Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Cofnięcie porozumienia zmieniającego

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 21.01.2015

Mój pracodawca, który zatrudnia ok. 170 osób, zamknął jeden oddział firmy i w związku z tym doszło do redukcji etatów. Ja także otrzymałam porozumienie zmieniające, podpisałam je 31 października, a weszło w życie 1 listopada. Wczoraj, tj. 5 grudnia, dowiedziałam się, że jestem w ciąży. Czy mogę w związku z tym starać się o cofnięcie porozumienia zmieniającego? Okazało się, że byłam już w ciąży w momencie podpisywania wypowiedzenia.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jest Pani zatrudniona w zakładzie pracy zatrudniającym około 170 pracowników. Pracodawca postanowił dokonać redukcji etatów, w związku z powyższym Pani w drodze porozumienia stron dokonała wypowiedzenia zmieniającego na podstawie art. 42 § 1 Kodeksu pracy (w skrócie K.p.), które weszło w życie z dniem 1 listopada 2014 r. Składając oświadczenie woli w porozumieniu zmieniającym warunki pracy lub płacy, nie miała Pani świadomości, iż jest Pani w ciąży. Wiadomość taką otrzymała Pani w dniu 5 grudnia 2014 r. Innymi słowy pozostawała Pani w błędzie co do oceny swojej sytuacji jako pracownicy.

 

Istotny z punktu widzenia Pani interes jest treść art. 84 Kodeksu cywilnego, który ma zastosowanie w zw. z art. 300 K.p.; zgodnie z jego treścią:

 

„Art. 84. § 1. W razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Jeżeli jednak oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć; ograniczenie to nie dotyczy czynności prawnej nieodpłatnej.

 

§ 2. Można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (błąd istotny)”.

 

Wyraźnie podkreślić należy pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 marca 2002 r., sygn. akt I PKN 156/01, zgodnie z którym „pracownica, która nie wiedząc, że jest w ciąży, złożyła oświadczenie woli zmierzające do rozwiązania umowy o pracę może się uchylić od skutków tego oświadczenia niezależnie od tego, czy błąd został wywołany przez pracodawcę, czy wiedział on o błędzie lub mógł go z łatwością zauważyć.” Powyższe stanowisko znalazło potwierdzenie w kolejnym wyroku Sądu Najwyższego – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 11 czerwca 2003 r., sygn. akt I PK 206/2002, zgodnie z którym „oświadczenie woli pracownicy o wypowiedzeniu umowy o pracę dotyczy czynności prawnej odpłatnej. Dla uchylenia się od skutków prawnych takiego oświadczenia woli, w przypadku złożenia go przez pracownicę pozostającą w błędzie co do stanu ciąży, nie jest wymagane, by błąd został wywołany przez pracodawcę, chociażby bez jego winy albo by pracodawca wiedział o błędzie lub z łatwością mógł go zauważyć (art. 84 § 1 kc stosowany odpowiednio i zgodnie z zasadami prawa pracy - art. 300 kp)”. Jak wskazuje Sąd Najwyższy w uzasadnieniu powyższego wyroku, zasada ochrony pracy kobiet jest jedną z podstawowych zasad prawa pracy.

 

Powyższe stanowiska są korzystne z punktu widzenia Pani interesu, bowiem wskazują na skuteczną możliwość uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli zmieniającego stosunek pracy w zakresie warunków płacy lub płacy, w sytuacji nieświadomości stanu ciąży. Nie ma przy tym znaczenia według Sądu Najwyższego, czy błąd został wywołany przez pracodawcę bądź czy też pracodawca w ogóle wiedział o błędzie.

 

Uchylenie się od skutków oświadczenia woli następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie z upływem roku od chwili, kiedy wykryła Pani błąd, co w Pani przypadku jest liczone od 5 grudnia 2014 r. Termin roczny przewidziany w art. 88 § 2 Kodeksu cywilnego jest zachowany, jeżeli oświadczenie uchylającego się od skutków prawnych zawartej umowy dojdzie w tym terminie do wiadomości drugiej strony (tak Sąd Najwyższy w uchwale z 6 marca 1967 r., sygn. akt III CZP 7/67).

 

Oświadczenie o uchyleniu powinno być złożone w zwykłej formie pisemnej osobie będącej adresatem oświadczenia złożonego pod wpływem błędu lub groźby. Innymi słowy osoba, z którą podpisywała Pani porozumienie zmieniające Pani umowę o pracę, winna być adresatem Pani oświadczenia woli o uchyleniu się od skutków prawnych z uwagi na błąd. Zasadne byłoby dołączenie do oświadczenia woli w formie pisemnej zaświadczenia potwierdzającego Pani ciążę oraz dzień, od którego w takim stanie się Pani znajduje. Powyższe pozwoli w pełni udokumentować istnienie błędu w chwili składania oświadczenia woli w dniu 31 października 2014 r.

 

Nieważność oświadczenia złożonego pod wpływem błędu i groźby bardzo trafnie scharakteryzował Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z 23 listopada 1995 r., sygn. akt I ACr 483/95 („Wokanda” 8/96, s. 45–50), stwierdzając:

 

„Charakterystyczną cechą tego rodzaju nieważności jest pozostawienie osobie - wskazanej odpowiednim przepisem - swobody decyzji w przedmiocie doprowadzenia do unieważnienia czynności prawnej. Podważenie skuteczności takiej czynności następuje przez uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli. Przepis nie stanowi, by musiało to nastąpić na drodze sądowej. Wystarczy pozasądowe oświadczenie złożone na piśmie, skierowane do określonego adresata. Jedynie unieważnienie czynności dotkniętej wyzyskiem nastąpić może wyłącznie na drodze sądowej (art. 388 k.c.). Uprawnienie do uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli ma charakter prawa podmiotowego kształtującego. Konsekwencją uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli jest nieważność czynności prawnej. Zatem czynność nie może wywrzeć żadnych skutków, a te, które powstały, zostają z mocą wsteczną przekreślone”.

 

Na koniec pozwoli Pani, iż przytoczę treść uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 2003 r., sygn. akt I PK 206/2002, w którym wskazuje się:

 

„Ciąża jest okolicznością istotną z punktu widzenia kształtowania stosunku pracy. Nie tylko ogranicza swobodę pracodawcy rozwiązania umowy o pracę, ale zmienia zakres podporządkowania pracownicy, powoduje powstanie nowych obowiązków po stronie pracodawcy, zwiększa uprawnienia pracownicy. Zasada ochrony pracy kobiet jest jedną z podstawowych, historycznie pierwszych i niekwestionowanych współcześnie zasad prawa pracy. Usprawiedliwione jest wobec tego »złagodzenie« warunków uchylenia się kobiety w ciąży od skutków oświadczenia woli zmierzającego do zakończenia stosunku pracy, złożonego pod wpływem błędu polegającego na niewiedzy o ciąży. W tej sytuacji należy przyjąć, że jeżeli pracownica będąca w ciąży, nie wiedząc o tym, złożyła oświadczenie woli zmierzające do rozwiązania stosunku pracy, to może uchylić się od skutków tego oświadczenia, niezależnie od tego, czy błąd został wywołany przez pracodawcę oraz czy wiedział on o błędzie lub mógł go z łatwością zauważyć”.

 

W mojej ocenie powyższy pogląd ma także zastosowanie w sytuacji oświadczenia woli składanego w związku z wypowiedzeniem zmieniającym, o którym mowa w art. 42 § 1 K.p.

 

Nie ma przy tym żadnych przeciwwskazań, aby w czasie urlopu wypoczynkowego udała się Pani do osoby, z którą takie porozumienie zawierała. Wysyłając pismo listem poleconym ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, naraża się Pani na ewentualną możliwość zaginięcia pisma w poczcie wewnętrznej, co będzie skutkować nieskutecznym uchyleniem się do skutków prawnych złożonego oświadczenia woli pod wpływem błędu do swojego stanu. W mojej ocenie z ostrożności pismo takie należałoby złożyć osobiście do rąk osoby uprawnionej do podpisywania porozumienia zmieniającego warunki pracy lub płacy. Wręczając pismo, należy przede wszystkim uzyskać potwierdzenie jego wpływu, prosząc o to na drugim egzemplarzu.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 4 minus 10 =

»Podobne materiały

Czy podpisać wypowiedzenie zmieniające?

Jeśli pracodawca wręczy mi wypowiedzenie zmieniające wraz z nowymi warunkami pracy, a mi będzie zależało na pozostaniu w pracy, ale też na złożeniu do sądu odwołania od wypowiedzenia, to lepiej podpisać wypowiedzenie zmieniające czy nie?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »