.
Mamy 12 435 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy braciom należy się zachowek po mamie?

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 19.10.2017

W 1996 roku moja mama przepisała na mnie i na moją żonę aktem notarialnym (umowa darowizny) stary dom z działką rolną, wart wtedy ok. 17 tys. zł. W umowie darowizny jest zapis, że ustanawiamy nieodpłatnie na rzecz mojej mamy dożywotnią służebność osobistą. Darowany dom był w fatalnym stanie i przez te 23 lata generalnie go wyremontowaliśmy i zmodernizowaliśmy. Mama zmarła w 2013 r., a w tym roku moi dwaj bracia założyli sprawę o zachowek. Czy rzeczywiście się im on należy? Jeśli tak, to ile będziemy musieli im zapłacić?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Z analizy stanu faktycznego wynika, iż spadek po zmarłej mamie miał charakter spadku pustego. Spadkodawca rozporządził majątkiem na wypadek śmierci za życia. W tym wypadku podstawę prawną dla roszczenia o zachowek stanowią przepisy art. 1000 i następne Kodeksu cywilnego (K.c.). Zgodnie z treścią art. 1000:

 

§ 1. Jeżeli uprawniony nie może otrzymać należnego mu zachowku od spadkobiercy lub osoby, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny, może on żądać od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku, sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Jednakże obdarowany jest obowiązany do zapłaty powyższej sumy tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny.

§ 2. Jeżeli obdarowany sam jest uprawniony do zachowku, ponosi on odpowiedzialność względem innych uprawnionych do zachowku tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek.

§ 3. Obdarowany może zwolnić się od obowiązku zapłaty sumy potrzebnej do uzupełnienia zachowku przez wydanie przedmiotu darowizny.”

 

Art. 995. [Wartość przedmiotu darowizny]

§ 1. Wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku.

§ 2. Wartość przedmiotu zapisu windykacyjnego oblicza się według stanu z chwili otwarcia spadku, a według cen z chwili ustalania zachowku.”

 

Zgodnie z powyższymi przepisami bracia mogą dochodzić zachowku. Wartość darowizny ustala się według stanu z dnia dokonania. Oznacza to, iż wszelkie nakłady dokonane przez Państwo na nieruchomość nie będą brane pod uwagę przy wycenie. Stan majątku darowanego ustala się według cen z dnia wyrokowania. Tak więc wszelkie nakłady, jakich Pan dokonał na nieruchomość, będą pominięte w wycenie biegłego.

 

Kodeks cywilny określa darowizny, które nie podlegają doliczeniu. Są to:

 

1) drobne darowizny zwyczajowo w danych stosunkach przyjęte; chodzi o prezenty z okazji imienin, świąt; nie podlegają one doliczeniu niezależnie od tego, czy zostały dokonane na rzecz spadkobierców, czy też innych osób;

2) darowizny dokonane na rzecz osób niebędących spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku; jeżeli darowizna na rzecz takiej osoby została dokonana przed mniej niż dziesięciu laty, podlega ona doliczeniu; darowizny dokonane na rzecz spadkobierców lub osób uprawnionych do zachowku podlegają doliczeniu niezależnie od tego, kiedy zostały dokonane.”

 

Do zachowku nie będzie doliczana darowizna udziału na żonę. Tak więc zachowek wyliczamy poprzez ustalenie masy spadkowej i jej wartości (konieczna opinia biegłego). Następnie ustalamy udział spadkowego każdego ze spadkobierców i dzielimy na pół np.: wartość ustalamy na 30 tys. zł – udział każdego ze spadkobierców wynosi 10 tys. zł. Należny zachowek będzie wynosił więc 5 tys. zł. Tę kwotę musimy podzielić jeszcze na połowę, gdyż zachowku można dochodzić już wyłącznie od Pana (darowizna na żonę uległa przedawnieniu).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • I minus 3 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »