Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Brak daty w testamencie własnoręcznym

Autor: Łukasz Drzewiecki • Opublikowane: 07.04.2015

Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego brak daty w testamencie własnoręcznym nie pociąga za sobą jego nieważności, jeżeli nie wywołuje to wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, co do treści testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testamentów.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z art. 949 § 1 Kodeksu cywilnego1 spadkodawca może sporządzić testament w ten sposób, że napisze go w całości pismem ręcznym, podpisze i opatrzy datą. Tak sporządzony testament jest testamentem własnoręcznym (nazywanym również holograficznym). Natomiast zgodnie z art. 958 K.c. niedochowanie wymogów formalnych przy sporządzaniu testamentu skutkuje jego nieważnością. Skutek ten nie zawsze jednak będzie dotyczył sytuacji, w której testamentu własnoręcznego nie opatrzono datą.

 

Zgodnie z art. 949 § 2 K.c. brak daty nie pociąga za sobą nieważności testamentu własnoręcznego, jeżeli nie wywołuje wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, co do treści testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testamentów. Wątpliwości takie rozstrzygane mogą być w postępowaniu sądowym, przy użyciu środków dowodowych przewidzianych przez Kodeks postępowania cywilnego2. Jeżeli sąd po przeprowadzeniu postępowania dowodowego uzna, że wyżej wymienione wątpliwości nie zachodzą, testament własnoręczny ważny jest pomimo braku daty (również wtedy, gdy w toku postępowania sądowego w ogóle nie udało się ustalić prawdopodobnej daty sporządzenia testamentu).

 

W temacie braku daty w testamencie własnoręcznym wypowiadał się Sąd Najwyższy3, stwierdzając, że brak daty w testamencie własnoręcznym pociąga za sobą jego nieważność tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe nie doprowadzi do usunięcia wątpliwości, o których mowa w art. 949 § 2 K.c. Przy ich wyjaśnianiu sąd bierze pod uwagę także dowody wskazujące datę sporządzenia testamentu. SN zaznaczył przy tym, że o ważności, czy też nieważności testamentu, nie decyduje sam brak daty i niemożność jej oznaczenia, czy też ustalenia (możliwości takiej przepis nie przewiduje), lecz to, czy powyższy brak wywołuje wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, co do treści testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testamentów. Ponadto odnosząc się do postępowania dowodowego, SN zaznaczył, że za możliwe uznać należy poczynienie ustaleń co do istnienia wątpliwości nie tylko na podstawie wszystkich dostępnych sądowi dowodów, ale również przy wykorzystaniu treści testamentu bez daty. Jeżeli dla przykładu w testamencie opisane zostanie zdarzenie, którego data jest pewna, w powiązaniu z samym rozporządzeniem majątkiem na wypadek śmierci, i gdy na tej podstawie można wyciągnąć wniosek, że w tym wypadku brak daty nie wywołuje wątpliwości co do okoliczności wymienionych w art. 949 § 2 K.c., to nie będzie przeszkód do uznania testamentu za ważny z formalnego punktu widzenia, mimo iż nie zawiera on daty. Nie będzie też można przyjąć nieważności testamentu z tego powodu, jeżeli z jego treści wynikać będzie w sposób pewny, że został on sporządzony w czasie pobytu spadkodawcy w szpitalu, wojsku, sanatorium itp., a będzie niesporne, iż w miejscu tym przebywał on tylko jeden raz, chyba że dla usunięcia wątpliwości zachodziłaby konieczność ustalenia dokładnej daty. Jednakże o zakresie postępowania i rodzaju dowodów musi zawsze decydować charakter występujących wątpliwości. W każdym wypadku postępowanie dowodowe musi zmierzać do wyjaśnienia występujących wątpliwości, a nie do ustalenia konkretnej daty sporządzenia testamentu.

 

 

 

 

_______________________________

1 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121, z późn. zm.)

2 Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, z późn. zm.)

3 Uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 październiku 1992 r. (sygn. III CZP 90/92)


Stan prawny obowiązujący na dzień 07.04.2015


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • II + V =

 

»Podobne materiały

Testament własnoręczny

Artykuł omawia jeden z rodzajów testamentu, tj. testament własnoręczny.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »