.
Mamy 12 503 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy mogę zatrudnić na umowę-zlecenie lub dzieło rodzeństwo lub teściów?

Autor: Jakub Bonowicz • Opublikowane: 23.04.2016

Czy w prowadzonej działalności gospodarczej na zasadach ogólnych lub podatku liniowym mogę zatrudnić na umowę-zlecenie, o dzieło lub etat rodzeństwo lub teściów, abym mógł rozliczać koszty ich zatrudnień?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

UWAGA! Poniższy tekst stanowi jedynie fragment dłuższej odpowiedzi.

 

Same przepisy nie zawierają takiego zakazu. Otóż zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 10 ustawy o PIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodu wartości własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, a w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną – także małżonków i małoletnich dzieci wspólników tej spółki.

 

Zatem przepis ten wyłącza (nawet przy szerokiej interpretacji) możliwość zaliczania w koszty wynagrodzeń małżonka oraz małoletnich dzieci (w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki – małżonków i małoletnich dzieci wspólników spółki także). Przepis jest zresztą dwojako interpretowany:

 

  1. Jedni wskazują, iż wyłącza on możliwość zaliczenia w koszty uzyskania przychodu w ogóle wynagrodzeń płaconych małżonkowi czy małoletniemu dziecku na jakiejkolwiek podstawie prawnej lub faktycznej.
  2. Inni wskazują, że wyłącza on możliwość zaliczenia w koszty uzyskania przychodu wartości pracy małżonka i jego małoletnich dzieci, jeśli ma ona charakter niesformalizowany. W sytuacji, gdy małżonek jest normalnie zatrudniony, zawarta jest umowa (np. o pracę, zlecenia, dzieło) i wykonuje realną pracę, to nie ma przeszkód, aby jego wynagrodzenie wliczać w koszty.

 

Wśród organów podatkowych jak łatwo się domyślić, dominuje pierwsze, niekorzystne dla podatnika stanowisko.

 

Niemniej jest to bezprzedmiotowe wobec faktu, iż pytanie dotyczy rodzeństwa i teściów. Rodzeństwo i teściowie mogą świadczyć pomoc dla członków rodziny na różnych zasadach:

 

Nieodpłatnie – w takim wypadku członek rodziny, któremu pomagają, nie uzyskuje tzw. nieodpłatnych świadczeń. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 pkt 125 „nie stanowi przychodu wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń obliczona zgodnie z art. 11 ust. 2–2b, otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn”. Dotyczy to sytuacji, gdy współpraca jest niesformalizowana (członek rodziny nie jest zatrudniony).

Odpłatnie – jeśli członek rodziny jest zatrudniony (na podstawie umowy o pracę, umowę o dzieło, zlecenie) – to w takim wypadku musi on otrzymywać wynagrodzenie, jeśli go nie otrzyma, wówczas jego praca stanowi dla podatnika nieodpłatne świadczenie podlegające opodatkowaniu.

 

Wprost wynika to z art. 21 ust. 20: „zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 125 nie ma zastosowania do świadczeń otrzymywanych na podstawie stosunku pracy, pracy nakładczej lub na podstawie umów będących podstawą uzyskiwania przychodów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2” (dotyczy to m.in. umów zlecenie i dzieło).

 

Formalnie zatem nie ma przeszkód, aby zatrudnił Pan teścia czy też rodzeństwo i wliczał ich wynagrodzenie w koszty uzyskania przychodu (jak i również składki).

 

Niemniej są tutaj dwie rzeczy, o których trzeba wspomnieć.

 

(…)

 

Orzecznictwo wielokrotnie podkreślało, iż aby dany wydatek był uznany za koszt, musi spełniać następujące kryteria:

 

  • musi być rzeczywiście poniesiony (czyli podatnik musi faktycznie zapłacić – najprościej mówiąc);
  • koszt, jak i fakt jego poniesienia, muszą być należycie udokumentowane,
  • poniesienie kosztu ma określony cel – celem tym może być osiągnięcie przychodów (ktoś kupuje towar za 10 zł, by sprzedać go za 15 zł); zachowanie źródła przychodów  zabezpieczenie źródła przychodów;
  • koszt musi być uzasadniony – pomiędzy poniesieniem kosztu a osiągnięciem przychodów, zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodów musi istnieć adekwatny związek przyczynowo- skutkowy.

 

Zatem jeśli zatrudniamy teścia czy rodzeństwo, to ich praca musi mieć charakter rzeczywisty. Jeśli jest fikcyjna, to wydatek w postaci jego wynagrodzenia jest bezcelowy. Nie służy osiągnięciu przychodów, zachowaniu źródła przychodów czy zabezpieczeniu źródła przychodów i nie ma on żadnego racjonalnego uzasadnienia, w rzeczywistości będąc formą ukrytej darowizny. Znacznie bardziej skomplikowana jest sytuacja, gdy ktoś zatrudnia członka rodziny i osoba ta rzeczywiście świadczy pracę, tylko że kompletnie nieprzydatną i niezdolną do wygenerowania jakiegokolwiek przychodu. Taki wydatek również nie powinien być uznany za koszt, ponieważ brak związku między poniesieniem kosztów a osiągnięciem przychodów (jak i zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodów). Zawsze musimy badać (biorąc pod uwagę, że relacje między członkami rodziny często nie mają rynkowego charakteru), czy w normalnych rynkowych warunkach racjonalnie myślący pracodawca zatrudniłby osobę do wykonywania takich zadań i czy płaciłby jej zbliżone wynagrodzenie. Wiadomo bowiem, iż urzędy mogą skontrolować umowy zawierane między najbliższymi członkami rodziny, by sprawdzić, czy np. przedsiębiorca nie transferuje do nich dochodu w celu jego korzystniejszego opodatkowania. (…)

 

Informujemy, że świadczymy pomoc prawną z zakresu przedstawionej tematyki.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • cztery + II =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »