Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Azyl terytorialny

Autor: Monika Cieszyńska • Opublikowane: 22.02.2009

W artykule autorka obszernie omawia istotę instytucji azylu terytorialnego oraz zasady ubiegania się o azyl w Polsce.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Azyl terytorialny to instytucja prawa międzynarodowego, sięgająca swą genezą rewolucji francuskiej. Polega on na zezwoleniu przez władze danego państwa na pobyt cudzoziemca prześladowanego ze względów politycznych, naukowych i religijnych* w kraju, w którym już przebywa lub chciałby się znaleźć. Zatem względy ekonomiczne w aktualnym stanie prawnym nie uzasadniają żądania udzielenia azylu. Natomiast uzasadniają go z pewnością także względy etniczne i pochodzenie narodowe. Należy podkreślić, że prawo do azylu pozostaje w ścisłym związku z prawem do życia czy wolności od tortur i nieludzkiego traktowania.

 

Prawo do ubiegania się o azyl terytorialny gwarantują akty międzynarodowe. Powszechna Deklaracja Praw Człowieka z 1948 r. w art. 14 stanowi, iż „każdy człowiek ma prawo ubiegać się o azyl i korzystać z niego w innym kraju w razie prześladowania”. Podobnie uchwalona przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w 1967 r. Deklaracja w sprawie azylu terytorialnego uznała go za akt humanitarny, solidarny i pożądany w demokratycznym państwie.

 

Współcześnie można stwierdzić, iż prawo do azylu jest prawem człowieka. Niemniej decyzja o udzieleniu osobie prześladowanej azylu terytorialnego zależy od każdorazowej swobodnej decyzji państwa. Każde państwo może zatem na zasadzie autonomii woli podjąć decyzję, czy udzielić schronienia prześladowanemu.

 

Jeśli jednak azyl terytorialny zostanie już danej osobie udzielony, to obliguje to państwo przyjmujące do niestosowania względem tej osoby ekstradycji, tj. wydania jej państwu, którego obywatelstwo posiada. Osoba, której udzielono azylu, może być zobowiązana do opuszczenia kraju tylko po uprzednim pozbawieniu jej prawa do azylu.

 

Azylu terytorialnego nie można udzielić zbrodniarzom wojennym oraz osobom winnym popełnienia zbrodni przeciwko pokojowi i zbrodni przeciwko ludzkości.

 

W polskim porządku prawnym instytucję azylu terytorialnego możemy odnaleźć w Konstytucji RP z 1997 r. oraz w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która reguluje zasady udzielania azylu przez Państwo polskie.

 

W myśl przepisów przywołanej ustawy, azyl terytorialny może zostać udzielony, jeśli w konkretnej sytuacji łącznie wystąpią dwie przesłanki, a mianowicie:

 

  1. istnieje konieczność zapewnienia cudzoziemcowi ochrony przed prześladowaniem;
  2. za udzieleniem schronienia cudzoziemcowi przemawia ważny interes państwa.

 

Cudzoziemcowi, któremu udzielono azylu, jednocześnie zezwala się na osiedlenie i wydaje kartę pobytu.

 

Cudzoziemiec starający się o udzielenie azylu – jeśli przebywa poza granicami RP – winien złożyć stosowny wniosek do konsula RP, w pozostałych wypadkach do komendanta granicznej placówki kontrolnej Straży granicznej. Wniosek o azyl obejmuje także małoletnie dzieci towarzyszące cudzoziemcowi oraz może objąć małżonka za jego zgodą wyrażoną na piśmie.

 

We wniosku o udzielenie azylu zainteresowany powinien przedstawić następujące informacje i fakty:

 

  1. dane cudzoziemca, towarzyszących mu małoletnich dzieci oraz małżonka, jeżeli są objęci wnioskiem;
  2. określenie kraju jego pochodzenia;
  3. określenie istotnych zdarzeń będących przyczyną ubiegania się o udzielnie azylu.

 

Wniosek ten wszczyna postępowanie administracyjne, które należy do właściwości prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców (zwany dalej prezesem Urzędu). Prezes Urzędu udziela albo odmawia udzielenia azylu w formie decyzji administracyjnej. Nadto wydanie określonego rozstrzygnięcia na skutek wniosku o udzielenie azylu wymaga zawsze zgody Ministra Spraw Zagranicznych. W czasie postępowania wnioskodawca winien stawiać się na każde wezwanie prezesa, by złożyć np. stosowne wyjaśnienia i dowody, o czym cudzoziemiec winien być pouczony w zrozumiałym dla niego języku. Stąd też ważne jest, by sam zainteresowany informował prezesa Urzędu o każdorazowej zmianie miejsca pobytu.

 

Wydanie decyzji o udzieleniu azylu bądź odmowie jego udzielenia winno nastąpić w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku, z tym że wydanie decyzji o odmowie udzielenia azylu terytorialnego z powodu oczywistej bezzasadności wniosku powinno nastąpić już w terminie 30 dni od dnia jego złożenia.

 

Azyl terytorialny może być z określonych względów zabrany. Cudzoziemiec korzystający z azylu terytorialnego może zostać – decyzją prezesa Urzędu – pozbawiony tego prawa, jeśli zajdzie jedna z niżej wymienionych przyczyn:

 

  1. ustały przyczyny, dla których azyl został udzielony;
  2. prowadzi on działalność skierowaną przeciwko obronności lub bezpieczeństwu państwa lub bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu.

 

Decyzja prezesa Urzędu w sprawie azylu terytorialnego jest zaskarżalna do organu nadrzędnego. Organem odwoławczym od decyzji prezesa Urzędu jest Rada ds. Uchodźców. Natomiast od decyzji tej Rady zainteresowanemu cudzoziemcowi przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA), natomiast od wyroku WSA – skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA).

 

 

 

 

* Prawo międzynarodowe publiczne R. Bierzanek, J. Simonides, wyd. 7, str. 262.


Stan prawny obowiązujący na dzień 22.02.2009


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • X - X =

 

»Podobne materiały

Zasady przyznawania statusu uchodźcy

W artykule tym omówione zostały zasady przyznawania statusu uchodźcy w prawie polskim.

 

Dowody w postępowaniu administracyjnym

Artykuł omawia podstawowe zasady postępowania dowodowego oraz środki dowodowe w procedurze administracyjnej.

 

Ochrona czasowa cudzoziemców

Polska jest krajem, w którym prawnie gwarantuje się ochronę cudzoziemcom, którzy zmuszeni zostali do opuszczenia miejsca swojego zamieszkania. W tym artykule została omówiona jedna z form prawnych służących takiej ochronie – ochrona czasowa.

 

Karta Polaka

Autor omawia zagadnienia związane z przyznaniem Karty Polaka wprowadzonej ustawą z dnia 7 września 2007 roku o Karcie Polaka.

 

Repatriacja

Autor omawia podstawowe zagadnienia związane z repatriacją.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »