Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Częściowy zwrot kosztów za remont drogi służebnej

Autor: Janusz Polanowski • Opublikowane: 24.04.2012

Kilka lat temu kupiłem działkę, przez którą przechodzi droga służebna dla dwóch działek rekreacyjnych. Wspomniana droga nie była utwardzona, wobec czego przeprowadziłem odpowiedni remont. Ogrodziłem też działkę i postawiłem bramę wjazdową na drogę służebną. Zaznaczam, że służebność została ustalona 20 lat temu. Czy mogę oczekiwać częściowego pokrycia poniesionych kosztów od właścicieli pozostałych dwóch działek?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Pozwolę sobie zacząć od przedstawienia hipotezy wstępnej, która brzmi następująco: „Jaka szkoda, że zadał Pan to pytanie po wykonaniu prac przy odnośnej drodze znajdującej się na Pana nieruchomości”.

 

W powyższym zdaniu tkwi kwintesencja odpowiedzi na przedstawiony przez Pana problem. Powtarzam, że jest to hipoteza – wniosek wstępny oparty na treści obowiązującego prawa stanowionego. Podkreślam, że chodzi o hipotezę, gdyż postanowienia umowne, do których powinien mieć Pan dostęp, mogą skłaniać do innego wniosku.

 

Mam nadzieję, że ma Pan dobrą orientację w sytuacji albo jest Pan w stanie zorientować się w podstawowej kwestii, jaką jest korzystanie ze służebności przez osoby uprawnione. W dalszym ciągu tej odpowiedzi przedstawię odpowiednie informacje prawne.

 

Wśród przepisów Kodeksu cywilnego (w skrócie K.c.) dotyczących służebności (art. 285 i następne K.c.), które należą do ograniczonych praw rzeczowych (art. 244 i następne K.c.), należy szczególną uwagę zwrócić na treść artykułu 289 K.c.

 

„Art. 289. § 1. W braku odmiennej umowy obowiązek utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności gruntowej obciąża właściciela nieruchomości władnącej.

 

§ 2. Jeżeli obowiązek utrzymywania takich urządzeń został włożony na właściciela nieruchomości obciążonej, właściciel odpowiedzialny jest także osobiście za wykonywanie tego obowiązku. Odpowiedzialność osobista współwłaścicieli jest solidarna”.

 

Jestem przekonany, że treść artykułu 289 K.c. skłoni Pana do zapoznania się z postanowieniami umownymi. Pan – jako właściciel nieruchomości – ma prawo wglądu do akt odnośnej księgi wieczystej, a więc do zgromadzonych tam umów. Dla samego ustanowienia służebności – jako dla ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego – wymaga się formy aktu notarialnego (art. 245 w związku z art. 158 K.c.), która to forma jest przez ustawodawcę zastrzeżona (czyli wymagana) pod rygorem nieważności czynności prawnej (art. 73 K.c.). Zwracam uwagę na zagadnienie umowy, gdyż warto sprawdzić, czy została zawarta taka umowa. Proszę mieć na uwadze, że forma aktu notarialnego jest wymagana dla ustanowienia służebności. Ustawodawca nie wymaga tej formy dla uregulowania spraw związanych z utrzymaniem urządzeń służących do korzystania ze służebności.

 

Wcześniejszy zły stan drogi przebiegającej przez Pana nieruchomość może sygnalizować, że służebność ta jest mało wykorzystywana (jeżeli w ogóle się z niej korzysta). Na wszelki wypadek warto mieć na uwadze treść artykułu 293 § 1 K.c.: „Służebność gruntowa wygasa wskutek niewykonywania przez lat dziesięć”. Gdyby nie korzystano ze służebności odpowiednio długo, mógłby Pan wystąpić na drogę sądową o stwierdzenie, że służebność wygasła.

 

Wcześniej wskazane zapoznanie się z dokumentami może być potrzebne nie tylko w celu ustalenia, czy umówiono się w sprawie utrzymania urządzeń służących do korzystania ze służebności. Istotnym zagadnieniem może być odpłatność za korzystanie ze służebności. To może być delikatna sprawa, zwłaszcza w przypadku zbycia nieruchomości obciążonej. Warto więc sięgnąć do dokumentu, w którym zawarto treść służebności i inne zagadnienia.

 

Często właściciel nieruchomości obciążonej rezygnuje z wynagrodzenia (niekiedy za wyjątkiem zwrotu odpowiedniej części obciążeń podatkowych), jeżeli ustanawia służebność na rzecz nabywcy nieruchomości, którą sam zbył. Ma to sens: zbywca nieruchomości niejako w prezencie ustanawia służebność na swej nieruchomości (zazwyczaj służebność drogową). Utrzymanie bezpłatnego charakteru służebności w przypadku nieodpłatnego przejścia prawa własności (zwłaszcza w przypadku darowizny) również wydaje się uzasadnione.

 

Problem może być w przypadku sprzedaży nieruchomości obciążonej, bowiem ten, kto kupił nieruchomość obciążoną, nie uzyskał żadnej korzyści na podstawie transakcji (np. sprzedaży) z właścicielem nieruchomości władnącej. Dodatkowy problem może zaistnieć, jeżeli ten, kto sprzedał nieruchomość obciążoną, kiedyś wziął jednorazowe wynagrodzenie za ustanowienie służebności, a potem nie było już żadnych opłat. Nabywca nieruchomości obciążonej przecież ma obowiązek płacić podatki.

 

Kluczowe znaczenie ma dokładna analiza postanowień umownych. Artykuł 289 K.c. ma duże znaczenie, ale należy unikać traktowania jego treści jako swoistego „wyroku”. W przypadku niezgody sąsiadów na „dołożenie się” do kosztów podniesienia standardu drogi na Pana nieruchomości można wystąpić na drogę sądową.

 

Proszę jednak mieć na uwadze ryzykowność takiego kroku (w tym obowiązek poniesienia kosztów i zwrotu kosztów innym osobom). Im więcej będzie Pan wiedział o treści porozumień, jakie były zawierane w przeszłości między Pana poprzednikiem prawnym (poprzednim właścicielem) a poszczególnymi właścicielami nieruchomości władnącej, tym łatwiej powinno być podjąć rozsądną decyzję.

 

Napisałem o poszczególnych właścicielach nieruchomości władnących, gdyż nie można wykluczyć różnic pomiędzy poszczególnymi umowami. Jeżeli w aktach księgi wieczystej Pana nieruchomości nie ma wszystkich potrzebnych informacji, to może Pan zwrócić się do tamtych osób (w tym do swego poprzednika prawnego) o udzielenie potrzebnych informacji. Właściciele nieruchomości sąsiednich mogą Pana również upoważnić do wglądu w akta ich odnośnych nieruchomości (czyli nieruchomości władnących – z perspektywy służebności). Jeżeli któraś z tych osób nie udzieli Panu takiego upoważnienia, to dla uzyskania wglądu w akta tamtych ksiąg wieczystych będzie potrzebne wykazanie przez Pana interesu prawnego.

 

Proszę zwrócić uwagę na szeroką możliwość zawierania porozumień z właścicielami nieruchomości władnących. Ustawodawca w samym Kodeksie cywilnym zawarł przepisy o ugodzie (art. 917 i 918 K.c.). Ponadto w Kodeksie postępowania cywilnego (w skrócie K.p.c.) znajdują się przepisy o dochodzeniu do porozumień – w drodze mediacji lub na posiedzeniu pojednawczym (art. 1831-186 K.p.c.). Jeżeli zdecyduje się Pan na formalne zażądanie określonych kwot od właścicieli nieruchomości władnących, to rozsądnym rozwiązaniem wydaje się (za)wezwanie do próby ugodowej. Sam art. 289 K.c. ma już znane Panu brzmienie. Jeżeli brakuje odpowiednich postanowień umownych, to występowanie z powództwem – zwłaszcza z uwagi na koszty – wydaje się rozwiązaniem ryzykownym. Trudno jest bowiem zakładać, że strona przeciwna będzie milczeć i sąd jej bierność uzna za przejaw zgody z Pana twierdzeniami, a zwłaszcza żądaniami (art. 230 K.p.c.).

 

Mam nadzieję, że treść tej odpowiedzi pomoże Panu w podjęciu właściwych decyzji. Daleki jestem od zniechęcania Pana do dochodzenia opłat, ale proszę wszystko sprawdzić i policzyć.

 

Z treścią dużej liczby ksiąg wieczystych można zapoznać się, korzystając ze strony internetowej: http://ekw.ms.gov.pl.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • III minus zero =

»Podobne materiały

Pozorność zatrudnienia a skutki podatkowe

Mam problem, jak postąpić, gdy ZUS wydał decyzję o pozorności zatrudnienia pracownika. Wynagrodzenie było moim kosztem uzyskania przychodu. Po zakończeniu roku wystawiony został PIT-11 i pracownik rozliczył przychód w zeznaniu rocznym. Jak mam teraz postąpić, aby sprawę zakończyć? Wiem, że ja powinn

 

Jak będzie wyglądał podział majątku męża po jego śmierci?

Jestem drugą żoną mojego męża, pierwsza zmarła, osieracając ich jedynego syna, który teraz jest już dorosły. Małżonek prowadzi działalność gospodarczą zarejestrowaną w domu. Zanim jeszcze się pobraliśmy, by pomóc mu w prowadzeniu firmy zrezygnowałam z pracy i zostałam jego pracownikiem. Dwa lat temu

 

Zadłużone gospodarstwo rolne – kupno czy darowizna?

Mój wujek dostał w spadku po ojcu gospodarstwo rolne. Spadku zrzekli się bracia wuja. Obecnie na nieruchomości jest hipoteka, ponieważ wujek nie płacił należności do KRUS. Ja (czyli jego bratanica) chciałabym spłacić dług i przejąć gospodarstwo. Następnie planuję je sprzedać i kupić inną działkę. Ja

 

Czy z darowizny zapłacę zachowki?

Kilka lat temu babcia w zamian za opiekę i służebność mieszkania podarowała mi mieszkanie w formie darowizny. Akt ten nosi nazwę „Umowa darowizny”. Babcia „daruje wnuczce mieszkanie z poleceniem ustanowienia dożywotniej i nieodpłatnej służebności osobistej mieszkania i op

 

Jak przekazać dom córce żeby nie musiała spłacać braci?

Mam czworo dzieci: córkę i trzech synów. Jestem osobą niepełnosprawną i córka dużo mi pomaga, a synowie w ogóle się mną nie interesują. Posiadam dom i chciałabym, żeby po mojej śmierci stał się on własnością córki. A także żeby nie musiała spłacać swoich braci. Czy wystarczy, że sporządzę testament,

 

Zachowek po babci po odrzuceniu spadku po ojcu

Mój ojciec rozwiódł się z moją mamą i ożenił się ponownie. Po jego śmierci odrzuciłem spadek po nim. W zeszłym roku zmarła matka ojca, czyli moja babcia. Czy należy mi się po babci zachowek? Dodam, iż jestem jedynym dzieckiem mojego ojca, żona ojca również zmarła. Babcia zostawiła testament, w który

 

Jazda skuterem a zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B

Czy mogę jeździć skuterem o pojemności nieprzekraczającej 50 cm3, jeżeli sąd orzekł wobec mnie zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B?

 

Prawomocny wyrok pozbawienia wolności a wstrzymanie wykonanie kary

Jestem już po rozprawie apelacyjnej, na której sąd podtrzymał wyrok pozbawienia wolności. Wyrok jest prawomocny. Czy jeśli teraz złożę wniosek o odroczenie kary wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania kary do czasu rozpoznania prośby o odroczenie, to czy sąd w tym momencie wstrzymuje wykonanie kary

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »