.
Mamy 13 116 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Niedotrzymanie słowa przez brata po przepisaniu gospodarstwa

Autor: Karol Jokiel • Opublikowane: 03.04.2008

Byłam właścicielką 1/5 części gospodarstwa rolnego po zmarłym ojcu. Pozostałe części należały do mamy i rodzeństwa. Jednak najstarszy brat faktycznie użytkował gospodarstwo i czerpał z niego korzyści. W roku 2005, na prośbę brata, przepisaliśmy całe gospodarstwo na niego, obiecał, że każdy z nas otrzyma swoją część działki po wybudowaniu domu. Teraz brat każe nam się wyprowadzić i nie dotrzymał obiecanego słowa. Czy możemy coś w tej sytuacji zrobić?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Z udzielonych przez Panią informacji wynika, że dokonała Pani darowizny swojej części spadku po ojcu (w skład którego wchodziło gospodarstwo rolne) na rzecz brata. Obecnie, z powodu jego niewdzięczności, chciałaby Pani odzyskać swoją część spadku. Wobec tego uprzejmie informuję, jak sprawa ta wygląda w świetle prawa. Zgodnie z przepisem art. 898 Kodeksu cywilnego: „darczyńca może odwołać darowiznę, nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności”.

 

Przepis ten ma więc zastosowanie zarówno do darowizn wykonanych jak i jeszcze nie wykonanych. Jedyną przesłanką dopuszczalności odwołania darowizny jest w tym wypadku „rażąca niewdzięczność obdarowanego”, przy tym musi ona wystąpić po zawarciu umowy darowizny. Z zasady, do rażąco niewdzięcznych czynności obdarowanego (tak działań jak i zaniechań) zalicza się takie, które z nieprzyjaznym zamiarem zostały skierowane przeciwko darczyńcy. Nie wyczerpują jednak znamion rażącej niewdzięczności czyny nieumyślne, a także drobne czyny nawet umyślne, jeżeli tylko nie wykraczają one poza zakres zwykłych konfliktów życiowych czy rodzinnych.

 

Przykładem rażącej niewdzięczności może być ciężkie naruszenie obowiązków rodzinnych, pobicie, zniewaga, kradzież czy nawet nieudzielenie pomocy w chorobie albo uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego. Za orzecznictwem sądowym należy przyjąć, że darowizna może zostać odwołana (na podstawie art. 898 Kodeksu cywilnego) także wówczas, gdy wysoce naganne zachowanie obdarowanego skierowane jest wprawdzie niebezpośrednio przeciwko darczyńcy, ale osobie mu bliskiej, co dotyka odczuć darczyńcy i to w taki sposób, że usprawiedliwia ocenę postawy obdarowanego jako rażąco niewdzięcznej (zob. chociażby wyrok Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 1998 r., II CKN 688/97). Uprawnienie do odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności przysługuje przede wszystkim darczyńcy, przy czym – zgodnie z art. 899 § 1 i 3 Kodeksu cywilnego – darowizna nie może być odwołana z powodu rażącej niewdzięczności, jeżeli darczyńca obdarowanemu przebaczył.

 

Odwołanie darowizny z przyczyn, o których mowa w art. 898 Kodeksu cywilnego, następuje przez oświadczenie złożone obdarowanemu na piśmie (art. 900 Kodeksu cywilnego – można je wysłać listem poleconym), w taki sposób, aby ten ostatni mógł zapoznać się z jego treścią. Warunek pisemności został ustanowiony jedynie dla celów dowodowych (art. 74 Kodeksu cywilnego), bez rygoru nieważności. Niezachowanie formy pisemnej ogranicza jedynie darczyńcę w możliwości wykazania treści i daty, a w konsekwencji skuteczności oświadczenia odwołującego darowiznę. Ocena skuteczności (spełnienia przesłanek) odwołania darowizny powinna zostać wykonana według stanu na dzień złożenia przez darczyńcę oświadczenia o odwołaniu darowizny.

 

W przypadku skutecznego odwołania darowizny już wykonanej, obdarowany jest zobowiązany do zwrotu przedmiotu darowizny, z zachowaniem przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 Kodeksu cywilnego). W razie sporu pomiędzy darczyńcą a obdarowanym sprawę można przedłożyć pod rozstrzygnięcie sądu (w drodze powództwa o zwrot przedmiotu darowizny albo – po wykazaniu interesu prawnego – w sprawie o ustalenie, że darowizna została (nie została) skutecznie odwołana – art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego). Pewne odmienności wiążą się z odwołaniem darowizny nieruchomości, która nastąpiła z zachowaniem formy aktu notarialnego (w Pani przypadku tak zapewne jest).

 

Oświadczenie odwołujące taką darowiznę wywołuje jedynie skutek obligujący, czyli innymi słowy konsekwencją tego oświadczenia jest to, że dla osiągnięcia skutku rzeczowego (zwrotnego nabycia własności nieruchomości przez darczyńcę), koniecznym jest przeniesienie przez obdarowanego własności nieruchomości z powrotem na darczyńcę w formie aktu notarialnego. W razie odmowy złożenia odpowiedniego oświadczenia przez obdarowanego, darczyńcy pozostaje droga powództwa sądowego o zobowiązanie obdarowanego do przeniesienia własności nieruchomości.

 

W razie wykazania zasadności takiego żądania, orzeczenie sądu powinno stwierdzać obowiązek pozwanego do przeniesienia na darczyńcę prawa własności określonej nieruchomości, a prawomocne orzeczenie sądu zastępuje to oświadczenie (art. 64 Kodeksu cywilnego i art. 1047 Kodeksu postępowania cywilnego).

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • trzy + 9 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl