Mamy 10 655 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Charakter prawny urlopu macierzyńskiego – część 2

Autor: Tadeusz M. Nycz • Opublikowane: 16.03.2011

W artykule przeanalizowano zagadnienia wskazujące na charakter prawny urlopu macierzyńskiego. Poddano analizie prawo pracownicy do zrzeczenia się części urlopu macierzyńskiego w kontekście przepisów Kodeksu pracy i Konwencji Nr 103 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej ochrony macierzyństwa.

Tadeusz M. Nycz

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

Z przepisów Konwencji Nr 103 MOP dotyczącej ochrony macierzyństwa (Dz. U. z 1976 r. Nr 16, poz. 99) wynikają istotne zasady, które pozostają w oczywistej opozycji z twierdzeniem, że pracownica nie może zrzec się prawa do części urlopu macierzyńskiego.

 

Po pierwsze, art. 3 ust. 3 Konwencji Nr 103, mówiąc o minimalnym wymiarze urlopu macierzyńskiego po porodzie, musi odnosić się do ściśle określonej jednej wielkości występującej zawsze i jednolicie w ustawodawstwie krajowym, jako minimalny wymiar urlopu macierzyńskiego po porodzie.

 

Wynika to stąd, że obligatoryjny okres urlopu macierzyńskiego po porodzie jest przeznaczony na regenerację sił fizycznych i psychicznych pracownicy i dlatego musi stanowić stałą wielkość, bez względu na uboczne okoliczności.

 

Analiza przepisów działu ósmego Kodeksu pracy nie pozwala na twierdzenie, że takim okresem jest 14 tygodni, ponieważ w szeregu regulacji ustawodawca kształtuje minimalny wymiar urlopu macierzyńskiego po porodzie na 8 tygodni (art. 1801, art. 181, art. 182 K.p.).

 

Po drugie, jeśli Konwencja w art. 3 ust. 3 przewiduje minimalny wymiar urlopu po porodzie na 6 tygodni, a nasz ustawodawca przewiduje takie minimum w kilku przypadkach w różnych wymiarach, to oznacza, że warunki Konwencji spełnia nasz najniższy wymiar tego urlopu.

 

Natomiast dla celów art. 180 § 5 K.p. określone jako minimum 14 tygodni oznacza, że ten wymiar urlopu macierzyńskiego ma charakter minimalny, celowościowo związany z uprawnieniami ojca wychowującego dziecko.

 


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Po trzecie, nie można się zgodzić z poglądem, jakoby urlop macierzyński był świadczeniem, którego pracownica nie może się zrzec. Podstawowym argumentem wskazującym na błędność tego poglądu jest brak przepisu stwierdzającego bezskuteczność zrzeczenia się prawa do urlopu macierzyńskiego, jak to ma miejsce w przypadku prawa do urlopu wypoczynkowego (art. 152 § 2 K.p.), czy też prawa do wynagrodzenia (art. 84 K.p.).

 

Nie do przyjęcia jest koncepcja wywodząca niemożność zrzeczenia się prawa do urlopu macierzyńskiego z przepisu art. 152 § 2 K.p., który niektórzy komentatorzy chcą stosować pośrednio do urlopu macierzyńskiego.

 

Art. 152 § 2 K.p. usytuowany jest w dziale siódmym Kodeksu pracy i może dotyczyć tych urlopów, których regulacją zajmuje się ten dział i to nawet nie wszystkich. W dziale siódmym ustawodawca reguluje problematykę urlopu bezpłatnego, a jak wiadomo – przepis art. 152 § 2 K.p. do urlopu bezpłatnego nie znajduje zastosowania.

 

Zamiar pośredniego zastosowania art. 152 § 2 K.p. do urlopu macierzyńskiego jest więc formalnie całkowicie chybiony, natomiast z merytorycznego punktu widzenia nietrafny, gdyż przepisy dotyczące urlopu macierzyńskiego, kształtują jako obligatoryjny jedynie minimalny wymiar urlopu po porodzie, stąd instytucja zakazująca zrzeczenia się części tego urlopu nie może znaleźć zastosowania.

 

Zgodnie z art. 31 ust. 2 Konstytucji RP, nikogo nie można zmuszać do tego, czego mu prawo nie nakazuje. W konsekwencji koncepcja ograniczająca prawa pracownicy do urlopu macierzyńskiego, względnie decydowania o jego wykorzystywaniu w wymiarze wykraczającym poza 8 tygodni po porodzie pozostawałaby w sprzeczności z ustawą zasadniczą.

 

W tym stanie prawnym obligatoryjny charakter urlopu macierzyńskiego może jedynie dotyczyć minimalnego jego wymiaru przypadającego po porodzie, czyli w warunkach Kodeksu pracy 8 tygodni.

 

Przesłanką uzasadniającą minimalny wymiar urlopu macierzyńskiego po porodzie jest przeznaczenie tego urlopu na regenerację sił fizycznych i psychicznych pracownicy, co tym samym wyklucza, aby mógł istnieć więcej niż jeden minimalnym wymiar urlopu macierzyńskiego po porodzie.

 

Oznacza to w konsekwencji, że pracownica, która wykorzystała co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego po porodzie, ma pełne prawo decydować o dalszym wykorzystywaniu tego urlopu.

 

Ochronny element urlopu macierzyńskiego został zrealizowany, a w pozostałym zakresie urlop macierzyński stanowi uprawnienie pracownicy, z którego może ona korzystać, bądź nie, i żaden przepis ustawy nie może być interpretowany w taki sposób, aby jej zabraniać np. wcześniejszego powrotu do pracy.

 

Pracownica, która wykorzystała 8 tygodni urlopu macierzyńskiego po porodzie, ma więc pełne prawo złożyć pracodawcy oświadczenie o rezygnacji z dalszego urlopu macierzyńskiego wraz z żądaniem dopuszczenia jej do pracy.

 

Pracodawca poprawnie postępujący powinien pracownicę skierować na profilaktyczne badania lekarskie, celem upewnienia się co do jej zdolności do pracy. Art. 229 § 2 K.p. nie wymienia, co prawda, takiego przypadku poddania pracownicy kontrolnym badaniom lekarskim, ale ze względu na odpowiedzialność pracodawcy za stan warunków pracy, w tym z uwagi na pozaubezpieczeniową odpowiedzialność z tytułu wypadków przy pracy lub chorób zawodowych, przyjąć należy, że poza przypadkami wyraźnie określonymi w kodeksie pracodawca może w uzasadnionych okolicznościach skierować pracownika na takie badania.

 

Pracownica, która chce skutecznie żądać dopuszczenia jej do pracy po wykorzystaniu 8 tygodni urlopu macierzyńskiego po porodzie, musi więc poddać się tym badaniom i w ten sposób udowodnić swoją zdolność do pracy.

 

Podsumowując dotychczasowe rozważania, można powiedzieć, że urlop macierzyński ma charakter niejednolity. Jest niewątpliwie uprawnieniem pracownicy, ale jednocześnie w wymiarze minimalnym 8 tygodni po porodzie – ma charakter obligatoryjny.

 

W pozostałym zakresie, a więc wykraczającym poza 8 tygodni po porodzie, jest to uprawnienie pracownicy, z którego ona może zrezygnować całkowicie albo na warunkach przewidzianych w kodeksie.

 

Taki charakter prawny urlopu macierzyńskiego wynika z przepisów Kodeksu pracy, przy odpowiednim uwzględnieniu postanowień Konwencji Nr 103 MOP, będącej w Polsce źródłem prawa powszechnie obowiązującego oraz zasady wynikającej z art. 31 ust. 2 Konstytucji RP.



Stan prawny obowiązujący na dzień 16.03.2011

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • sześć plus VI =

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

 

 

»Podobne materiały

Status pracowniczy bibliotekarzy

W artykule omówiono status pracowniczy bibliotekarzy nie będących bibliotekarzami dyplomowanymi obowiązujący od dnia 1 września 2006 r. w świetle ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, które jest w stosunku do Kodeksu pracy przepisem szczególnym, wyłączającym w

Pozycja pracownicza bibliotekarzy dyplomowanych

W artykule omówiono status pracowniczy bibliotekarzy dyplomowanych obowiązujący od dnia 1 września 2006 r. w świetle ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, które jest w stosunku do Kodeksu pracy przepisem szczególnym, wyłączającym w określonym zakresie w nim ure

Terminy w prawie pracy

W artykule omówiono podstawowe zagadnienia dotyczące liczenia terminów w prawie pracy. W szczególności przeanalizowano przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące terminów, które znajdują zastosowanie w sprawach nie uregulowanych w Kodeksie pracy.

Odpowiedzialność odszkodowawcza pracodawcy

W artykule omówiono zagadnienia związane ze skutkami niewywiązywania się pracodawcy z obowiązków względem pracownika, w aspekcie odpowiedzialności materialnej podmiotu zatrudniającego.

Pojęcie pracodawcy w ustawie o PIP – część 1

W artykule omówiono zagadnienie związane z pojęciem pracodawcy w sferze publicznych jednostek organizacyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy.

Pojęcie pracodawcy w ustawie o PIP – część 2

Artykuł stanowi kontynuację części pierwszej, w której zostały omówione wstępne zagadnienia związane z pojęciem pracodawcy w sferze publicznych jednostek organizacyjnych. W drugiej części rozważania autora koncentrują się wokół regulacji zawartych w ustawie z dnia 13 kwietnia 2007 r

Pojęcie podróży służbowej – część 2

W artykule autor kontynuuje omawianie zagadnień dotyczących podróży służbowej w rozumieniu art. 775 § 1 K.p., w związku z pojawiającymi się na ten temat rozbieżnymi rozstrzygnięciami sądowymi i tym samym niezrozumieniem istoty tej instytucji.

Obowiązek informacyjny pracodawcy – część 1

W artykule omówiono zagadnienia związane z obowiązkami informacyjnymi pracodawcy względem indywidualnego pracownika, czy byłego pracownika, uwzględniając zarówno powinności realizowane przez pracodawcę z mocy prawa (czyli z urzędu), jak i na wniosek zainteresowanego pracownika.

Ustawa o łagodzeniu skutków kryzysu – problemy prawne (część 1)

W artykule omówiono problemy interpretacyjne na tle przepisów ustawy z dnia 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców w zakresie dotyczącym problematyki prawa pracy.

Ustawa o łagodzeniu skutków kryzysu – problemy prawne (część 2)

W artykule omówiono problemy interpretacyjne na tle przepisów ustawy z dnia 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców w zakresie dotyczącym problematyki prawa pracy.

Łagodzenie skutków kryzysu – część 4

W artykule kontynuowano omawianie instytucji ustawy z dnia 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców w zakresie dotyczącym problematyki prawa pracy.

Przeciwdziałanie trudnościom finansowym pracodawcy – część 1

W artykule omówiono kodeksowe regulacje dotyczące przeciwdziałania przez pracodawcę trudnościom finansowym w jakie popadła jego firma.

Czasowe wykonywanie innej pracy – część 1

W artykule omówiono zagadnienia dotyczące czasowego wykonywania przez pracownika innej pracy zlecanej przez pracodawcę na podstawie art. 42 § 4 K.p., na tle wyjaśnień w tej sprawie zamieszczonych w „Służbie Pracowniczej” z maja 2010 r.

Czasowe wykonywanie innej pracy – część 2

Autor kontynuuje omawianie zagadnień dotyczących czasowego wykonywania przez pracownika innej pracy, zlecanej przez pracodawcę na podstawie art. 42 § 4 K.p., na tle wyjaśnień zamieszczonych w tej sprawie w „Służbie Pracowniczej” z maja 2010 r.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »