.
Mamy 12 225 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Brak dzieci a dziedziczenie

Autor: Katarzyna Nosal • Opublikowane: 17.07.2012

Ja i mąż mamy mieszkanie, ale nie mamy dzieci. Brak dzieci i fakt, że nasi rodzice już nie żyją, utrudnia nam rozeznanie, jak będzie w naszym wypadku wyglądać dziedziczenie, tym bardziej, że żyje moje i męża rodzeństwo. Czy w razie śmierci męża będę dziedziczyła po nim jako jedyny spadkobierca? Czy możemy sporządzić testamenty, zapisując sobie po połowie mieszkanie? Czy możemy zastrzec, że jeżeli oboje zginiemy, mieszkanie otrzyma wychowanek domu dziecka? Czy wtedy rodzeństwo będzie mogło domagać się zachowku?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Kodeks cywilny w części dotyczącej spadków ustala reguły zarówno dziedziczenia ustawowego, jak i na podstawie testamentu.

 

Według art. 93 § 1 w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

 

Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.

 

W przypadku braku dzieci (zstępnych) spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice. W sytuacji braku dzieci i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych.

 

Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych.

 

Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy.

 

Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku.

 

Udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi rodzeństwa spadkodawcy, wynosi połowę spadku.

 

W przypadku braku dzieci spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i ich zstępnych, cały spadek przypada małżonkowi spadkodawcy.

 

Te reguły dotyczą jedynie sytuacji, gdy spadkodawca nie pozostawił po sobie testamentu. W przeciwnym wypadku dziedziczenie następuje zgodnie z treścią rozrządzenia testamentowego.

 

Tutaj spadkodawca ma pełną swobodę. Może wskazać jednego lub kilku spadkobierców. Jeżeli spadkodawca powołał do spadku lub do oznaczonej części spadku kilku spadkobierców, nie określając ich udziałów spadkowych, dziedziczą oni w częściach równych.

 

Spadkodawca może ustalić tzw. podstawienie, czyli powołać spadkobiercę testamentowego na wypadek, gdyby inna osoba powołana jako spadkobierca ustawowy lub testamentowy nie chciała lub nie mogła być spadkobiercą (podstawienie).

 

Jeżeli spadkodawca powołał kilku spadkobierców testamentowych, a jeden z nich nie chce lub nie może być spadkobiercą, przeznaczony dla niego udział, w przypadku braku odmiennej woli spadkodawcy, przypada pozostałym spadkobiercom testamentowym w stosunku do przypadających im udziałów. Jest to tzw. przyrost, którego działanie można wyłączyć przez wyraźną informację w testamencie, wówczas udział takiego spadkobiercy przypada spadkobiercom ustawowym.

 

Jeśli jedyny ustalony w testamencie spadkobierca nie dożył otwarcia spadku, w jego miejsce wchodzi spadkobierca podstawiony albo spadkobiercy ustawowi, jeśli podstawienia nie było.

 

Ochroną spadkobierców, którzy dziedziczyliby z ustawy, gdyby nie zostawiono testamentu, jest przysługujące im prawo do zachowku.

 

Zgodnie z art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego „zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału”.

 

Z przepisu tego wynika zatem wyraźnie, że tylko ograniczona grupa spadkobierców uprawnionych do dziedziczenia z ustawy ma prawo żądania wypłaty zachowku od spadkobiercy testamentowego.

 

W Państwa sytuacji, w przypadku śmierci jednego z Państwa (małżonków), jeżeli jest brak dzieci i rodziców, z ustawy dziedziczyć będzie zarówno współmałżonek (1/2 spadku), jak i rodzeństwo zmarłego (wszyscy razem 1/2 spadku w równych częściach). Nie będzie Pani zatem jedynym spadkobiercą ustawowym męża.

 

Testament może zawierać dowolne rozrządzenie majątkiem na wypadek śmierci. Nie ma zatem przeszkód, by uczynić zapis o podstawieniu zupełnie obcej osoby. Musi to być jednak konkretna osoba bądź instytucja (osoba prawna).

 

W przypadku, o którym Pani pisze, można powołać do dziedziczenia po sobie jedynie współmałżonka. Następnie dodać zapis, że w przypadku jego śmierci udział tej osoby przypadać będzie XY lub np. gminie, z poleceniem przekazania na rzecz mieszkania dla dzieci z domu dziecka.

 

Rodzeństwo współmałżonka nie zostało wymienione w przepisie dotyczącym zachowku, zatem nie ma prawa do żądania wypłaty pieniędzy odpowiadających części ich ewentualnego udziału przy dziedziczeniu ustawowym. Jeśli więc zostanie sporządzony testament, w którym zostanie wskazany spadkobierca z podstawienia, rodzeństwo spadkodawcy nie będzie miało żadnych praw do spadku ani zachowku.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • pięć plus 4 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

porady spadkowe

porady budowlane

porady prawnika odpowiedziprawne.pl

ozdobne poduszki Hampton