.
Mamy 12 842 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem prawny i szukasz pomocy?
Kliknij TUTAJ i opisz nam swój problem w formularzu.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czesne za studia – przedawnienie

Autor: Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 13.04.2012

Jaki jest według orzecznictwa okres przedawnienia roszczeń z tytułu czesnego na rzecz uczelni w Polsce?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Kwestie przedawnienia roszczeń regulowane są przez Kodeks cywilny. Stosownie do niego:

 

„Art. 118. Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata.

 

Art. 119. Terminy przedawnienia nie mogą być skracane ani przedłużane przez czynność prawną.

 

Art. 120. § 1. Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie.

 

§ 2. Bieg przedawnienia roszczeń o zaniechanie rozpoczyna się od dnia, w którym ten, przeciwko komu roszczenie przysługuje, nie zastosował się do treści roszczenia”.

 

Art. 118 wskazuje, że:

 

  1. zasadniczy okres przedawnienia wynosi 10 lat,
  2. dla świadczeń okresowych przedawnienie wynosi 3 lata,
  3. dla świadczeń związanych z działalnością gospodarcza przedawnienie wynosi 3 lata,
  4. istnieją inne regulacje w zakresie okresu przedawnienia.

 

Ponadto przy opłatach za studia często wskazywany jest inny przepis Kodeksu cywilnego, a mianowicie:

 

„Art. 751. Z upływem lat dwóch przedawniają się:

 

1) roszczenia o wynagrodzenie za spełnione czynności i o zwrot poniesionych wydatków przysługujące osobom, które stale lub w zakresie działalności przedsiębiorstwa trudnią się czynnościami danego rodzaju; to samo dotyczy roszczeń z tytułu zaliczek udzielonych tym osobom;

2) roszczenia z tytułu utrzymania, pielęgnowania, wychowania lub nauki, jeżeli przysługują osobom trudniącym się zawodowo takimi czynnościami albo osobom utrzymującym zakłady na ten cel przeznaczone”.

 

Należy jednak zauważyć, że jest on zawarty w części dotyczącej „zlecenia”, tj. w art. 734 § 1: „przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie”.

 

Moim zdaniem trudno naukę na uczelni uznać za czynność prawną wykonywaną przez uczelnię na zlecenie studenta. Uczelnia tylko organizuje studentowi naukę i nie zawiera w jego imieniu lub na jego rzecz żadnych umów ani nie wykonuje żadnych czynności prawnych.

 

Uznać należy, że przepis ten pomimo ładnego i stosownego do sytuacji brzmienia nie będzie miał zastosowania w takiej sytuacji.

 

Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby podnosić zarzut przedawnienia z tego przepisu i wskazać, że przepis ten jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 118 Kodeksu cywilnego. Wtedy najprawdopodobniej sąd rozstrzygnie, kto ma rację – w sądzie wyrok zależny jest od poglądów sędziego w tym zakresie.

 

Jeżeli potraktuje opłatę za studia jako świadczenie związane ze zleceniem z tytułu nauki przysługujące osobom trudniącym się zawodowo takimi czynnościami albo osobom utrzymującym zakłady na ten cel przeznaczone, to oddali powództwo na zarzut zgłoszony w czasie procesu przez studenta, gdy pozew wpłynie po 2 latach od dnia wymagalności.

 

Jeśli potraktuje to jako świadczenie okresowe, oddali powództwo na zarzut zgłoszony w czasie procesu przez studenta, gdy pozew złożony był po 3 latach od dnia wymagalności.

 

Jeżeli jednak sąd potraktuje to jako świadczenie związane z działalnością gospodarczą powoda (uczelni), oddali powództwo na zarzut zgłoszony w czasie procesu przez studenta, gdy pozew złożony był po 3 latach od dnia wymagalności.

 

W praktyce spotykane jest traktowanie opłaty za studia jako:

 

  1. świadczenia okresowego: 3-letnie przedawnienie lub
  2. świadczenia związanego z działalnością gospodarczą: 3-letni okres przedawnienia albo
  3. świadczenia niemającego żadnej ze wskazanych powyżej cech. wobec czego ma do niego zastosowanie zasada ogólna i 10-letni okres przedawnienia.

 

Opłata za studia traktowana jest jako świadczenie związane z działalnością gospodarczą uczelni przez zobowiązanych. Świadczenie to uiszcza osoba fizyczna (student), a okres przedawnienia według przepisu ogólnego (art. 118) wynosi 3 lata od dnia wymagalności.

 

Dodatkowym argumentem za tym jest inny przepis związany z działalnością gospodarczą w zakresie sprzedaży, a mianowicie art. 554: „roszczenia z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy, roszczenia rzemieślników z takiego tytułu oraz roszczenia prowadzących gospodarstwa rolne z tytułu sprzedaży płodów rolnych i leśnych przedawniają się z upływem lat dwóch”.

 

W tym przypadku nauka traktowana jest jako usługa, a uczelnia jako sprzedawca tej usługi. Wszak przedmiotem sprzedaży mogą rzeczy, prawa a także usługi.

 

Należność za naukę bywa kwalifikowana przez zobowiązanych jako świadczenie okresowe. Jako takie podlega ogólnym terminom przedawnienia, czyli trzyletnim.

 

Przedawnione roszczenie nie przestaje istnieć, zmienia się natomiast w tzw. roszczenie naturalne (niezupełne).

 

Roszczeń naturalnych nadal można dochodzić, nie jest jednak możliwe zastosowanie przymusowej realizacji roszczenia. Wystarczy, że strona, która jest dłużnikiem, uchyli się od jego zaspokojenia, czyli podniesie zarzut przedawnienia (zwany także zarzutem peremptoryjnym). Wówczas nie będzie możliwości dochodzenia zaległej kwoty. Mówiąc wprost – nie trzeba płacić, bo się przedawniło. Jeśli się zapłaci, to nie można żądać zwrotu, powołując się na to, że uczelnia nie mogła tego dochodzić w sądzie.

 

Fakt przedawnienia roszczenia nie pozbawia wierzyciela dochodzenia go na drodze postępowania sądowego. W przypadku żądania zapłaty lub otrzymania nakazu zapłaty należy podnieść zarzut przedawnienia roszczenia, w przeciwnym razie sąd orzeknie zgodnie z żądaniem pozwu.

 

Uczelnie jednak stosują najkorzystniejszy dla siebie rozwiązanie. Nie uznają opłaty za studia jako świadczenia okresowego ani jako świadczenia związanego z działalnością gospodarcza i uważają, że okres przedawnienia wynosi lat 10.

 

Bardzo często dochodzi do sprawy sądowej – sąd decyduje o okresie przedawnienia. Jak i dlaczego – wskazałem wcześniej.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Indywidualne porady prawne

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 3 minus II =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl