Mamy 10 894 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Brak środków do życia a rozdzielność majątkowa

Autor: Katarzyna Siwiec • Opublikowane: 06.02.2015

Kilka lat temu wyjechaliśmy z mężem do Kanady „po lepsze życie”. Mamy ustanowioną rozdzielność majątkową. Mąż wrócił przed rokiem do Polski, gdzie ma niezłą rentę, a ja zostałam w Kanadzie na utrzymaniu siostry. Obecnie nie mam środków do życia. Czy występując o separację i alimenty, nie zostanę pozbawiona renty po mężu w przyszłości? A może korzystniej starać się o rozwód?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Odpowiadając na Pani pytanie, sądzę, że dotyczy ono renty rodzinnej w przypadku śmierci Pani małżonka. Sytuację taką reguluje art. 70 ustawy z dnia 17.12.1998 o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z tym przepisem, dokładnie ustępem 1, „wdowa ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli:

 

1)  w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy albo

2)  wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym mężu, które nie osiągnęło 16 lat, a jeżeli kształci się w szkole – 18 lat życia, lub jeżeli sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej”.

 

Zgodnie z ust. 2 tego przepisu „prawo do renty rodzinnej nabywa również wdowa, która osiągnęła wiek 50 lat lub stała się niezdolna do pracy po śmierci męża, nie później jednak niż w ciągu 5 lat od jego śmierci lub od zaprzestania wychowywania osób wymienionych w ust. 1 pkt 2”.

 

Zgodnie z ust. 3 „małżonka rozwiedziona lub wdowa, która do dnia śmierci męża nie pozostawała z nim we wspólności małżeńskiej, ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli oprócz spełnienia warunków określonych w ust. 1 lub 2 miała w dniu śmierci męża prawo do alimentów z jego strony ustalone wyrokiem lub ugodą sądową”.

 

Ust. 4 stanowi, że „wdowa niespełniająca warunków do renty rodzinnej określonych w ust. 1 lub 2 i niemająca niezbędnych źródeł utrzymania ma prawo do okresowej renty rodzinnej:

 

1)  przez okres jednego roku od chwili śmierci męża;

2)  w okresie uczestniczenia w zorganizowanym szkoleniu mającym na celu uzyskanie kwalifikacji do wykonywania pracy zarobkowej, nie dłużej jednak niż przez 2 lata od chwili śmierci męża”.

 

Z krótkiego stanu faktycznego, który Pani przedstawiła, wynika, że nie pozostaje Pani we wspólności majątkowej z mężem, przy czym nie chodzi tu o ustrój majątkowy małżeński w postaci rozdzielności majątkowej, o którym Pani pisze, a o wspólne pożycie. Wspólność małżeńska w rozumieniu cytowanego przepisu oznacza rzeczywisty związek łączący małżeństwo, obejmujący wspólne zamieszkiwanie i prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego, wspólne pożycie, wierność i pomoc we współdziałaniu dla dobra założonej przez siebie rodziny (wyrok SN z dnia 6 marca 1997 r., sygn. akt II UKN 17/97, OSNAPiUS 1997, nr 23, poz. 477).

 

Wspólność małżeńska nie ustaje przez to, że małżonkowie ustanowili rozdzielność majątkową – tak wynika z uchwały Sądu Najwyższego z 26 października 2006 r. (sygn. akt III UZP 3/06). Oczywiście okoliczność, że Państwo nie pozostają we wspólność małżeńskiej, musi udowodnić ZUS, ale o ile dobrze rozumiem stan faktyczny, nie będzie to trudne, bo mąż mieszka w Polsce, a Pani w Kanadzie.

 

Tym samym prawo do renty będzie Pani przysługiwało tylko w sytuacji opisanej w ust. 3 cytowanego przepisu, tj. oprócz spełnienia warunków określonych w ust. 1 lub 2, będzie Pani miała ustalone prawo do alimentów ze strony męża wyrokiem lub ugodą sądową.

 

Jeżeli sąd orzeknie rozwód lub separację, może Pani mieć prawo do renty tylko wówczas, gdy będzie Pani miała ustalone wyrokiem alimenty. Choć w przepisie nie ma mowy wprost o separacji, to za sprawą wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2007 r., wydanego w sprawie o sygn. akt I UK 67/07, uważa się, że orzeczenie sądowe o separacji wyklucza prawo wdowy do renty rodzinnej na podstawie art. 70 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, chyba że miała ona w dniu śmierci męża prawo do alimentów z jego strony ustalone wyrokiem lub ugodą sądową.

 

Celem informacji, małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego. Na bazie tego przepisu, jeżeli tylko nie zostanie Pani uznana za wyłącznie winną rozpadu małżeństwa, może Pani żądać zasądzenia alimentów. Jeżeli natomiast tylko Pani mąż byłby uznany za winnego, co może mieć teoretycznie miejsce w opisanej sytuacji, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej Pani jako małżonka niewinnego, sąd na Pani żądanie może orzec alimenty, nawet jeżeli nie byłaby Pani w niedostatku.

 

Proszę też pamiętać, że gdy będzie Pani miała orzeczoną separację lub rozwód oraz zasądzone alimenty, okresowa renta rodzinna, o której mowa 70 ust. 4 ustawy, też nie będzie Pani przysługiwała. Były spory co do tego, czy przepis ten dotyczy tylko wdów, o których mowa, w art. 70 ust. 1 lub 2, czy również dla osób wymienionych w art. 70 ust. 3, i generalnie uznaje się, że renta okresowa nie przysługuje rozwiedzionym wdowom (tak Marcin Bartnicki, Komentarz do art. 70 Ustawy o emeryturach i rentach z FUS).

 

Niestety w opisanej przez Panią sytuacji, może mieć Pani problemy z uzyskaniem prawa do renty rodzinnej po ewentualnie zmarłym mężu, ewentualne uzyskanie orzeczenia o separacji, ale wraz z obowiązkiem alimentacyjnym może być w tej kwestii pomocne. Wydaje mi się, że z separacją nie będzie najmniejszego problemu, ale kwestia alimentów zależy w dużej mierze także od udowodnienia niedostatku oraz możliwości zarobkowych Pani męża.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 10 + trzy =

»Podobne materiały

Alimenty dla eksmałżonki

Jestem w trakcie rozwodu. Mąż mnie zdradził i porzucił. Zarabiam 3500 zł na rękę, mąż – ponad 9000 zł. Małżonek spłaca kredyt mieszkaniowy zaciągnięty przed ślubem, oboje jesteśmy zdrowi, nie mamy dzieci. Na jakie alimenty mogę liczyć jako porzucona eksmałżonka?

Alimenty na żonę a rozdzielność majątkowa

W czasie trwania małżeństwa ustanowiliśmy z żoną rozdzielność majątkową. Teraz chcemy się rozwieść. Czy żona może zażądać ode mnie alimentów na siebie mimo intercyzy? Czy sąd ustala wysokość alimentów tylko na podstawie pensji czy również premii? Żona dobrze zarabia, świadczy usługi kosmetyczne w do
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »