Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy wynagrodzenie członka zarządu spółki nie podlega składkom ZUS?

Autor: Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 19.07.2017

W naszej spółce z o.o. odpowiedzialnością zarząd składa się z trzech osób. Osoby te obecnie są zatrudnione w spółce na podstawie umów o pracę na czas nieokreślony. Dwie spośród nich nabyły prawa emerytalne i pobierają emeryturę. Chcemy ze względów oszczędnościowych podzielić otrzymywane od spółki wynagrodzenia na część z tytułu powołania na członka zarządu oraz część z tytułu umowy o pracę (np. dyrektor, główny księgowy, kierownik handlowy). Czy taki podział nie będzie traktowany jak forma optymalizacji podatkowej? Czy wynagrodzenie otrzymywane z tytułu pełnienia funkcji członka zarządu spółki nie podlega składkom ZUS? Jeżeli planowane działanie jest dozwolone, to proszę o podanie przykładowych zakresów czynności członków zarządu.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

UWAGA! Poniższy tekst stanowi jedynie fragment dłuższej odpowiedzi.

 

Członka zarządu mogą ze spółką łączyć więzy prawne inne niż umowa o pracę (inne niż klasycznie rozumiane zatrudnienie) – D. Kosacka-Łędzewicz (Zatrudnianie członka zarządu spółki kapitałowej – formy i kwestie podatkowe, ABC nr 72716) wskazuje, iż członków zarządu ze spółką z ograniczoną odpowiedzialnością mogą, oprócz wymienionej umowy o pracę, łączyć inne stosunki prawne w tym:

 

  • wynagrodzenie z tytułu udziału w zarządzie,
  • wynagrodzenie z tytułu umów o dzieło lub umów-zlecenia,
  • wynagrodzenie z tytułu tzw. kontraktu menedżerskiego.

 

Z przepisów prawa i praktyki wynika, że członek zarządu może ze spółką związać się stosunkiem pracy, stosunkiem cywilnoprawnym oraz tzw. powołaniem. W przypadku umowy o dzieło oczywiście umowa taka może być zawarta, musiałaby jednak dotyczyć dzieła, a nie samego działania, stąd trudno być członkiem zarządu na podstawie umowy o dzieło. Zarządzanie spółka nie jest dziełem. Dana osoba będąca członkiem zarządu w charakterze pracownika jest traktowana tak samo jak każdy inny pracownik spółki, więc wynagrodzenie podlega opodatkowaniu według skali podatkowej (18% i 32%) i oskładkowaniu na zasadach przewidzianych dla pracowników, zatem pobrać należy wszystkie składki ubezpieczenia społecznego.

 

Bardzo często spotykaną formą wynagradzania osoby związanej ze spółką jest powołanie. Forma ta, aczkolwiek bardzo popularna, jest strukturą prawnie złożoną i wiążą się z nią pewne konsekwencje. Pozwolę sobie przytoczyć w tym miejscu fragment analizy P. Ziółkowskiego (Zatrudnianie członków organów spółek kapitałowych, ABC nr 72953), prezentującego pogląd uważany za kontrowersyjny:

 

„Z powołaniem będziemy mieli do czynienia w sytuacji, gdy miedzy stronami nie zostaje zawarta żadna umowa (przynajmniej nie na piśmie) – po prostu podmiot posiadający kompetencje do powoływania składu danego organu (np. zgromadzenie wspólników, rada nadzorcza) dokonuje aktu wyboru, a dana osoba wybór ten akceptuje. (…) Inną możliwością jest uznanie, iż uczestniczenie w pracach zarządu tylko na podstawie powołania, to świadczenie usług na podstawie umowy – pełnienie funkcji członka zarządu to niewątpliwie świadczenie usług, a na podstawie powołania powstaje stosunek cywilnoprawny. Tymczasem zgodnie z art. 750 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Oznaczałoby to więc, że omawiane osoby powinny być ozusowane tak, jak zleceniobiorcy – zob. art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Art. 6. 1. Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są: (…) 4) osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej »zleceniobiorcami«, oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4”.

 

(…)

 

Jeżeli umowa spółki milczy, czy z członkiem zarządu jest nawiązywany stosunek pracy, czy też nie, to wówczas organ wybierający na stanowisko musi wprost postanowić, że wybór powoduje jednoczesny obowiązek świadczenia pracy na rzecz spółki w charakterze pracownika — na podstawie wyboru lub klasycznej umowy o pracę. Jeżeli takiej woli nie wyrażono, to brak jest podstaw, by domniemywać istnienie stosunku pracy. W takim przypadku z członkiem zarządu jest nawiązywany wyłącznie stosunek organizacyjny, nie ma natomiast drugiego, uzupełniającego stosunku pracy.

 

Określenie statusu członków zarządu w kontekście prawa pracy ma niebagatelne znaczenie w odniesieniu do przepisów regulujących ubezpieczenia społeczne. Art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych zawiera bowiem zamknięty katalog osób podlegających obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Skoro członkowie zarządu nie są pracownikami w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy ani nie podpisali umowy innego typu (np. umowy zlecenia, kontraktu menadżerskiego etc.), to co do zasady nie obejmują ich obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, gdyż przywołany katalog jest zamknięty i nie można go dowolnie poszerzać. Gdyby intencją ustawodawcy było włączenie do systemu ubezpieczeń wszystkich osób sprawujących funkcję określonego typu, to wówczas zawarłby to w treści art. 6 ust. 1 u.s.u.s. tak, jak uczynił to chociażby w odniesieniu do członków rad nadzorczych wynagradzanych z tytułu pełnienia funkcji (pkt 22).

 

Stanowisko to potwierdza Zakład Ubezpieczeń Społecznych:

 

„Prezes zarządu spółki może wykonywać swoje obowiązki jako prezes zarówno na podstawie umowy o pracę, umowy cywilnoprawnej, jak i na podstawie innego stosunku prawnego (np. na podstawie wyboru przez właściwy organ spółki). O powyższym decydują strony umowy, poprzez złożenie oświadczeń woli o stosownej treści. Zatem, w odniesieniu do prezesa zarządu, otrzymującego wynagrodzenie za pełnienie tej funkcji wyłącznie na podstawie samego powołania (np. uchwały zarządu spółki) nie powstaje obowiązek opłacania z tego tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Taki bowiem tytuł nie został wymieniony w treści dyspozycji wyżej cytowanego art. 6 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych” (decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr 212 z dnia 27 maja 2013 r., znak DI/100000/451/642/2013); „Stanowisko przedstawione przez przedsiębiorcę we wniosku z dnia 17 maja 2013 r. doręczonym dnia 28 maja 2013 r., dotyczące braku obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu pełnienia funkcji członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na podstawie aktu powołania należy uznać za prawidłowe” (decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr 258 z dnia 28 czerwca 2013 r., znak DI/100000/451/763/2013).

 

Ustawa ubezpieczeniowa nie wymienia jako tytułu ubezpieczeń członkostwa w zarządzie spółki a jedynie stosunek pracy, umowy-zlecenia, o świadczenie usług i inne. Samo zaś pełnienie funkcji członka zarządu na podstawie uchwały, bez nawiązania stosunku pracy czy cywilnoprawnego nie będzie rodziło obowiązku ubezpieczenia.

 

(…)

 

Obecnie członkowie zarządu mają umowy o prace na czas nieokreślony.

 

Nic nie stoi na przeszkodzie by:

 

  • członek zarządu otrzymywał wynagrodzenie z tytułu sprawowania funkcji na mocy uchwały Zgromadzenia Wspólników ( lub Rady Nadzorczej) – brak tytułu do ubezpieczeń;
  • a jednocześnie był zatrudniony w spółce na innym niż członek zarządu stanowisku i wykonywał czynności inne niż jako członek zarządu( tytuł do ubezpieczeń).

 

Sąd Najwyższy uznał w wyroku z dnia 16 grudnia 2008 (sygn. akt I UK 162/08), że „wspólnik firmy, który jest w stanie podołać obowiązkom świadczenia pracy na rzecz spółki, której jest udziałowcem, i może wykonywać osobiście obowiązki w ramach zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, nie powinien być zmuszany do zatrudnienia przy tej pracy innej osoby, wspólnik dwuosobowej spółki z o.o., który na podstawie umowy o pracę zarządza zakładem w imieniu pracodawcy, jest objęty pracowniczym tytułem podlegania ubezpieczeniom społecznym, a sytuacja taka nie jest sprzeczna z prawem ani nie stanowi obejścia prawa”.

 

Wykonywanie czynności członka zarządu w spółce może mieć charakter zawodowy. W związku z tym za realizację swoich obowiązków oraz ponoszoną odpowiedzialność członek zarządu pobiera wynagrodzenie, zwłaszcza gdy obok stosunku organizacyjnego (powołanie) zawierana jest umowa cywilnoprawna. Tego typu umowy mają bowiem – zgodnie z przepisami prawa cywilnego – charakter odpłatny i w związku z tym powinny wiązać się z wynagrodzeniem.

 

(…)

 

W sytuacji, gdy pracownik jest równocześnie wspólnikiem spółki, nie może być tak, że wspólnik, który jest w stanie podołać obowiązkom świadczenia pracy na rzecz spółki, byłby zmuszony do zatrudnienia przy tej pracy innej osoby, jeżeli może takie obowiązki wykonywać osobiście w ramach zatrudnienia pracowniczego. Sąd Najwyższy wyraził taką opinię w wyroku z 16 grudnia 2008 r. (sygn. akt I UK 162/08).

 

Niestety – w realnym świecie należy liczyć się z tym, że w przypadku kontroli podatkowej, ZUS-u – takie rozwiązanie może być kwestionowane z punktu widzenia podatków (kosztów) oraz ubezpieczeń. Lecz nie powinno być większych problemów z uzyskaniem pozytywnych dla siebie decyzji w ramach postępowania odwoławczego.

 

Informujemy, że świadczymy pomoc prawną z zakresu przedstawionej tematyki.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 8 minus dwa =

»Podobne materiały

Zakup maszyn rolniczych między firmami przez jedną osobę

Czy jedyny wspólnik, będący jednocześnie prezesem jednoosobowego zarządu spółki z o.o., może zakupić dla tej spółki kombajn czy np. ciągnik ze swojego indywidualnego gospodarstwa rolnego lub od innej swojej firmy prowadzonej jako działalność gospodarcza? Transakcje te udokumentowano fakturami V

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »