.
Mamy 12 290 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy dzieciom darczyńcy mieszkania należy się zachowek?

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 12.06.2021 • Zaktualizowane: 12.06.2021

W grudniu 2001 roku moja babcia podarowała mi mieszkanie w drodze umowy darowizny - nie dożywocia. Wartość darowizny z umowy to 125 tys. zł. Babcia ma dwójkę dzieci, dwóch synów, obydwaj żyją, a jeden jest moim ojcem. Czy mój wujek (brat mego ojca) może ode mnie żądać zapłaty zachowku? Czy przy ewentualnym zachowku dla wuja jest brana pod uwagę wartość darowizny z umowy, czy aktualna wartość mieszkania będącego przedmiotem darowizny? Słyszałem o 10 latach od czasu darowizny, ale nie do końca to rozumiem.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Czy dzieciom darczyńcy mieszkania należy się zachowek?

Zachowek dla krewnych a darowizna za życia

Zgodnie z art. 991 Kodeksu cywilnego „zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek). Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia”. Co prawda zgodnie z art. 994 § 1, przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku, jednakże stanowisko orzecznictwa wbrew ww. treści jest nieco inne.

 

Na wstępie pragnę zwrócić uwagę na pogląd wyrażony przez Andrzeja Kidybę w Komentarzu do Kodeksu cywilnego, tom IV: Spadki, wyd. II (2011), który wskazał, iż „darowizny uczynione na rzecz spadkobierców oraz osób uprawnionych do zachowku są doliczane do spadku bez względu na czas ich dokonania” Zgodnie z tezą drugiego wyroku Sądu Apelacyjnego „na poczet zachowku nie dolicza się darowizn dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty na rzecz osób nie będących spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku (art. 994 § 1 k.c.). »A contrario« należy przyjąć, iż podlegają zaliczeniu darowizny uczynione na rzecz spadkobierców lub uprawnionych do zachowku bez względu na datę ich dokonania”.

Zaliczenie darowizny do zachowku

Innymi słowy darowizny, które Pan otrzymał, winne być zaliczone na rzecz zachowku. Przedstawione powyżej stanowisko znalazło ostatnimi czasy wyraz z poglądzie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie w wyroku z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt I ACa 548/12, w którego tezie wskazano, iż „wynikające z art. 994 § 1 k.c. ograniczenie doliczania darowizn za okres 10 lat nie dotyczy sytuacji gdy darowizny zostały dokonane na rzecz spadkobierców lub osób uprawnionych do zachowku”.

 

Istotne znaczenie dla Pana interesu ma przepis art. 995 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku.

Utrzymanie przedmiotu darowizny

Mając na uwadze powyższe, czynione przez lata przez Pana nakłady będą odpowiednio pomniejszały wartość domu. Konieczne będzie jednak udokumentowanie powyższego. Dowodami w sprawie będą mogły być dokumenty (faktury, rachunki, wydruki z banku), jak też świadkowie, którzy potwierdzą, kto i w jakim zakresie, a także z czyich środków łożył na utrzymanie i remont mieszkania. Jeżeli ma Pan taką możliwość, proszę prześledzić historię Pana rachunku bankowego, jak też dokumenty w poszukiwaniu korzystnych dla Pana informacji i czynionych nakładach.

 

Ja osobiście z poglądem orzecznictwa się nie zgadzam, bowiem skoro ustawodawca pisze o 10 latach, to przyjmując, że jest on racjonalny, nie sposób zrozumieć stanowisko sądów, jednakże jako praktyk zmuszony jestem wskazać na powyższe, a nie ograniczać się jedynie do treści przepisów, by nie wprowadzać Pana w błąd.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • II + dziewięć =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

ozdobne poduszki Hampton