziałów w spadku. Jeżeli nie doprowadzi to do zniszczenia rzeczy, można również podzielić pojedynczą rzecz wchodzącą w skład spadku. W ramach tego podziału dopuszczalne jest ustalenie dopłat na rzecz niektórych spadkobierców, jeżeli nie da się podzielić spadku tak, aby wartość przedmiotów przyznanych spadkobiercą była równa udziałowi w spadku.
  2. Przez przyznanie niektórych przedmiotów ze spadku jednemu albo kilku spadkobiercom z ustaleniem obowiązków spłat na rzecz pozostałych spadkobierców lub bez takich spłat.
  3. Przez podział cywilny składników majątkowych, co oznacza sprzedaż majątku spadkowego i podział uzyskanych ze sprzedaży środków pomiędzy spadkobierców według wielkości ich schedy spadkowej.

 

W zasadzie sąd związany jest sposobem podziału podanym przez spadkobierców w zgodnym wniosku. Sąd może od tego odstąpić jedynie wówczas, gdy występuje sprzeczność proponowanego podziału z prawem, z zasadami współżycia społecznego lub gdy podział naruszałby w sposób rażący interesy osób uprawnionych. W razie braku zgodnego wniosku uczestników postępowania sąd powinien dokonać działu spadku z uwzględnieniem składu dzielonego spadku oraz interesów poszczególnych współspadkobierców. Powinien dążyć w miarę możliwości do dokonania podziału fizycznego.

 

Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 51 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych opłatę stałą w kwocie 500 złotych pobiera się od wniosku o dział spadku, a jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku, pobiera się opłatę stałą w kwocie 300 złotych. Zaś opłatę stałą w kwocie 1000 złotych pobiera się od wniosku o dział spadku połączony ze zniesieniem współwłasności, a jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku i zniesienia współwłasności, pobiera się opłatę stałą w kwocie 600 złotych.

 

Wymaganymi dokumentami będą:

 

  • postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku (jeśli było postępowanie) albo akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza,
  • dokumenty dotyczące poszczególnych przedmiotów spadku (np. odpis z księgi wieczystej nieruchomości).

 

Złożenie sprawy do sądu jest rozwiązaniem tańszym niż wizyta u notariusza, trzeba się natomiast liczyć z dość długimi terminami oczekiwania na rozprawę i wydanie postanowienia o dziale.

 

Należy zaznaczyć, iż każdy ze spadkobierców może złożyć wniosek do sądu o dział spadku. Wniosek należy sporządzić w tylu kopiach ilu jest spadkobierców + 1 dla sądu. Jeśli składany wniosek jest popierany przez wszystkich spadkobierców – do wniosku powinno załączyć się plan podziału – podpisany przez wszystkich uprawnionych. Wniosek składamy do sądu rejonowego ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego.

 

Dobrze zatem, jeżeli pomiędzy Pani mamą a pozostałymi spadkobiercami byłaby zgoda co do podziału, co ułatwiłoby przeprowadzenie całej sprawy i ograniczyło dodatkowe koszty (np. koszty reprezentacji, wynagrodzenie rzeczoznawcy majątkowego itp.).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 1 - IV =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »