Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Co może być przedmiotem patentu?

Autor: Jakub Bonowicz • Opublikowane: 20.08.2010

Artykuł omawia warunki zdolności patentowej wynalazku.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej („P.w.p.”)1 patenty są udzielane bez względu na dziedzinę techniki, na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania.

 

Urząd Patentowy przed udzieleniem patentu na wynalazek będzie badał:

 

  1. czy zgłoszone rozwiązanie jest w ogóle wynalazkiem, tj. czy posiada techniczny charakter:
    1. nie jest objęte wyliczeniem przykładowym z art. 28 P.w.p. i
    2. spełnia pozytywne przesłanki pojęcia „rozwiązanie o charakterze technicznym”;
  2. czy rozwiązanie nie jest objęte zakazem patentowym z art. 29 P.w.p.
  3. czy rozwiązanie jest nowe (art. 25 P.w.p.);
  4. czy rozwiązanie posiada poziom wynalazczy (nie jest oczywiste – art. 26 P.w.p.);
  5. czy rozwiązanie nadaje się do przemysłowego stosowania (art. 27 P.w.p.).

 

Techniczny charakter

 

Wynalazkiem jest rozwiązanie o charakterze technicznym. Technika to ogół znanych metod i sposób oddziaływania na materię, służących zaspokojeniu potrzeb człowieka. Dokonaniem wynalazku będzie opracowanie nowego sposobu oddziaływania na materię, w celu zaspokojenia potrzeb praktycznych.

 

Wynalazki możemy podzielić ze względu na przedmiot rozwiązania na:

 

  1. sposoby – opisywane przez podanie czynności, operacji, procesów oraz ich kolejności i warunków, w jakich się odbywają (np. temperatura, czas, ciśnienie) lub określenie użytych surowców, narzędzi, urządzeń, sprawdzianów, naczyń;
  2. urządzenia (aparaty, maszyny, narzędzia, układy) – opisujemy je przez cechy konstrukcyjne, usytuowanie poszczególnych części urządzenia względem siebie oraz ich wzajemne powiązanie.
  3. produkty – opisane przez skład jakościowy, ilościowy lub formułę.
  4. zastosowania – np. nowe zastosowanie medyczne znanych substancji farmaceutycznych.

 

Za wynalazek nie uważa się (art. 28 P.w.p.):

 

  1. odkryć;
  2. teorii naukowych;
  3. metod matematycznych;
  4. wytworów o charakterze jedynie estetycznym;
  5. planów, zasad i metod dotyczących działalności umysłowej lub gospodarczej oraz gier;
  6. wytworów, których niemożliwość wykorzystania może być wykazana w świetle powszechnie przyjętych i uznanych zasad nauki (np. perpetum mobile);
  7. przedstawienia informacji;
  8. programów do maszyn cyfrowych (programów komputerowych).

 

Należy jednak wskazać, iż wyłączenie dotyczy rozwiązań jako takich (as such). Wymienione rozwiązania są wyłączone spod pojęcia wynalazku tylko wtedy, gdy zgłoszenie patentowe dotyczy tych przedmiotów „jako takich”. Oznacza to, iż nie ma możliwości uzyskania patentu na nową metodę matematyczną, ale na urządzenie wykorzystujące tę metodą (np. kalkulator) już tak.

 

W szczególności nie może być opatentowany pomysł na określonego rodzaju działalność gospodarczą lub pewna koncepcja.

 

Zakazy patentowe (art. 29 P.w.p.)

 

W pewnych wypadkach choć dane rozwiązanie zostanie uznane za wynalazek, jest wyłączone spod możliwości opatentowania. Chodzi tutaj o:

 

  1. Wynalazki, których wykorzystywanie byłoby sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami – np. bomby, miny przeciwpiechotne, urządzenia uniemożliwiające sfotografowanie samochodu fotoradarem. Nie uważa się jednak za sprzeczne z porządkiem publicznym korzystanie z wynalazku tylko dlatego, że jest ono zabronione przez prawo danego państwa (bo wynalazek może być przecież wyeksportowany).
  2. Odmiany roślin lub rasy zwierząt oraz czysto biologiczne sposoby hodowli roślin lub zwierząt; przepis nie ma zastosowania do mikrobiologicznych sposobów hodowli (roślin lub zwierząt) oraz wytworów otrzymanych takimi sposobami (odmian roślin lub ras zwierząt). Odmiany roślin podlegają odrębnemu reżimowi ochronnemu – Międzynarodowej Konwencji Nowych Odmian Roślin (UPOV)2. Na obszarze UE – zob. Rozporządzenie 2100/94/WE z 27.07.1994 r. o wspólnotowych prawach do odmiany roślin, w Polsce – ustawa z 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin3.
  3. Sposoby leczenia ludzi i zwierząt metodami chirurgicznymi lub terapeutycznymi oraz sposoby diagnostyki stosowane na ludziach lub zwierzętach, nie dotyczy to produktów, w szczególności substancji lub produktów lub mieszanin stosowanych w diagnostyce lub leczeniu.

 

Nowość

 

Zgodnie z art. 25 ust. 1 P.w.p. wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki. Przez stan techniki uważa się (art. 25 ust. 2 P.w.p.) wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób. Jeśli jakieś rozwiązanie jest już zawarte w stanie techniki, to nie będzie ono nowe. Stan techniki to więc wszystko to, co zostało udostępnione do wiadomości publicznej (powszechne). Wyjątkowo jednak zgodnie z art. 25 ust. 3 P.w.p. za część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób miarodajny w ustawie. Stan techniki badamy według daty zgłoszenia wynalazku do Urzędu Patentowego (chyba że wynalazek korzysta z uprzedniego pierwszeństwa).

 

W jaki sposób wykazać, iż wynalazek nie jest nowy? Warto przytoczyć tu wyrok NSA z 28.03.2002 r. – „w celu zniweczenia przymiotu nowości wynalazku wystarcza stworzenie możliwości zaznajomienia się z tym rozwiązaniem w taki sposób, aby przeciętny specjalista mógł na tej podstawie stosować wynalazek i jest kwestią całkowicie obojętną, czy i jak szerokie grono osób rzeczywiście zaznajomiło się z tą informacją lub jak szerokiemu gronu osób możliwość taką stworzono”4.

 

Wyjątkiem jest możliwość udzielenia patentu na wynalazek dotyczący nowego zastosowania substancji stanowiącej część stanu techniki lub użycia takiej substancji do uzyskania wytworu mającego nowe zastosowanie. Chodzi tutaj głównie o to, gdy ktoś odkryje całkowicie nowe wykorzystanie substancji farmaceutycznej, która jest już znana i stosowana (np. iż jakiś powszechnie stosowany lek ma zdolność leczenia nowotworu).

 

Poziom wynalazczy (nieoczywistość); art. 26 P.w.p.

 

Wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy w sposób oczywisty ze stanu techniki. Stan techniki definiuje się podobnie jak przy nowości, tyle że nie uwzględnia się zgłoszeń nieujawnionych jeszcze do wiadomości publicznej. Pamiętać należy, że przy badaniu nowości porównujemy zgłoszony wynalazek z poszczególnymi konkretnymi rozwiązaniami już znanymi. Rozwiązanie będzie wtedy nowe, jeśli różni się od znanych już rozwiązań. Natomiast badając poziom wynalazczy porównujemy rozwiązanie z całością stanu techniki i patrzymy czy przeciętny znawca z danej dziedziny techniki byłby w stanie sam zastosować lub zrealizować taki wynalazek. Jeśli tak – to rozwiązanie jest oczywiste.

 

Na temat przesłanki nieoczywistości wypowiedział się WSA w Warszawie w wyroku z 09.06.2010 r. VI SA/WA 253/10:

 

„Rozwiązanie [wynalazek] uważa się za oczywiste, gdy w świetle stanu techniki ujawnionego w jednym lub łącznie w kilku rozwiązaniach wynika ono w sposób oczywisty dla znawcy posiadającego przeciętną wiedzę z danej dziedziny. W szczególności za rozwiązania oczywiste uważa się rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami lub proste skojarzenie kilku znanych rozwiązań”.

 

Przemysłowa stosowalność (art. 27 P.w.p.)

 

Wynalazek uważany jest za nadający się do przemysłowego stosowania, jeżeli według wynalazku może być uzyskiwany wytwór lub wykorzystywany sposób w rozumieniu technicznym, w jakiejkolwiek działalności przemysłowej, nie wyłączając rolnictwa. Generalnie co do tej przesłanki jest najmniej wątpliwości.

 

Ponadto warto wskazać, iż szczególne zasady udzielenia patentów dotyczą niektórych kategorii wynalazków, tj.:

 

  1. wynalazków biotechnologicznych;
  2. wynalazków urzeczywistnianych przy użyciu komputera (software – implemented inventions).

 

 

 

 

------------------------------------

  1. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117.
  2. International Convention for the Protection of New Varieties of New Varieties of Plants. Konwencja została sporządzona w 1961 r., zmieniona w 1972, 1978 i 1991. Tworzy ona Międzynarodowy Związek Ochrony Nowych Odmian Roślin. Polska przystąpiła do UPOV (w wersji z 1978 r.) z dniem 11 listopada 1989 r., a od dnia 15 sierpnia 2003 r. jest stroną UPOV 1991.
  3. Dz. U. Nr 137, poz. 1300.
  4. II SA 3487/01, zob. S. Gronowski Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego z zakresu własności przemysłowej, Rzecznik Patentowy 2002, nr 4, s. 131-133.


Stan prawny obowiązujący na dzień 20.08.2010


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 6 - VII =

 

»Podobne materiały

Prawo do lokalu spółdzielczego po ustaniu małżeństwa

Artykuł omawia zagadnienia związane z prawem do spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu po ustaniu małżeństwa np. w skutek rozwodu.

 

Odpowiedzialność in solidum, czyli solidarność nieprawidłowa

Omówienie istoty odpowiedzialności „IN SOLIDUM”: w jakich przepisach została zastosowana, na czym polega i dlaczego jest korzystna dla wierzyciela?

 

Obowiązek posiadania numeru REGON

Obowiązkowi wpisu do rejestru podmiotów gospodarki narodowej, a co za tym idzie – obowiązkowi posiadania numeru REGON podlegają osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą oraz, niezależnie od tego czy są przedsiębiorcami, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości

 

Uchylenie uchwały i stwierdzenie nieważności uchwały wspolników w spółce z o.o.

Artykuł omawia przesłanki uchylenia uchwały zgromadzenia wspólników spółki z o.o. oraz przesłanki stwierdzenia nieważności tego typu uchwały.

 

Umowa spółki cichej i jej funkcjonowanie w obrocie prawnym

W artykule została scharakteryzowana umowa spółki cichej i jej funkcjonowanie w obrocie prawnym.

 

Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe

Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe są spółdzielniami, których działalność zbliżona jest do działalności banków. SKOK-i nie są jednak bankami, choć od pewnego czasu znajdują się pod nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego.

 

Firma i nazwa osoby fizycznej

W języku potocznym pojęcie „firmy” utożsamia się z przedsiębiorstwem, natomiast w języku prawnym i prawniczym oznacza ono nazwę, pod którą przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą lub zawodową. W przypadku osób fizycznych jest to przede wszystkim imię i nazwisko przedsiębiorc

 

Właściwy czas złożenia wniosku o upadłość spółki

Termin na złożenie wniosku o upadłość spółki prawa handlowego wynosi dwa tygodnie od dnia, w którym spółka stała się ona niewypłacalna. Obowiązek złożenia wniosku spoczywa na osobach reprezentujących spółkę, w szczególności na członkach zarządu.

 

Tryb rektyfikacji decyzji podatkowej

Autor omawia tryb rektyfikacji decyzji podatkowej w kontekście wystąpienia omyłki lub błędu, który urząd jest zobowiązany sprostować. Wyraża swą opinię co do prawidłowość wydania postanowienia o sprostowaniu omyłki w decyzji organu pierwszej instancji, gdy postanowienie wydaje tenże organ po pr

 

Roszczenia z tytułu naruszenia patentu – część 2

Artykuł prezentuje roszczenia, jakie przysługują osobie, której patent na wynalazek został naruszony, z uwzględnieniem najnowszego orzecznictwa sądowego. W pierwszej części cyklu omówione zostały ogólne zagadnienia dotyczące roszczeń przysługujących w wypadku naruszenia patentu (zagadnienia procedur

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »