.
Mamy 13 183 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Czy mogę egzekwować od ojca zwrot za spłacony kredyt?

Autor: Katarzyna Siwiec • Opublikowane: 17.10.2016

Ojciec wziął kredyt hipoteczny i przez pewien czas go spłacał. Odkąd zacząłem pracować, przestał płacić, bo stwierdził, że mogę to utrzymać sam i nie interesowało go, że może mi nie starczyć pieniędzy na inne potrzeby. W między czasie przyszły inne jego długi, które za niego spłacałem. O tym, że przestał spłacać, dowiedziałem się od komornika, który zapukał do drzwi. Spłacałem ten dług, aby móc gdzie mieszkać, bez tego bank zabrałby mi dach nad głową. Czy mogę jakoś te pieniądze odzyskać od ojca? Transakcje mam udokumentowane.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Odpowiadając na zadane przez Pana pytanie wyjaśnię w pierwszej kolejności, iż w Kodeksie cywilnym istnieje szczególna norma prawna, która pozwala na dochodzenie roszczeń od osoby, za którą spłaca się jej dług. Jest to art. 518. § 1, który mówi, iż:

 

„Osoba trzecia, która spłaca wierzyciela, nabywa spłaconą wierzytelność do wysokości dokonanej zapłaty:

 

1) jeżeli płaci cudzy dług, za który jest odpowiedzialna osobiście albo pewnymi przedmiotami majątkowymi;

2) jeżeli przysługuje jej prawo, przed którym spłacona wierzytelność ma pierwszeństwo zaspokojenia;

3) jeżeli działa za zgodą dłużnika w celu wstąpienia w prawa wierzyciela; zgoda dłużnika powinna być pod nieważnością wyrażona na piśmie;

4) jeżeli to przewidują przepisy szczególne”.

 

Ponieważ jednak, jak zakładam, nie działał Pan na podstawie pisemnej zgody ojca na spłatę długu celem wstąpienia w prawa banku, przepis ten nie będzie miał zastosowania w Pana sprawie, dlatego też tylko marginalnie o nim wspomniałam.

 

Wyjaśnię jednak, że organy skarbowe i Wojewódzkie Sądy Administracyjne przyjmują, że spłata czyjegoś długu jest darowizną, stąd kwota spłaty winna być opodatkowana podatkiem od spadków i darowizn. Podobnej sytuacji dotyczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 stycznia 2013 r., wydany w sprawie sygn. akt II FSK 1125/11, gdzie sąd uznał, iż spłata kredytu hipotecznego za małżonka, gdy małżeństwo ma rozdzielność majątkową, jest darowizną. W uzasadnieniu sąd powołał się na okoliczność, że świadczenie na rzecz obdarowanego może polegać m.in. na: przeniesieniu własności rzeczy lub innego prawa majątkowego, ustanowieniu prawa (np. służebności, najmu), zapłacie kwoty pieniężnej, zniesieniu prawa obciążającego rzecz obdarowanego, zwolnieniu obdarowanego z długu, lub – zapłacie długu obdarowanego na rzecz osoby trzeciej.

 

Najczęściej niestety będzie podobnie na gruncie prawa cywilnego, jeśli bowiem strony nie czynią pomiędzy sobą wzajemnych ustaleń co do tego, w jakim celu i na jakich zasadach jedna osoba spłaca dług drugiej osoby, to w zasadzie dochodzi pomiędzy nimi do zawarcia umowy darowizny.

 

Cechą istotnie wyróżniającą umowę darowizny od innych wielu umów, uregulowanych w kodeksie cywilnym, jest jej nieodpłatność. Świadczenie darowizny jest bezpłatne tylko wtedy, gdy druga strony umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Nieodpłatność ta oznacza, że darczyńca, dokonując na rzecz drugiej strony przysporzenia, nie może uzyskać jakiegokolwiek ekwiwalentu ani w chwili dokonania umowy darowizny, ani też w przyszłości. Nieodpłatnego charakteru darowizny nie pozbawia okoliczność, że powodem jej uczynienia jest chęć okazania dowodu wdzięczności za okazaną przez obdarowanego życzliwość, ani to, że darczyńca ma prawo spodziewać się takiego zachowania obdarowanego w przyszłości, które nosi znamiona szeroko rozumianej życzliwości [L. Stecki (w:) J. Winiarz, Komentarz, t. II, 1989, s. 799]. Jeżeli korzyści, o których mowa, zaistniały lub były spodziewane w przyszłości, to muszą być one traktowane jedynie jako pobudka do działania po stronie darczyńcy.

 

W nauce prawa wyraźnie też podkreśla się, że świadczenie na rzecz obdarowanego polega na dokonaniu przysporzenia majątkowego, może w szczególności polegać na przeniesieniu określonych praw z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego (np. prawa własności), na zapłacie określonej sumy pieniężnej, ustanowieniu pewnych praw majątkowych (np. na ustanowieniu służebności osobistej), na zwolnieniu obdarowanego z długu, na zniesieniu prawa obciążającego cudzą rzecz [np. zniesienie hipoteki; zob. S. Dmowski (w:) G. Bieniek, Komentarz, t. II, 2011, s. 937].

 

Z tego, co Pan napisał, wydaje mi się, że doszło właśnie do takiej darowizny na rzecz ojca, bo nigdy nie ustalił Pan z nim, że tylko chwilowo udostępnia mu Pan środki finansowe, które on ma następczo Panu zwrócić.

 

Jeśli jednak jest inaczej i umówił się Pan na zwrot, to należałoby mówić o pożyczce pomiędzy Panem a ojcem, ale proszę pamiętać, że należy to przed sądem udowodnić, a umowa pożyczki przenosząca więcej niż 500 zł winna być zawarta na piśmie, ponieważ ma Pan jednak przelewy bankowe, to jest to pewnego rodzaju uprawdopodobnienie umowy na piśmie. Najważniejszym jest jednak udowodnienie, że istniała pomiędzy Panami umowa o zwrot tego zapłaconego długu, jeśli zrobił Pan to dobrowolnie tylko po to, aby mieć gdzie mieszkać, to niestety jest to darowizna, a ta jako nieodpłatna nie podlega rozliczeniu.

 

Niestety nie będzie możliwe oparcie żądania zwrotu zapłaconej kwoty na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, gdyż jak uznaje się w doktrynie, zachowanie osoby trzeciej, polegające na spełnieniu świadczenia będącego przedmiotem cudzego długu, zasadniczo nie stanowi przypadku bezpodstawnego wzbogacenia. Przesłanki dopuszczalności i skutki takiego działania uregulowane są bowiem w przepisach szczególnych (zwłaszcza w art. 356 § 2, art. 452, 518, 752, 757 K.c.), które wskazują także przypadki wyjątkowej dopuszczalności działania w sferze cudzego interesu. Z zasady autonomii podmiotów prawa cywilnego wynika jednak generalnie, iż każdy podmiot samodzielnie kształtuje swoją sytuację prawną i ponosi tego skutki. W konsekwencji opowiedzieć należy się przeciwko zastosowaniu instytucji bezpodstawnego wzbogacenia do sytuacji spowodowanych świadomym, a niemającym podstawy prawnej, działaniem osoby trzeciej w sferze interesu prawnego osoby wzbogaconej (tak np. T. Sokołowski w komentarzu do Kodeksu cywilnego).

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 0 minus 6 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl