Mamy 10 655 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Bezumowne korzystanie z lokalu a podatek VAT

Autor: Aleksander Słysz • Opublikowane: 02.03.2009

W artykule autor omawia problem bezumownego korzystania z lokalu, związanych z tym opłat i wpływu stosunku łączącego niegdyś strony na podleganie bądź niepodleganie podatkowi VAT.

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

W rzeczywistości gospodarczej często mamy do czynienia z restrukturyzacją firm. Duże firmy dzielą się na mniejsze, są przejmowane, sprzedają majątek – można wymienić wiele sytuacji, gdy przez długi czas trudno dociec, kto zarządza danym mieniem. Szczególnie w województwie śląskim, gdzie przeprowadzono wiele restrukturyzacji i postępowań upadłościowych, można spotkać się z tym zjawiskiem. W efekcie przywołanych działań zdarza się, że firmy korzystają przez pewien czas z pomieszczeń nie płacąc czynszu w ogóle, gdyż nie są świadome, komu ów czynsz się należy. Bywa nawet, że przedsiębiorca nie płaci czynszu, ponieważ domagają się go dwa podmioty jednocześnie. Gdy sytuacja się wyjaśnia, podmiot będący uprawnionym do pobierania czynszu „fakturuje” go za okres bezumownego korzystania z lokalu. Problematycznym jest, czy ów czynsz będzie podlegał podatkowi od towarów i usług, czy też należy go klasyfikować jako odszkodowanie i będzie on stanowił świadczenie niepodlegające ustawie VAT?

 

Na podstawie obowiązujących przepisów prawa jak i orzecznictwa w literaturze wskazuje się na ogół, iż można mieć do czynienia z co najmniej trzema stanami prawnymi, które w dużej mierze są do siebie zbliżone, aczkolwiek inne z punktu widzenia przepisów ustawy o podatku od towarów i usług:

 

  1. między wynajmującym i najemcą istniała umowa, która został skutecznie wypowiedziana,
  2. strony łączyła umowa, a najemca korzysta z rzeczy po upływie terminu określonego w umowie – za zgodą i wiedzą wynajmującego,
  3. strony nie łączyła nigdy umowa.

 

 


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Bezumowne korzystanie z cudzego lokalu wynikać może zatem z co najmniej trzech stanów faktycznych. Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego (Dz. U. 1964.16.93) wypowiedzenie i rozwiązanie umowy najmu powoduje ustanie stosunku najmu łączącego strony, co po stronie najemcy wymusza obowiązek oddania przedmiotu najmu, jeżeli jednak nie wyda on przedmiotu umowy, zachodzi tzw. bezumowne korzystanie z rzeczy. Analiza art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. 2004.54.535) wykazuje, że należy zgodzić się z poglądem prezentowanym w piśmiennictwie mówiącym, iż „...zapłata w tym przypadku określonej kwoty pieniężnej wiąże się z obowiązkiem naprawienia wynikłej dla właściciela rzeczy szkody z tytułu bezprawnego jej używania. Otrzymane wynagrodzenie stanowi w istocie odszkodowanie”.

 

Odszkodowanie nie zostało przez ustawodawcę wskazane w art. 5 ustawy VAT, uznać zatem należy, iż uzyskane odszkodowanie od podmiotu zajmującego bezprawnie lokal nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT.

 

Od bezumownego korzystania z rzeczy odróżnić należy tzw. milczące przedłużenie umowy najmu. Art. 674 Kodeksu cywilnego jasno stanowi, że: „Jeżeli po upływie terminu oznaczonego w umowie albo w wypowiedzeniu najemca używa nadal rzeczy za zgodą wynajmującego, poczytuje się w razie wątpliwości, że najem został przedłużony na czas nie oznaczony”.

 

Zatem zgodnie z dyspozycją zawartą w ust. 2 art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług uznać można, że najem, wynikający z opisanej sytuacji, podlega opodatkowaniu niezależnie od tego, czy został wykonany z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa.

 

W przypadku gdy strony nigdy nie były związane umową najmu (a stan faktyczny wskazuje, że ich prawa i obowiązki są takie same jak w przypadku gdyby strony łączyła umowa najmu, tj. ponoszą odpowiednio ciężary, wykonują podstawowe obowiązki np. odśnieżanie), stosować należy zasady ogólne i wystawiać faktury z uwzględnieniem odpowiedniej dla najmu stawki VAT. Sytuację taką nazywa się w doktrynie przeważnie „milczącym najmem”.

 

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 lipca 2007 r. (II SA/Gd 71/2007) przeczytać możemy, iż: „Osoby, która bezumownie zajęła i korzysta z lokalu, nie można uznać za beneficjenta usług świadczonych przez właściciela nieruchomości. Brak zgodnej woli stron wyrażonej w umowie najmu skutkuje brakiem zobowiązania w podatku VAT. Nie dochodzi bowiem do świadczenia usług. W takiej sytuacji właścicielowi lokalu przysługuje odszkodowanie w wysokości czynszu”.

 

Natomiast w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 września 2007 r. (I SA/Bk 317/2007) sąd wskazuje, że „art. 5 ust. 2 ustawy o VAT dotyczy wyłącznie czynności skutecznych, nie odnosi się do czynności, które nie wywołały skutku prawnego”.

 

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 13 listopada 2008 r. (IPPP1-443-1494/08-4/JF) wskazuje, że: „Reasumując, należy stwierdzić, iż decydujące znaczenie dla opodatkowania lub nieopodatkowania bezumownego korzystania z lokalu po zakończeniu stosunku zobowiązaniowego mają okoliczności faktyczne. Generalnie sytuacja ta pozostaje poza opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług. Jeżeli jednak okoliczności wskazują na dorozumiane, milczące przedłużenie umowy najmu – czynność ta podlega opodatkowaniu jako świadczenie usług.”

 

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 7 stycznia 2009 r. (ILPP1/443-1023/08-2/BD) przedstawia sytuację pytającego i wyjaśnia, że: „Z sytuacji przedstawionej we wniosku wynika, że pomiędzy Gminą a wynajmującym została zawarta umowa najmu na czas określony, w której umieszczono zapis, że najemca zobowiązany jest w terminie trzech miesięcy przed wygaśnięciem umowy powiadomić Gminę o zamiarze dalszego najmu. Umowa milcząco przedłużona być nie może. Po wygaśnięciu umowy najemca nie opuszcza nieruchomości, pomimo monitów ze strony Gminy i nie powiadamia o dalszym zamiarze najmu. Gmina wystawia fakturę VAT za bezumowne korzystanie z gruntu w wysokości 200% stawki czynszu wynikającego z dotychczasowej umowy, opodatkowując tę usługę podstawową stawką VAT w wysokości 22%. (...) Odpowiadając na zadane we wniosku pytanie należy stwierdzić, iż opłata za bezumowne korzystanie z gruntu naliczana w wysokości 200% stawki czynszu najmu podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz winna być udokumentowana poprzez wystawienie faktury VAT”.

 

Widać wyraźnie na podstawie przywołanych wyroków i interpretacji indywidualnych, iż omówiony problem i jego klasyfikacja pod rządami obowiązującej ustawy VAT sprawia wiele problemów, nie tylko podatnikom. Każdorazowo rozważyć należy sytuację i indywidualnie ustalić, czy zaistniałe zdarzenie ma charakter odszkodowawczy, czy też charakteru takiego nie ma i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.



Stan prawny obowiązujący na dzień 02.03.2009

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • trzy + I =

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

 

 

»Podobne materiały

Problemy przy zbyciu przedsiębiorstwa w świetle nowych regulacji ustawy o podatku od towarów i usług

Autor omawia problemy występujące przy zbyciu przedsiębiorstwa w świetle nowych regulacji ustawy o podatku od towarów i usług.

Nowe zasady opodatkowania aportów – VAT

Autor przedstawia obowiązujące od 1 kwietnia 2009 roku zasady opodatkowania aportów podatkiem od towarów i usług.

Zwolnienie od opodatkowania w przypadku darowizny przedsiębiorstwa

Autor wyjaśnia zasady korzystania ze zwolnienia od opodatkowania w przypadku darowizny przedsiębiorstwa.

Kiedy faktura VAT nie uprawnia do odliczenia naliczonego podatku VAT?

Autor wyjaśnia, kiedy faktura VAT nie uprawnia do odliczenia naliczonego podatku VAT.

Usługi na ruchomym majątku rzeczowym a VAT

Opodatkowanie podatkiem VAT usług świadczonych na ruchomym majątku rzeczowym zależy od prawidłowego ustalenia miejsca świadczenia usługi – zagadnienie to szerzej przedstawia niniejszy artykuł.

Działalność gospodarcza na gruncie ustawy o VAT

Działalność gospodarcza na gruncie ustawy o VAT, a czynność wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy.

Odwrócony VAT – złom

W przypadku sprzedaży złomu podatek od towarów i usług rozliczany jest, w określonych okolicznościach, przez nabywcę, a nie jak do tej pory przez dostawcę – autor dokładnie omawia zmiany w tym zakresie.

Sposób rozliczenia VAT przez biegłego sądowego

Pytanie: W jaki sposób wystawiać faktury i rozliczać należny podatek od towarów i usług z tytułu wykonywania funkcji biegłego sądowego z zakresu szacowania nieruchomości?

Mienie przesiedleńcze a daniny publicznoprawne

Autor omawia podstawowe zwolnienia dotyczące mienia przesiedleńczego od cła, akcyzy i podatku VAT.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »