Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Choroba psychiczna a możliwość sporządzenia testamentu

Autor: Łukasz Drzewiecki • Opublikowane: 01.03.2015

Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego testament sporządzony w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli jest nieważny. Stan taki może być związany w szczególności z chorobą psychiczną osoby sporządzającej testament.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z art. 945 § 1 Kodeksu cywilnego1 testament jest nieważny, jeżeli został sporządzony w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Przepis ten należy interpretować, mając na uwadze również treść art. 82 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych.

 

Skutek nieważności testamentu z powodu sporządzenia go w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, dotknąć może każdy testament, bez względu na jego formę. Testamenty sporządzone w formie aktu notarialnego nie mają tu specjalnej pozycji, przesłanki do stwierdzenia nieważności takich testamentów podlegają ocenie na takich samych zasadach, jak w przypadku innych form testamentów, np. testamentu zwykłego.

 

Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w postanowieniu z dnia 30 kwietnia 1976 r.2 – stwierdzenie u spadkobiercy choroby psychicznej nie powoduje samo przez się nieważności testamentu. W takim wypadku niezbędnym jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego celem ustalenia zdolności testowania spadkobiercy w chwili sporządzenia przez niego testamentu. Zgodnie z ogólnymi zasadami określonymi w Kodeksie postępowania cywilnego3, opinia taka powinna zawierać uzasadnienie, sąd może zażądać ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie, może też w razie potrzeby zażądać dodatkowej opinii od tych samych lub innych biegłych, bądź zażądać opinii odpowiedniego instytutu naukowego lub naukowo-badawczego.

 

W toku postępowania dowodowego sąd może również przesłuchiwać świadków, w tym notariusza, który sporządzał testament. Jednakże przekonanie przesłuchanego w charakterze świadka notariusza co do stanu poczytalności spadkodawczyni w chwili sporządzania testamentu nie jest dla sądu wiążące. Wartość tego dowodu polega na tym, że składający zeznania jest osobą godną zaufania jako osoba postronna i urzędowa, ale zeznania tego świadka podlegają ogólnym zasadom co do ich oceny4. Zasady te uregulowane są w Kodeksie postępowania cywilnego, a w szczególności w art. 233 § 1 tego aktu prawnego, zgodnie z którym sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

 

Zgodnie z art. 945 § 2 Kodeksu cywilnego na nieważność testamentu, m.in. z powodu sporządzenia go przez osobę chorą psychicznie, nie można się powołać po upływie lat trzech od dnia, w którym osoba mająca w tym interes dowiedziała się o przyczynie nieważności, a w każdym razie po upływie lat dziesięciu od otwarcia spadku.

 

 

 

 

__________________________

1 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121, z późn. zm.)

2 Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 1976 r. (sygn. akt III CRN 25/76, OSP 1977/4/78)

3 Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, z późn. zm.)

4 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 1982 r. (sygn. akt III CRN 159/82, OSNC 1983/4/57)


Stan prawny obowiązujący na dzień 01.03.2015


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

»Podobne materiały

Błąd w nazwisku a nieważność testamentu

Błędne określenie nazwiska w testamencie, w szczególności błąd ortograficzny, nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności testamentu. Osoba, której nazwisko zostało błędnie oznaczone w rozporządzeniu na wypadek śmierci, może zostać uznana przez sąd za spadkobiercę, jeżeli taka była rzeczywista wol

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »