Mamy 11 258 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Co jest chronione przez prawo autorskie? – część 2

Autor: Jakub Bonowicz • Opublikowane: 10.11.2009

Zgodnie z art. 1 ustawy z 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Pr. aut.) przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór) – ciąg dalszy publikacji na temat istoty dzieła jako przedmiotu ochrony prawnej.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Formalności

 

Zgodnie z art. 1 ust. 4 Prawa autorskiego ochrona przysługuje twórcy niezależnie od spełnienia jakichkolwiek formalności. Jedyną konieczną przesłanką jest więc ustalenie utworu. Nie jest niezbędne zastrzeżenie znaku praw autorskich, czyli tzw. nota copyrightowa – nie ma obecnie żadnego znaczenia (w poprzednio obowiązującym stanie prawnym była ona konieczna w przypadku utworów fotograficznych lub wykonywanych sposobem do fotografii podobnym). Tak zwane rejestry utworów, zarówno elektroniczne jak i notarialne, mogą mieć jednak pewne znaczenie dowodowe, chociażby do ustalenia daty powstania (ustalenia) utworu, dlatego też korzystanie z nich jest bardzo praktycznym rozwiązaniem.

 

Zainteresowanych tematem rejestracji utworu odsyłam do publikacji: Jak ochronić prawa autorskie do utworu?, Ochrona praw autorskich za granicą.

 

 

Sposób wyrażenia

 

Artykuł 1 ust. 2 wylicza przykładowe kategorie dzieł, które są chronione. Mogą być to w szczególności utwory:

 

  1. wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne, oraz programy komputerowe);
  2. plastyczne (np. rysunki, loga, obrazy);
  3. fotograficzne (zdjęcia);
  4. lutnicze;
  5. wzornictwa przemysłowego;
  6. architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne (np. budynki);
  7. muzyczne i słowno-muzyczne (piosenki, melodie);
  8. sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne (np. sztuki teatralne);
  9. audiowizualne (w tym filmowe).

 

Wyliczenie to ma otwarty charakter. Co oznacza, że nawet jeśli jakieś dzieło nie daje się zakwalifikować do którejś z tych kategorii, to i tak może podlegać ochronie prawa autorskiego, o ile spełnia warunki, o których mowa w art. 1 ust. 1 Pr. aut.

 

Wyliczenie zawiera również art. 2 Konwencji berneńskiej o ochronie dzieł literackich i artystycznych, w brzmieniu ustalonym Aktem paryskim z dnia 24 lipca 1971 r. Konwencja ta jest swego rodzaju „międzynarodową konstytucją” prawa autorskiego i wszelkie akty krajowe muszą z nią być zgodne, można także bezpośrednio powoływać się na jej postanowienia.

 

Konwencja posługuje się pojęciem: „dzieło literackie i artystyczne” (dla uproszczenia jest to dokładnie to samo co utwór w naszym prawie). Art. 2 stanowi, iż chodzi tu o „wszystkie dzieła literackie, naukowe i artystyczne, bez względu na sposób lub formę ich wyrażenia, takie jak:

 

  • książki, broszury i inne pisma; odczyty, przemówienia, kazania i inne dzieła tego rodzaju;
  • dzieła dramatyczne lub dramatyczno-muzyczne;
  • dzieła choreograficzne i pantomimy;
  • dzieła muzyczne ze słowami lub bez słów;
  • dzieła filmowe oraz zrównane z nimi dzieła wyrażane w podobny sposób jak film;
  • dzieła rysunkowe, malarstwo;
  • dzieła architektoniczne, rzeźby, dzieła rytownicze i litograficzne;
  • dzieła fotograficzne oraz zrównane z nimi dzieła wyrażone w podobny sposób jak fotografia;
  • dzieła sztuki użytkowej;
  • ilustracje, mapy geograficzne, plany, szkice i dzieła plastyczne dotyczące geografii, topografii, architektury lub innych nauk.

 

 

Z orzecznictwa

 

W praktyce obecnie uznaje się za utwór każdy wytwór ludzkiego intelektu, byleby posiadał chociażby w minimalnym stopniu cechę twórczości. Sądy uznawały za przedmiot prawa autorskiego np.:

 

  • kalendarze, katalogi, rozkłady kolejowe, książki kucharskie, wzory, formularze;1
  • formularz raportu dziennego dla użytku rolnictwa;2
  • informator o porcie morskim zawierający dane techniczno-handlowe na temat usług portu;3
  • instrukcje bhp;4
  • opracowanie pod względem kolorystycznym albumu składającego się z wielu litografii jako pewnej całości, którą charakteryzuje wspólna koncepcja plastyczna;5
  • kompozycję kwiatów;6
  • fotografię, chyba że pełni funkcję wyłącznie rejestracyjną (np. zdjęcie samochodu zrobione przez pracownika firmy ubezpieczeniowej dla celów likwidacji szkody nie podlega ochronie);7
  • opracowanie, na podstawie którego sporządzono instrukcję służbową (choć sama instrukcja ochronie nie podlega);8
  • opracowanie siatki haseł, sposób definiowania haseł oraz kompozycja haseł trudnych (leksemów) – stanowią przejaw działalności twórczej autorów słownika języka polskiego.9

 

 

 

 ——————————————

  1. Orzeczenie SN z 08.11.1932 r.
  2. Orzeczenie SN z 21.03.1938 r. II C 2531/37.
  3. Orzeczenie SN z 27.03.1965 r. I CR 39/65.
  4. Orzeczenie SN z 23.07.1971 r. II CR 244/71.
  5. Orzeczenie SN z 25.08.1972 r. II CR 261/72.
  6. Orzeczenie SN z 25.04.1973 r. I CR.
  7. Orzeczenie SN z 10.05.1976 r. IV CR 127/76.
  8. Orzeczenie SN z 24.06.1987 r. I CR 46/87.
  9. Orzeczenie SN z 15.11.2002 r. II CKN 1289/00.


Stan prawny obowiązujący na dzień 10.11.2009


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dziewięć plus III =

 

»Podobne materiały

Autorskie prawa majątkowe pracownika do stworzonego utworu

Obowiązuje generalna zasada, że prawa autorskie do utworu przysługują twórcy. Jednakże, zgodnie z art. 12 ust. 1 Prawa autorskiego: jeśli pracownik stworzył utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, autorskie prawa majątkowe do tego utworu z chwilą jego przyjęcia przysługują prac

 

Rozważania o cytowaniu utworów literackich

Jednym z największych osiągnięć nowoczesnej cywilizacji jest dostęp do informacji. To, co jeszcze kilkanaście lat temu wymagało nieraz poświęcenia całego dnia: wizyty w bibliotece, przewertowania tomów książek w celu znalezienia interesującego nas rozdziału czy fragmentu, dzisiaj jesteśmy w stanie z

 

Opracowanie cudzego utworu czy tylko inspiracja?

Utwór samoistny, utwór zależny, opracowanie, utwór z zapożyczeniem, utwór inspirowany, cytat – jaka jest różnica między tymi pojęciami?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »