Mamy 11 258 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy spis treści podręcznika jest chroniony prawem autorskim?

Autor: Kinga Karaś • Opublikowane: 14.05.2018

Czy spis treści podręcznika jest chroniony prawem autorskim?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Czy spis treści podręcznika jest chroniony prawem autorskim?

Fot. Fotolia

Podstawę prawną stanowi ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór) (art. 1 ust. 1).

 

W przypadku spisu treści mamy do czynienia z przyjętą przez autora metodologią sporządzenia opracowania. Cechy indywidualności noszą poruszone zagadnienia, tytuły rozdziałów oraz przyjęta chronologia.  

 

Za podobną interpretacją przemawia dorobek orzecznictwa, który precyzuje przesłanki podlegania ochronie praw autorskich. Cechą procesu twórczego jest to, aby był on subiektywnie nowy dla samego twórcy. Innymi słowy, proces ten powinien być wynikiem samodzielnego wysiłku twórczego, brać początek w umyśle twórcy, a rezultat działalności twórczej autora powinien być dla niego poprzednio nieznany. W takim ujęciu działalność twórcza (nazywana oryginalnością) pokrywa się z nowością podmiotową. Z tej przyczyny wymaganie nowości w znaczeniu obiektywnym (nowości przedmiotowej) nie jest niezbędną cechą twórczości (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie – VI Wydział Cywilny z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt VI ACa 1200/14). Nawet wtedy, gdy możliwe jest, że różne osoby zdołają osiągnąć taki sam rezultat, cecha indywidualnego charakteru dzieła nie powinna być zanegowana, jeżeli poszczególne elementy twórczego wyboru i przedstawienia nie są tożsame, zwłaszcza gdy przy kształtowaniu treści i formy dzieła twórca korzystał z obszaru swobody, a niezależnie od pewnych wymogów z góry postawionych, rezultat pracy nie był przez te wymagania całkowicie zdeterminowany i występują w nim elementy, których kształt zależał od osobistego ujęcia. Należy mieć przy tym na względzie, że koncepcja statystycznej jednorazowości – w ujęciu modelowym – wykluczałaby możliwość występowania, wyjątkowo, twórczości paralelnej (por. Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt V CSK 202/13).

 

O tym, czy dane dzieło jest utworem w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim, nie decyduje wola stron, zamiar stworzenia utworu czy poddania rezultatu swej pracy ochronie prawnoautorskiej, lecz ustalenia faktyczne, odnoszące się do tego, czy dany wytwór niematerialny spełnia wszystkie przesłanki wymienione w powołanym przepisie, a mianowicie: stanowi rezultat pracy człowieka (twórcy), jest przejawem jego działalności twórczej i ma indywidualny charakter (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku – I Wydział Cywilny z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt I ACa 827/11). Sama oryginalność nie jest warunkiem wystarczającym do zakwalifikowania danego rezultatu pracy jako utworu. Niezbędne jest bowiem nadto, by charakteryzował się on indywidualnością. Proponowane w doktrynie „mierniki indywidualności” kładą nacisk na zbadanie tzw. statystycznej jednorazowości, a więc ustalenie czy powstało wcześniej analogiczne dzieło i czy statystycznie prawdopodobne jest osiągnięcie zbieżnego efektu przez innego specjalistę podejmującego się w przyszłości takiego zadania. Proponowana jest też ocena przez pryzmat zakresu swobody twórczej. Innymi słowy: czy jest to wynik pracy zdeterminowanej funkcją przedmiotu, założeniami praktycznymi jakim ma on sprostać, wymaganiami technicznymi lub innymi obiektywnymi czynnikami, czy też - procesu pozostawiającego możliwość wyboru (por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2009 r., sygn. akt I ACa 809/08).

 

Podręcznik szkolny napisany przez konkretnego autora spełnia definicję wyrażoną w art. 1 ust. 1 ustawy i powinien być uznany za utwór – przedmiot prawa autorskiego. Nie przeczy temu okoliczność, że podręcznik szkolny musi odpowiadać podstawie programowej określonej m.in. w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. Nr 51, poz. 458 ze zm.) (por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt  VI ACa 736/06).

 

Podsumowując, spis treści może podlegać ochronie przewidzianej na gruncie ustawy o ochronię prawa autorskiego. Ważne jest, aby był to przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • pięć plus 0 =

»Podobne materiały

Pomysł na portal internetowy – jak ochronić pomysł przed kradzieżą?

Mam koncepcję portalu internetowego (tzw. storyboard – opis portalu, jego funkcje, schemat kolorystyczny, układ najważniejszych stron) i chciałbym go uruchomić we współpracy z programistą lub agencją interaktywną. Przed nawiązaniem współpracy chciałbym jednak mieć pewność, że jeśli pomysł

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »