Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Chwila nabycia spadku

Autor: Łukasz Drzewiecki • Opublikowane: 28.04.2016

Jako chwilę nabycia spadku Kodeks cywilny wskazuje chwilę śmierci spadkodawcy. Można więc stwierdzić, że datą nabycia spadku jest data zgonu spadkodawcy. Jednakże gdy już po śmierci spadkodawcy spadkobierca złoży oświadczenie o odrzuceniu spadku lub zostanie uznany za niegodnego dziedziczenia, traktuje się go tak, jakby nie dożył otwarcia spadku, co skutkuje tym że w ogóle nie nabywa on spadku.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z art. 925 Kodeksu cywilnego1 spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Otwarcie spadku, zgodnie z art. 924 K.c., następuje natomiast z chwilą śmierci spadkodawcy. Na mocy zaś art. 922 § 1 K.c. prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób.

 

Jak wynika z powyższych przepisów, chwilą nabycia spadku przez spadkodawców jest śmierć spadkobiercy. Z tą chwilą bowiem na spadkobiercę lub spadkobierców przechodzą prawa i obowiązki zmarłego. Chwila śmierci spadkodawcy jest chwilą nabycia spadku niezależnie od podstawy spadkobrania, a więc niezależnie od tego czy mamy do czynienia z dziedziczeniem ustawowym, czy testamentowym.

 

Należy zaznaczyć, że chwila nabycia spadku nie jest tożsama z chwilą złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Zgodnie z art. 1012 K.c. spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić. Spadkobierca powołany do spadku zarówno z mocy testamentu, jak i z mocy ustawy może spadek odrzucić jako spadkobierca testamentowy, a przyjąć spadek jako spadkobierca ustawowy. Przyjęcie lub odrzucenie udziału spadkowego przypadającego spadkobiercy z tytułu podstawienia może nastąpić niezależnie od przyjęcia lub odrzucenia udziału spadkowego, który temu spadkobiercy przypada z innego tytułu. Spadkobierca może również odrzucić udział spadkowy przypadający mu z tytułu przyrostu, a przyjąć udział przypadający mu jako spadkobiercy powołanemu. Poza tymi przypadkami spadkobierca nie może spadku częściowo przyjąć, a częściowo odrzucić.

 

Termin do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku określa art. 1015 K.c. Oświadczenie to może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Brak oświadczenia spadkobiercy w tym terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Oświadczenie można złożyć przed notariuszem lub przed sądem.

 

W przypadku gdy spadkobierca złoży oświadczenie o odrzuceniu spadku, nabycie spadku z chwilą śmierci spadkodawcy nabiera charakteru tymczasowego, bowiem skutkiem złożenia takiego oświadczenia jest brak spadkobrania przez osobę je składającą. Zgodnie z art. 1020 K.c. spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.

 

Oprócz złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku, skutki prawne nabycia spadku mogą być zniweczone również przez sąd w drodze wyroku stwierdzającego niegodność dziedziczenia. Zgodnie z art. 928 § 1 K.c. spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego, jeżeli:

 

  1. dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy;
  2. podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności;
  3. umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego.

 

Spadkobierca niegodny zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.

 

Warto zaznaczyć, że na chwilę nabycia spadku nie wpływa natomiast w żaden sposób data złożenia oświadczenia o przyjęciu spadku czy data wydania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Zgodnie z orzecznictwem, w szczególności wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 26 września 2008 r.2, wydanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku nie ma wpływu na datę nabycia spadku przez spadkobiercę; na moment nabycia spadku nie ma również wpływu przyjęcie spadku. Nabycie spadku w chwili otwarcia spadku następuje bez żadnej aktywności ze strony spadkobiercy, czy też czynności ze strony sądu. Postanowienie o nabyciu spadku potwierdza jedynie nabycie spadku, które z mocy art. 925 K.c. następuje wcześniej – z chwilą otwarcia spadku, tj. śmierci spadkodawcy.

 

 

 

 

____________________________

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380, z późn. zm.)

2 Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2008 r. (sygn. akt III SA/Wa 1036/08)


Stan prawny obowiązujący na dzień 28.04.2016


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • sześć plus VII =

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »