Mamy 11 826 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Cofnięcie wypowiedzenia umowy o pracę pod wpływem błędu

Autor: Marta Handzlik-Rosuł • Opublikowane: 29.10.2015

Obecnie jestem na wypowiedzeniu, które sama złożyłam. Odbieram teraz zaległy urlop. Okazało się, że jestem w ciąży, o czym nie wiedziałam składając wypowiedzenie. Czy mogłabym iść na L4 i otrzymywać wynagrodzenie, a potem na macierzyński? Jak to wygląda w świetle przepisów?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Odpowiadając na Pani pytanie uprzejmie informuję, że pracownica będąca w ciąży może skutecznie cofnąć swoje oświadczenie woli dotyczące rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem, w tym celu jednak konieczne są do spełnienia pewne warunki.

 

Co do zasady, umowa o pracę rozwiązuje się z upływem terminu wypowiedzenia złożonego przez pracownicę. Należy bowiem pamiętać, że w opisanym stanie faktycznym to nie pracodawca wypowiedział pracownicy umowę o pracę, lecz sama pracownica złożyła oświadczenie woli o wypowiedzeniu.

 

Z tego powodu należy wspomnieć o wyroku Sądu Najwyższego z dnia 1 października 2007 roku, sygn. akt II PK 24/07, zgodnie z którym ochrona przewidziana w art. 177 § 1 K.p., zgodnie z którym pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy.

 

Dotyczy to sytuacji, gdy pracodawca w drodze jednostronnej czynności prawnej wypowiada umowę o pracę pracownicy w okresie ciąży, lub rozwiązuje z nią umowę o pracę bez wypowiedzenia nie zachowując określonego tym przepisem trybu. Wypowiedzenie umowy o pracę złożone przez pracodawcę w okresie ochronnym jest naruszeniem prawa i pracownicy przysługuje roszczenie określone w art. 45 § 1 K.p. (roszczenie o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne lub o przywrócenie do pracy).

 

Przepis ten nie może być podstawą roszczeń pracownicy, której stosunek pracy został rozwiązany w okresie ciąży na innej podstawie, niż wypowiedzenie pracodawcy. Pracownica ma pełną swobodę i jeżeli wiedząc o stanie ciąży składa oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę, lub zgodzie na jej rozwiązanie za porozumieniem stron, nie może kwestionować skuteczności rozwiązania umowy.

 

W związku z powyższym pracownica, która nie wiedząc, że jest w ciąży, złożyła oświadczenie woli zmierzające do rozwiązania umowy o pracę może się skutecznie uchylić od skutków tego oświadczenia powołując się na błąd opisany w Kodeksie cywilnym w art. 84.

 

W razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Jeżeli jednak oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć; ograniczenie to nie dotyczy czynności prawnej nieodpłatnej.

 

Można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (błąd istotny).

 

W wyroku z dnia 11 czerwca 2003 roku w sprawie o sygn. akt I PK 206/02 Sąd Najwyższy, odwołując się również do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2002 roku, sygn. akt I PKN 156/01 wskazał, że błąd pracownicy, która złożyła pracodawcy ofertę rozwiązania umowy o pracę na mocy porozumienia stron nie wiedząc, że jest w ciąży, polega na wadliwym powzięciu woli (mylnym wyobrażeniu o istniejącym stanie rzeczy) oraz że pracownica, która nie wiedząc, że jest w ciąży złożyła oświadczenie woli zmierzające do rozwiązania umowy o pracę, może się uchylić od skutków tego oświadczenia niezależnie od tego, czy błąd został wywołany przez pracodawcę, czy wiedział on o błędzie lub mógł go z łatwością zauważyć.

 

W ocenie Sądu Najwyższego błąd polega na mylnym wyobrażeniu, nie tylko o treści złożonego oświadczenia woli (niezgodności między prawidłowo powziętą wolą a wadliwym jej oświadczeniem), ale także na mylnym wyobrażeniu o istniejącym stanie rzeczy (np. o stanie ciąży). Można się powoływać tylko na błąd istotny, czyli taki, który uzasadnia przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (art. 84 § 2 K.c.).

 

Praca kobiety w ciąży podlega wzmożonej ochronie. W związku z urodzeniem dziecka pracownicy przysługuje urlop i zasiłek macierzyński. Jest ona uprawniona do urlopu wychowawczego i zasiłku wychowawczego. Trwałość zatrudnienia w okresie ciąży oraz w czasie urlopów macierzyńskiego i wychowawczego chroniona jest zakazem rozwiązania w tych okresach umowy o pracę oraz zmiany wynikających z niej warunków pracy i płacy.

 

Trudno dociec, jakie racjonalne argumenty mogłyby przemawiać za przyjęciem, że gdyby pracownica wiedziała, iż jest w ciąży, to zrezygnowałaby z bezpieczeństwa prawnego, ekonomicznego i socjalnego, a także komfortu psychicznego, jaki stwarza jej pozostawanie w zatrudnieniu, i podjęła decyzję o rozwiązaniu umowy o pracę. Od skutków oświadczenia woli złożonego innej osobie można się uchylić wówczas, gdy błąd został wywołany przez tę osobę albo gdy wiedziała ona o błędzie lub z łatwością mogła błąd zauważyć. Jednak ograniczenie to nie dotyczy czynności prawnej nieodpłatnej (art. 84 § 1 zdanie 2 K.c.).

 

Zasada ochrony pracy kobiet jest jedną z podstawowych, historycznie pierwszych i niekwestionowanych współcześnie zasad prawa pracy. Usprawiedliwione jest wobec tego „złagodzenie” warunków uchylenia się kobiety w ciąży od skutków oświadczenia woli zmierzającego do zakończenia stosunku pracy, złożonego pod wpływem błędu polegającego na niewiedzy o ciąży.

 

W tej sytuacji należy przyjąć, że jeżeli pracownica będąca w ciąży, nie wiedząc o tym złożyła oświadczenie woli zmierzające do rozwiązania stosunku pracy, to może uchylić się od skutków tego oświadczenia, niezależnie od tego, czy błąd został wywołany przez pracodawcę oraz czy wiedział on o błędzie, lub mógł go z łatwością zauważyć.

 

W świetle powyższego pracownica, która pozostawała w błędzie w dniu złożenia oświadczenia woli, ma możliwość złożenia oświadczenia o uchyleniu się od złożonego oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia, które będzie skuteczne, jeżeli faktycznie w dniu złożenia wypowiedzenia pozostawała w błędzie, co do okoliczności stanu faktycznego – tj. czy w tym dniu była w ciąży, czy też nie.

 

Jeżeli więc w świetle powyższych okoliczności pracownica uchyli się od skutków złożonego oświadczenia woli, pracodawca będzie zobowiązany do kontynuowania stosunku pracy. Pracownica w takiej sytuacji powinna przesłać pracodawcy informację o gotowości do podjęcia pracy. Równocześnie z tym oświadczeniem pracownica powinna przedstawić zaświadczenie lekarskie wskazujące na zaawansowanie ciąży poprzez określenie go w tygodniach. Na tej podstawie pracodawca będzie mógł ustalić, jakie kroki powinien podjąć i czy faktycznie pracownica działała pod wpływem błędu.

 

Na koniec należy zauważyć, iż oświadczenie woli pracownicy dotyczące wypowiedzenia pozostaje w mocy do czasu jego cofnięcia (na które pracodawca prawdopodobnie dobrowolnie przystanie, licząc się z możliwością przywrócenia pracownicy do pracy przez sąd, co łączy się z dużymi kosztami dla pracodawcy), bądź do ustalenia przez sąd faktycznego czasu pozostawania przez pracownicę w ciąży.

 

Podsumowując – najlepszym rozwiązaniem dla Pani z punktu widzenia przyszłego zasiłku macierzyńskiego będzie cofnięcie wypowiedzenia, powołując się na błąd z art. 84 Kodeksu cywilnego. Jeśli Pani tego nie zrobi to oczywiście może Pani pójść na zwolnienie lekarskie po zakończeniu stosunku pracy, jednak zasiłku macierzyńskiego Pani nie otrzyma, gdyż w chwili urodzenia dziecka nie będzie już Pani pracownicą. Jeśli chce Pani zachować to uprawnienie – musi Pani cofnąć złożone przez siebie wypowiedzenie.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 1 + IX =
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

Poduszki