Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Badania DNA domniemanego ojca dziecka będącego w rodzinie zastępczej

Autor: Janusz Polanowski • Opublikowane: 24.07.2020

Jesteśmy rodziną zastępcza dla 8-miesięcznego dziecka. Matka go nie chciała, a ojciec był nieznany. Obecnie domniemany ojciec domaga się badań DNA. Jeżeli jest ojcem, czy mamy szanse na opiekę nad dzieckiem?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Badania DNA domniemanego ojca dziecka będącego w rodzinie zastępczej

Prawu właściwa jest, między innymi, precyzja – w tym dotycząca używanych sformułowań, zwłaszcza w aktach normatywnych rangi konstytucyjnej oraz ustawowej.

Prawa rodzica biologicznego wobec swojego dziecka

Ustrojodawca (to jest ustawodawca konstytucyjny) zdecydował się chronić rodzicielstwo (czyli stan przysługujący zarówno matce, jak i ojcu) – w artykule 18 Konstytucji RP. Artykuł 33 ustęp 1 Konstytucji RP stanowi: Kobieta i mężczyzna w Rzeczypospolitej Polskiej mają równe prawa w życiu rodzinnym, politycznym, społecznym i gospodarczym. Jeżeli (Pani zapewne wiadomy) mężczyzna okaże się ojcem tegoż dziecka, to będzie miał – w związku z oficjalnym, prawnym stwierdzeniem ojcostwa – dotyczące swego dziecka uprawnie i obowiązki.

 

Określenie „rodzina zastępcza” wskazanie istotę takiego wariantu zajmowania się dzieckiem. Chodzi o wariant zastępczy – a nie naturalny. Dziecko kierowane jest do rodziny zastępczej w ramach systemu pieczy zastępczej – art. 1121 i następne Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (skrótowo: K.r.io.) oraz ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Artykuł 1124 K.r.io. brzmi: „dziecko umieszcza się w pieczy zastępczej do czasu zaistnienia warunków umożliwiających jego powrót do rodziny albo umieszczenia go w rodzinie przysposabiającej”. Ustawodawca w tym przepisie jednoznacznie oraz dobitnie określił istotę rodziny zastępczej.

 

Skoro zasadą konstytucyjną jest równość wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) – w tym co do kobiet i mężczyzn – to złamaniem Konstytucji byłoby samowolne decydowanie przez jednego z rodziców dziecka (jakiegokolwiek) o losie dziecka (np. skierowanie go do systemu pieczy zastępczej). Wiąże się to także z treścią artykułu 48 Konstytucji RP:

 

„1. Rodzice mają prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami. Wychowanie to powinno uwzględniać stopień dojrzałości dziecka, a także wolność jego sumienia i wyznania oraz jego przekonania.

 

2. Ograniczenie lub pozbawienie praw rodzicielskich może nastąpić tylko w przypadkach określonych w ustawie i tylko na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu”.

Brak domniemania pochodzenia dziecka od męża matki

Z Pani słów wynika, że w opisanej sytuacji nie ma zastosowania (określone w artykule 62 K.r.io.) domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki dziecka. Dlatego wchodzi w grę jeden z wariantów, przewidzianych w artykule 72 K.r.io., stanowiącym:

 

„§ 1. Jeżeli nie zachodzi domniemanie, że ojcem dziecka jest mąż jego matki, albo gdy domniemanie takie zostało obalone, ustalenie ojcostwa może nastąpić albo przez uznanie ojcostwa albo na mocy orzeczenia sądu.

§ 2. Uznanie ojcostwa nie może nastąpić, jeżeli toczy się sprawa o ustalenie ojcostwa”.

Powództwo o badania DNA dla domniemanego ojca dziecka

Jeżeli ów mężczyzna twierdzi, że jest ojcem tegoż dziecka, to jest uprawniony domagać się ustalenia ojcostwa (od art. 84 do art. 86 K.r.io.) – powództwo o ustalenie ojcostwa może zostać wytoczone np. przez ojca (mężczyznę za ojca się uważającego), jak i przez prokuratora (art. 86 K.r.io.). Artykuł 84 K.r.io. brzmi:

 

„§ 1. Sądowego ustalenia ojcostwa może żądać dziecko, jego matka oraz domniemany ojciec dziecka. Jednakże matka ani domniemany ojciec nie mogą wystąpić z takim żądaniem po śmierci dziecka lub po osiągnięciu przez nie pełnoletności.

§ 2. Dziecko albo matka wytacza powództwo o ustalenie ojcostwa przeciwko domniemanemu ojcu, a gdy ten nie żyje - przeciwko kuratorowi ustanowionemu przez sąd opiekuńczy.

§ 3. Domniemany ojciec dziecka wytacza powództwo o ustalenie ojcostwa przeciwko dziecku i matce, a gdy matka nie żyje - przeciwko dziecku.

§ 4. W razie śmierci dziecka, które było powodem w sprawie o ustalenie ojcostwa, ustalenia mogą dochodzić jego zstępni”.

 

Badanie genetyczne (skrótowo: DNA) to jeden z dopuszczalnych środków dowodowych – aktualnie często stosowany (z uwagi na stan wiedzy z zakresu genetyki). Orzeka sąd – a nie jakieś badanie (mające duże znaczenie w opiniowaniu specjalistycznym). W rozstrzyganiu spraw cywilnych (a do takich zaliczają się sprawy z powództwa o ustalenie ojcostwa) duże znaczenie ma wywiązanie się z prawnego obowiązku udowodnienia faktów (okoliczności), z których wywodzi się skutki prawne – art. 6 Kodeksu cywilnego (skrótowo: K.c.) oraz art. 232 Kodeksu postępowania cywilnego (skrótowo KPC). Pani słowa wskazują na to, że ów Mężczyzna stara się korzystać z możliwości sprawdzenia, czy rzeczywiście jest ojcem dziecka, które Państwu powierzono w ramach systemu pieczy zastępczej.

Władza rodzicielska domniemanego ojca dziecka

Jeżeli się okaże, że odnośny mężczyzna jest ojcem tegoż dziecka, to temu mężczyźnie prawdopodobnie będzie przysługiwała władza rodzicielska (art. 92 i następne K.r.io.) wobec jego dziecka; władza rodzicielska przysługuje aż do uzyskania przez dziecko pełnoletniości – (na ogół: art. 10 K.c.). Władza rodzicielska nie jest nadawana ani (zwłaszcza „z łaski”) przydzielana przez władze publiczne (np. przez sąd).

 

Opieka nad małoletnim (dokładniej uregulowana w art. 145 i następnych K.r.io.) może mieć miejsce wyłącznie w przypadku braku władzy rodzicielskiej. Chodzi o treść artykułu 94 § 3 K.r.io.: „jeżeli żadnemu z rodziców nie przysługuje władza rodzicielska albo jeżeli rodzice są nieznani, ustanawia się dla dziecka opiekę”. Wystarczy jeden rodzic, któremu przysługuje władza rodzicielska, aby bezprzedmiotowe było rozważanie opieki (art. 145 i następne K.r.io.) lub pieczy zastępczej (art. 1121 i następne K.r.io.) nad dzieckiem.

 

Gdyby pojawiły się poważne wątpliwości lub zostały ujawnione istotne problemy, to mogłoby dojść do sądowej ingerencji we władzę rodzicielską. Aktualne centralne władze państwowe starają się przeciwdziałać odbieraniu dzieci rodzicom tylko z powodu biedy – niestety, taki proceder był uprawiany przez instytucje państwowe, co niekiedy kończyło się tragicznie (np. samobójstwami dzieci odebranych rodzicom). Wyrazem woli politycznej jest art. 1123 § 2 K.r.io., który stanowi: „umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej wbrew woli rodziców wyłącznie z powodu ubóstwa nie jest dopuszczalne”.

Decyzja w sprawie dziecka będącego obecnie w rodzinie zastępczej

Sąd będzie uprawniony zdecydować o sytuacji dziecka, które trafiło do Państwa w ramach pieczy zastępczej. Sąd powinien kierować się dobrem dziecka, z którym zapewne trudno byłoby pogodzić pozbawienie dziecka możliwości wychowywania przez własnego ojca (ktokolwiek jest ojcem) – a podjęcie starań o dochodzenie ojcostwa może być wyrazem troski o dziecko. Oczywiście, nie można zupełnie wykluczyć ingerencji sądu we władzę rodzicielską – np. wydania zarządzeń (art. 109 K.r.io.), zawieszenia władzy rodzicielskiej (art. 110 K.r.io.), ograniczenia albo pozbawienia władzy rodzicielskiej (art. 111 K.r.io.). Teraz (to jest przed zakończeniem postępowania w sprawie o stwierdzenie ojcostwa) zbyt wcześnie jest przewidywać dalszy rozwój sytuacji – przecież nawet nie jest prawnie określona relacja między dzieckiem a jego ojcem (kimkolwiek on jest). Gdyby nawet doszło do ingerencji we władzę rodzicielską, to różne okoliczności mogłyby wpływać na to, komu Dziecko zostałoby powierzone – np. w ramach systemu pieczy zastępczej (w tym komuś z grona rodzinnego rodziców dziecka). Państwu może się przydać zwracanie uwagi na to, w ramach jakich uwarunkowań organizacyjnych (to jest pieczy zastępczej) dziecko do Państwa skierowano.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dziesięć minus IX =

»Podobne materiały

Widzenie z dzieckiem w 2 weekend miesiąca

W jakim terminie przypada drugi weekend miesiąca, jeżeli pierwszy dzień miesiąca to niedziela? Ojciec dziecka ma widzenie z dzieckiem w 2 weekend miesiąca od piątku godz 16:00 do niedzieli godz 16:00.

 

Badanie DNA bez zgody matki dziecka

Jestem w separacji z żoną, która rozpowiada, że syn nie jest mój. Chciałby zrobić test DNA i dowiedzieć się, jak jest naprawdę. Czy muszę mieć na to zgodę żony?

 

Dziecko z mężatką i walka o prawa rodzicielskie

Przez kilka lat miałem romans z mężatką. Miesiąc temu urodziło nam się dziecko – córeczka. Z testów DNA wynika, że to ja jestem ojcem. Matka dziecka postanowiła, że zostanie z mężem, który twierdzi, że chce być tatą dla mojej córki. Czy sąd może pozbawić mnie władzy rodzicielskiej? Co mam

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »