Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy dziedziczą dalsi krewni?

Autor: Łukasz Drzewiecki • Opublikowane: 15.04.2015

Możliwe jest w dziedziczeniu ustawowym nabycie spadku przez dalszych krewnych spadkodawcy, takich jak wujkowie spadkodawcy lub jego kuzyni, przy czym pierwszeństwo w spadkobraniu mają osoby o bliższym stopniu pokrewieństwa. Jeżeli natomiast spadkodawca w testamencie wskazał jako spadkobierców dalszych krewnych, stopień pokrewieństwa nie ma znaczenia dla kolejności dziedziczenia.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Dziedziczenie ustawowe przez dalszych krewnych

 

Zgodnie z art. 931 i n. Kodeksu cywilnego1 kolejność dziedziczenia ustawowego uzależniona jest od stopnia pokrewieństwa pomiędzy spadkodawcą a spadkobiercą. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek (dziedziczą oni w częściach równych, jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku). Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych (zasadę tę stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych).

 

W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice. Udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku (jeżeli ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku).

 

W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych. Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych. Natomiast jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym (podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy). Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku. Natomiast udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi rodzeństwa spadkodawcy, wynosi połowę spadku.

 

W braku zstępnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i ich zstępnych, cały spadek przypada małżonkowi spadkodawcy.

 

W braku zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy cały spadek przypada dziadkom spadkodawcy (dziedziczą oni w częściach równych). Jeżeli któreś z dziadków spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym (podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału spadku między zstępnych spadkodawcy). W braku zstępnych tego z dziadków, który nie dożył otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada pozostałym dziadkom w częściach równych.

 

W braku małżonka spadkodawcy i krewnych, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada w częściach równych tym dzieciom małżonka spadkodawcy, których żadne z rodziców nie dożyło chwili otwarcia spadku.

 

Dopiero w braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu, a jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej nie da się ustalić albo ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy znajdowało się za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa jako spadkobiercy ustawowemu.

 

Należy jednocześnie zaznaczyć, że zgodnie z art. 935(1) K.c., przepisów o powołaniu do dziedziczenia z ustawy nie stosuje się do małżonka spadkodawcy pozostającego w separacji.

 

Ponadto należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 936 § 1 K.c. w przypadku gdy spadkodawca przysposobił jakąś osobę (mówiąc potocznie „adoptował”), przysposobiony dziedziczy po przysposabiającym i jego krewnych tak, jakby był dzieckiem przysposabiającego, a przysposabiający i jego krewni dziedziczą po przysposobionym tak, jakby przysposabiający był rodzicem przysposobionego. Przysposobiony nie dziedziczy jednak po swoich wstępnych naturalnych i ich krewnych, a osoby te nie dziedziczą po nim (zasady tej nie stosuje się w przypadku gdy jeden z małżonków przysposobił dziecko drugiego małżonka, względem tego małżonka i jego krewnych, a jeżeli takie przysposobienie nastąpiło po śmierci drugiego z rodziców przysposobionego, także względem krewnych zmarłego, których prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa zostały w orzeczeniu o przysposobieniu utrzymane). Jeżeli skutki przysposobienia polegają wyłącznie na powstaniu stosunku między przysposabiającym a przysposobionym, stosuje się zasady poniższe:

 

  1. przysposobiony dziedziczy po przysposabiającym na równi z jego dziećmi, a zstępni przysposobionego dziedziczą po przysposabiającym na tych samych zasadach co dalsi zstępni spadkodawcy;
  2. przysposobiony i jego zstępni nie dziedziczą po krewnych przysposabiającego, a krewni przysposabiającego nie dziedziczą po przysposobionym i jego zstępnych;
  3. rodzice przysposobionego nie dziedziczą po przysposobionym, a zamiast nich dziedziczy po przysposobionym przysposabiający (poza tym przysposobienie nie narusza powołania do dziedziczenia wynikającego z pokrewieństwa).

 

Mając na uwadze powyższe zasady, można wyszczególnić kręgi osób, które są uprawnione na mocy Kodeksu cywilnego do dziedziczenia ustawowego. Będą to:

 

  1. małżonek spadkodawcy;
  2. zstępni spadkodawcy – bez ograniczenia stopnia pokrewieństwa (czyli dzieci, w tym również dzieci przysposobione, wnuki, prawnuki itd.);
  3. rodzice spadkodawcy;
  4. rodzeństwo spadkodawcy;
  5. zstępni rodzeństwa spadkodawcy – bez ograniczenia stopnia pokrewieństwa;
  6. dziadkowie;
  7. zstępni dziadków – tj. ciotki i wujkowie spadkodawcy, a dalej kuzyni, dzieci kuzynów itd.

 

Odpowiedź na pytanie, czy po spadkobiercy dziedziczą dalsi krewni, wymagałaby zdefiniowania pojęcia „dalsi krewni”. Na pewno można stwierdzić, że do dziedziczenia ustawowego nie mogą być powołane osoby, które nie są wskazane powyżej w katalogu osób uprawnionych. Można też zauważyć pewną regułę, zgodnie z którą im dalszy stopień pokrewieństwa ze spadkodawcą, tym mniejsza szansa potencjalnego spadkobiercy na dziedziczenia ustawowe. Jeżeli uznać za dalszych krewnych ciotki, wujków oraz kuzynów i ich zstępnych, można stwierdzić, że dalsi krewni dziedziczą po spadkodawcy, jednak tylko w przypadku braku krewnych bliższych.

 

Dziedziczenie przez dalszych krewnych z testamentu

 

Powyższe rozważania mają znaczenie tylko w przypadku gdy spadkodawca nie pozostawił ważnego testamentu. Zgodnie z art. 941 K.c. spadkodawca może rozporządzić swoim majątkiem na wypadek śmierci w dowolny sposób, np. powołując do dziedziczenia wyłącznie dalszych krewnych, z pominięciem osób bliższych (osoby wskazane w testamencie dziedziczą bez względu na stopień pokrewieństwa). Należy przy tym oczywiście pamiętać, że w takim przypadku osobom najbliższym spadkodawcy (zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom) przysługuje prawo do zachowku.

 

 

 

 

___________________________

1 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121, z późn. zm.)


Stan prawny obowiązujący na dzień 15.04.2015


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 7 plus I =

 

»Podobne materiały

Osoby, które dziedziczą z ustawy

Do spadkobierców ustawowych, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, zalicza się małżonka, zstępnych, wstępnych, rodzeństwo i zstępnych rodzeństwa, pasierbów, dzieci przysposobione, gminę oraz Skarb Państwa. Osoby te podzielone są na grupy spadkowe, według których ustala się pierwszeństwo w dziedzic

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »