Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy pracownikowi należą się dwie odprawy: z powodu likwidacji stanowiska i z powodu przejścia na rentę?

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 31.03.2020

Trzy lata temu z dniem 31 lipca został rozwiązany przez pracodawcę stosunek pracy z pracownicą w związku z likwidacją jej miejsca pracy. Teraz okazało się, że wtedy, przed rozwiązaniem umowy o pracę, złożyła ona wniosek o rentę (w czasie 10-letniej pracy nie przechorowała ani jednego dnia!). ZUS wydał decyzję o przyznaniu renty w dniu 4 września, czyli po miesiącu od zwolnienia, na okres od 10 lipca do 31 sierpnia roku następnego. Obecnie pracownica zwróciła się do byłego pracodawcy o wypłacenie odprawy rentowej. Czy jest podstawa prawna do wypłacenia tej odprawy?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Czy pracownikowi należą się dwie odprawy: z powodu likwidacji stanowiska i z powodu przejścia na rentę?

Odprawa dla pracownika odchodzącego na rentę lub emeryturę

W opisanej sprawie ważna jest treść przepisu art. 92[1] Kodeksu pracy (K.p.), zgodnie z którym:

 

„Art. 92[1]. § 1. Pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia.

§ 2. Pracownik, który otrzymał odprawę, nie może ponownie nabyć do niej prawa.”

 

Uprawniona do odprawy emerytalno-rentowej jest osoba, co do której spełnione są łączenie dwie przesłanki. Po pierwsze, pracownik spełnia warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub do emerytury, a po drugie – stosunek pracy ustaje w związku z przejściem na rentę lub emeryturę.

Prawo pracownika do odprawy za zwolnienie z przyczyn dotyczących pracodawcy

Zbiegu prawa pracownika do odprawy za zwolnienie z przyczyn dotyczących pracodawcy i prawa do odprawy emerytalno-rentowej

Przytoczę w tym miejscu pogląd wyrażony w literaturze przedmiotu, a dotyczący podobnej sytuacji: „(…) w art. 8 ust. 4 nieobowiązującej już ustawy z 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz. 980) była uregulowana sytuacja zbiegu prawa pracownika do odprawy z tytułu rozwiązania stosunku pracy przez pracodawcę z przyczyn dotyczących pracodawcy i prawa pracownika do odprawy emerytalno-rentowej. Pracownikowi przysługiwała wówczas jedna, korzystniejsza dla niego odprawa. Obecnie ustawa z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. Nr 90, poz. 844), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r., nie reguluje sytuacji zbiegu prawa pracownika do odprawy z tytułu rozwiązania stosunku pracy przez pracodawcę z przyczyn niedotyczących pracownika i prawa pracownika do odprawy emerytalno-rentowej. Wydaje się więc, że gdy pracodawca rozwiąże z pracownikiem stosunek pracy na podstawie tej ustawy i pracownik przechodzi na emeryturę, to pracownikowi będą przysługiwały obie odprawy. Dyskusyjną sprawą jest jednak to, czy rozwiązanie stosunku pracy przez pracodawcę z przyczyn niedotyczących pracownika może być jednocześnie uznane za rozwiązanie stosunku pracy w związku z przejściem pracownika na emeryturę. Ta sprawa była dyskusyjna także wówczas, gdy obowiązywała ustawa z 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ale art. 8 ust. 4 tej ustawy wyraźnie dopuszczał możliwość, że rozwiązanie stosunku pracy przez pracodawcę z przyczyn dotyczących pracodawcy jest jednocześnie rozwiązaniem stosunku pracy w związku z przejściem pracownika na emeryturę.”*

 

Zdanie w tej debacie zajęła także Państwowa Inspekcja Pracy, która w swoim czasopiśmie wskazuje, że „jeżeli stosunek pracy pracownika ustaje w związku z przejściem na emeryturę i ponadto przyczyną jego rozwiązania jest przyczyna niedotycząca pracownika, wówczas ma on prawo do dwóch odpraw, tj. odprawy w związku z przejściem na emeryturę oraz odprawy z ustawy o zwolnieniach grupowych.”**

 

Wskazać należy także na stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 stycznia 2000 r., sygn. akt III ZP 18/99, zgodnie z którym „pracownikowi, który przeszedł na rentę inwalidzką (rentę z tytułu niezdolności do pracy) po rozwiązaniu się umowy o pracę na czas określony, przysługuje jednorazowa odprawa pieniężna na podstawie art. 92[1] § 1 kp, gdy pracownik stał się niezdolny do pracy wskutek choroby stwierdzonej w czasie zatrudnienia i prowadzącej, po nieprzerwanym okresie pobierania zasiłku chorobowego, do przyznania mu renty.” Stanowisko to potwierdził Sąd Najwyższy – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w wyroku z dnia 4 lipca 2007 r., sygn. akt I PK 66/2007, zgodnie z którym: „Byłemu sędziemu, który zrzekł się urzędu, a następnie – bezpośrednio po wyczerpaniu okresu zasiłku chorobowego – przeszedł na rentę z tytułu niezdolności do pracy, przysługuje jednorazowa odprawa rentowa na podstawie art. 92[1] kp.”

 

Czy przejście na rentę miało związek z uprzednio wykonywaną pracą?

Aby w pełni naświetlić problem, warto przeanalizować treść uzasadnienia wyżej wskazanej uchwały Sądu Najwyższego, w której wskazuje się, że: „Sąd Najwyższy uznał, iż ze zwrotu »przechodzącemu na rentę inwalidzką lub emeryturę« nie wynika, że w każdym wypadku powodem rozwiązania stosunku pracy musi być zamiar uzyskania jednego z tych świadczeń. Wystarczy bowiem, że występuje określone następstwo w czasie między rozwiązaniem stosunku pracy a uzyskaniem renty inwalidzkiej lub emerytury, tym bardziej, że z reguły uzyskanie prawa do renty, zwykle poprzedzone długotrwałą chorobą, nie zbiega się w czasie z datą ustania zatrudnienia. W konkluzji Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że pracownik, który po upływie okresu zasiłkowego, trwającego nieprzerwanie w czasie stosunku pracy i po jego zakończeniu, uzyskuje rentę inwalidzką, powinien być traktowany jako przechodzący na rentę inwalidzką bezpośrednio po ustaniu zatrudnienia, gdyż między ustaniem stosunku pracy a uzyskaniem renty nie nastąpiło żadne zdarzenie, które by tę bezpośredniość przerwało. Jeszcze szerzej na temat związku między ustaniem stosunku pracy a przejściem na rentę inwalidzką (emeryturę) wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 grudnia 1993 r. I PRN 111/93 (OSNCP 1994/12, poz. 243), stwierdzając, że przewidziany w przepisach regulujących prawo do odprawy związek między rozwiązaniem stosunku pracy a nabyciem prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej może mieć nie tylko charakter przyczynowy lub czasowy, ale także funkcjonalny. Ten ostatni związek występuje wtedy, gdy rozwiązanie stosunku pracy następuje przed spełnieniem warunków uprawniających do emerytury lub renty inwalidzkiej, ale nabycie prawa do jednego z tych świadczeń i przyznanie świadczenia po ustaniu zatrudnienia jest konsekwencją sytuacji bezpośrednio poprzedzającej rozwiązanie stosunku pracy. Wyrażenie »w związku« jest bowiem szersze od wyrażenia »z powodu« i pozwala objąć prawem do odprawy te sytuacje, w których rozwiązanie stosunku pracy nie zbiega się ściśle w czasie z nabyciem przez pracownika prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej. Podobne poglądy wypowiadał Sąd Najwyższy również w późniejszych orzeczeniach, z których tytułem przykładu można wskazać wyrok z dnia 30 marca 1994 r. I PRN 10/94 (OSNAPiUS 1994/1 poz. 12), bądź też wyrok z dnia 17 lutego 1998 r. I PKN 528/97 (OSNAPiUS 1999/2 poz. 55). Znamienna jest także wcześniejsza uchwała tego Sądu z dnia 29 maja 1989 r. III PZP 19/89 (OSNCP 1990/4-5 poz. 61) przyjmująca, że gdy z powodu choroby rozpoczętej w czasie istnienia stosunku pracy i trwającej nieprzerwanie po jego zakończeniu, została pracownikowi przyznana renta inwalidzka w dacie późniejszej od daty rozwiązania stosunku pracy, zwłaszcza z upływem okresu pobierania przez tego pracownika zasiłku chorobowego, nie traci on uprawnień do odprawy. Można zatem stwierdzić, że orzecznictwo w omawianej kwestii jest utrwalone.”

 

Mając zatem na uwadze stanowisko orzecznicze, wskazać należy, że w mojej ocenie należałoby wezwać pracownika do przedłożenia dokumentacji lekarskiej, która była podstawą przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy, celem ustalenia, czy przejście na rentę miało związek uprzednio wykonywaną pracą, czy też nie. Słusznie zwraca Pan uwagę na fakt, że przez cały okres zatrudnienia osoba to nie była na zwolnieniu lekarskim.

 

 

* Gersdorf Małgorzata, Rączka Krzysztof, Skoczyński Jacek, Najnowsze wydanie: Kodeks pracy. Komentarz, Warszawa 2008 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie IX) ss. 1000

** Judasz Elżbieta wyjaśnienia, PiZS.2007.5.40 Zdaniem Państwowej Inspekcji Pracy.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 0 + 3 =

»Podobne materiały

Odzyskanie należnej zapłaty od nieuczciwego pracodawcy

Kilka miesięcy temu zatrudniłem się w pewnej firmie, w której miałem otrzymać umowę o pracę oraz wynagrodzenie 8 zł netto za godzinę. Umowy jednak nie otrzymałem, więc odszedłem z tej pracy. Pracodawca przelał na moje konto niższą sumę i przysłał mi umowę-zlecenie, której nie podpisałem. Podobnie po

 

Odprawa rentowa po przejściu na rentę rodzinną

Zostałam zwolniona z pracy po wykorzystaniu 182 dni zwolnienia lekarskiego. Przeszłam na rentę rodzinną ze względu na zły stan zdrowia. Czy należy mi się odprawa rentowa?

 

Praca w gospodarstwie rolnym – zaliczenie do stażu pracy

Pracuję w urzędzie. Chciałabym, by pracodawca zaliczył mi do stażu pracy okres pracy w gospodarstwie rolnym moich rodziców (od 1986 do 1989 r.). Przedłożyłam wymagane dokumenty (zaświadczenie z gminy, zeznania świadków, zaświadczenie, że rodzice prowadzili gospodarstwo). W pracy jednak odrzucono mój

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »