Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy możemy walczyć o uzupełnienie zachowku?

Autor: Katarzyna Nosal • Opublikowane: 19.02.2017

Moja matka darowała swoją nieruchomość mojemu bratu i jego żonie. Niestety wyprowadzili się, a teraz się rozwodzą. Chcą sprzedać majątek. Mnie i mojemu rodzeństwu darowała działki rolne, ale mają one niewielką wartość. W domu mieszka ojciec, matka umarła w zeszłym roku. Czy ja i moje rodzeństwo, a może i ojciec, moglibyśmy zawalczyć o uzupełnienie zachowku?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Według mnie macie Państwo możliwość wystąpienia o uzupełnienie zachowku. Przytoczę ku temu przepisy oraz kilka wyjaśnień.

 

Zgodnie z art.991 Kodeksu cywilnego zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

 

Jeżeli taki uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

 

Problem braku zachowku rozwija art. 1000 Kodeksu cywilnego. Stanowi on, że jeżeli uprawniony nie może otrzymać należnego mu zachowku od spadkobiercy lub osoby, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny, może on żądać od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku, sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Jednakże obdarowany jest obowiązany do zapłaty powyższej sumy tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny. Jeżeli obdarowany sam jest uprawniony do zachowku, ponosi on odpowiedzialność względem innych uprawnionych do zachowku tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek. Obdarowany może zwolnić się od obowiązku zapłaty sumy potrzebnej do uzupełnienia zachowku przez wydanie przedmiotu darowizny.

 

W Państwa przypadku nie ma masy spadku, bowiem została rozdana w formie darowizn. Stąd nie uzyskacie nic od spadkobierców, którymi zresztą sami jesteście. Można natomiast wyliczyć należny zachowek i domagać się jego uzupełnienia w stosunku do własnej darowizny. Reguły zaliczania darowizn na poczet zachowku i obliczania tego zachowku są ściśle wyznaczone przez Kodeks cywilny.

 

Zgodnie z art. 992 przy ustalaniu udziału spadkowego stanowiącego podstawę do obliczania zachowku uwzględnia się także spadkobierców niegodnych oraz spadkobierców, którzy spadek odrzucili, natomiast nie uwzględnia się spadkobierców, którzy zrzekli się dziedziczenia albo zostali wydziedziczeni. U Państwa jest prawdopodobnie czterech spadkobierców (napisała Pani „mojemu rodzeństwu” – nie wiem, czy chodzi o jedną, czy więcej osób): Pani, brat, jeszcze jedno rodzeństwo i ojciec. W takim przypadku każde z was, według ogólnych reguł dziedziczenia, dziedzicząc z ustawy, otrzyma 1/4 majątku po mamie. Według reguł dla ustalania zachowku każde z Państwa ma prawo do 1/2 z tego swojego udziału w masie spadkowej. Tej masy jednak nie ma, ale można do niej zaliczyć to, co z niej „wyszło”.

 

Artykuł 993 wskazuje, że przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę. Przy obliczaniu zachowku nie dolicza się także do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku. Wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku.

 

Zapis windykacyjny oraz darowiznę dokonane przez spadkodawcę na rzecz uprawnionego do zachowku zalicza się na należny mu zachowek. Jeżeli uprawnionym do zachowku jest dalszy zstępny spadkodawcy, zalicza się na należny mu zachowek także zapis windykacyjny oraz darowiznę dokonane przez spadkodawcę na rzecz jego wstępnego. Co bardzo ważne, jeżeli spadkobierca obowiązany do zapłaty zachowku jest sam uprawniony do zachowku, jego odpowiedzialność ogranicza się tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek.

 

Teraz biorąc pod uwagę powyższe reguły, możecie Państwo obliczyć, ile kto dostał od mamy i ile powinien był dostać zachowku, gdyby było dziedziczenie tego majątku.

 

Zakładając, że dom brata i bratowej ma wartość 300 000, a działki otrzymane przez Panią i rodzeństwo 100 000 zł, to masa spadkowa, gdyby nie było darowizn, wynosiłaby 400 000 zł. Z tego każdy spadkobierca ustawowy otrzymałby udział o wartości 100 000 zł. Zachowek dla każdego z tego udziału to 50 000 zł.

 

Każdy ma prawo do tej wartości. Wygląda na to, że Pani i rodzeństwo taką wartość (przy moich założeniach) otrzymaliby, tylko tato nie otrzymał nic i to on ma prawo do żądania uzupełnienia zachowku od brata i bratowej. Brat musi mieć swój zachowek, czyli 50 000 zł. Innymi słowy w tym przypadku trzeba by wystąpić do bratowej i bata o kwoty po 25 000 zł na rzecz taty.

 

Powyższe obliczenia są przykładowe i w Państwa przypadku kwoty te mogą wyglądać inaczej.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 4 plus IX =

»Podobne materiały

Krąg osób uprawnionych do zachowku

Przed 20 laty moja mama w wyniku okoliczności życiowych zameldowała w swoim mieszkaniu swojego wnuka, syna jednego z jej czterech synów. Po latach mama poważnie się rozchorowała i tylko ja z żoną przejęliśmy nad nią opiekę. W zamian za to w 2007 r. sporządziła testament, w którym swoj

 

Zachowek dla dzieci zmarłego, które nie interesowały się jego zdrowiem i losem

W 2006 roku babcia przekazała mi w formie aktu darowizny gospodarstwo rolne wraz z domem. Zmarła w 2009 roku, pozostawiając jeszcze nierozdysponowaną część majątku, którą dziedziczy ustawowo troje dzieci. Opiekowałam się babcią do chwili śmierci, a jej dzieci w ogóle się nią nie interesowa

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »