.
Mamy 12 503 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Alimenty na dorosłe dziecko

Autor: Hanna Żurowska • Opublikowane: 22.04.2013

Sąd uznał, że mojemu dorosłemu dziecku należą się alimenty ode mnie. Syn ma 26 lat i ukończył dwa kierunki studiów. W tym roku podjął kolejne studia II stopnia. Czy jest jakaś granica wiekowa, do kiedy trzeba płacić alimenty na dzieci? Czy sąd słusznie zdecydował o przyznaniu alimentów, skoro syn ma już wyższe wykształcenie?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Na początek przedstawię przepisy i orzecznictwo dotyczące obowiązku alimentacyjnego.

 

Zgodnie z art. 133 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.):

 

„§ 1. Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.

 

§ 2. Poza powyższym wypadkiem uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku.

 

§ 3. Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się”.

 

W dodanym po 13 czerwca 2009 roku § 3 ustawodawca przyznał rodzicom uprawnienie do uchylenia się od wykonania obowiązku alimentacyjnego m.in. w sytuacji, gdy dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się.

 

Czas trwania tego obowiązku nie jest ograniczony terminem i nie pozostaje też w zależności od osiągnięcia przez uprawnionego określonego stopnia wykształcenia. Jedyną okolicznością, od której zależy trwanie bądź ustanie obowiązku, jest to, czy dziecko może się utrzymać samodzielnie. Dziecko, które nie tylko osiągnęło dorosłość, lecz także zdobyło wykształcenie umożliwiające podjęcie pracy zawodowej pozwalającej na samodzielne utrzymanie, nie traci uprawnień do alimentów, jeżeli np. chce kontynuować naukę i zamiar ten znajduje usprawiedliwienie w dotychczas osiąganych wynikach w nauce. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z 14 listopada 1997 r. (III CKN 257/97, LexPolonica nr 327729, OSNC 1998, nr 4, poz. 70): „przy orzekaniu o obowiązku alimentacyjnym rodziców wobec dzieci, które osiągnęły pełnoletność, brać należy także pod uwagę, czy wykazują one chęć dalszej nauki oraz czy ich osobiste zdolności i cechy charakteru pozwalają na rzeczywiste kontynuowanie przez nie nauki”.

 

„Rodzice nie są obowiązani dostarczać środków utrzymania dziecku, które, będąc już przygotowane należycie do wykonywania przez nie odpowiedniego dla niego zawodu, podejmuje w celu podniesienia swych kwalifikacji dalsze kształcenie się, ale w studiach się zaniedbuje, nie robi należytych postępów, nie otrzymuje obowiązujących zaliczeń, nie zdaje w terminie przepisanych egzaminów, a zwłaszcza, jeżeli z własnej winy powtarza lata studiów i wskutek tego nie kończy studiów w przewidzianym programem okresie” (wyrok SN z 8 sierpnia 1980 r., III CRN 144/80, LexPolonica nr 310012, OSNCP 1981, nr 1, poz. 20).

 

O ustaniu obowiązku alimentacyjnego rodziców wobec dzieci nie decyduje w sposób automatyczny ukończenie przez dziecko pewnej granicy wieku, lecz możność i stopień samodzielnego utrzymywania się przez to dziecko.

 

Obowiązek alimentacyjny nie jest także związany ze stopniem wykształcenia w tym sensie, że nie ustaje z chwilą osiągnięcia przez alimentowanego określonego stopnia podstawowego lub średniego wykształcenia. Jedyną miarodajną okolicznością, od której zależy trwanie bądź ustanie tego obowiązku, jest to, czy dziecko może utrzymać się samodzielnie. Z tej przyczyny w odniesieniu do dzieci, które osiągnęły pełnoletność, brać należy pod uwagę to, czy wykazują chęć dalszej nauki oraz czy osobiste zdolności i cechy charakteru pozwalają na rzeczywiste kontynuowanie nauki (wyrok Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 14 listopada 1997 r., III CKN 217/97, LexPolonica nr 351778).

 

Jak wynika z powyższych przepisów i orzecznictwa, na rodzicach ciąży obowiązek alimentacyjny nawet w stosunku do pełnoletniego dziecka, pod warunkiem że nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, bo np. studiuje, nie ma zawodu, który umożliwiałby mu zarobkowanie.

 

Ustawodawca dopuścił możliwość uchylenia się rodziców od dostarczania dorosłemu dziecku środków utrzymania (alimentów) w następujących wypadkach:

 

  1. jeżeli dziecko posiada majątek, z którego mogłoby zaspokoić swoje potrzeby,
  2. jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub
  3. jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się,
  4. jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 1441).

 

Ponadto zmiany wysokości albo ograniczenia czasu trwania obowiązku alimentacyjnego można żądać też w drodze powództwa przewidzianego w art. 138: „w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego”.

 

Podstawą powództwa z art. 138 K.r.o. może być tylko zmiana stosunków, która nastąpiła nie wcześniej niż po uprawomocnieniu się wyroku zasądzającego alimenty (wyrok SN z 25 maja 1999 r., I CKN 274/99, LexPolonica nr 1932374).

 

Zatem przepisy nie ograniczają obowiązku alimentacyjnego ze względu na wiek dziecka, a nawet ze względu na to, że dziecko podejmuje naukę na studiach wyższych. Zgodnie z orzecznictwem obowiązek alimentacyjny jest ograniczony jedynie wtedy, gdy dziecko zaniedbuje naukę, powtarza lata nauki.

 

Jednak z pytania wynika, że syn ukończył studia wyższe, nawet dwa kierunki – w tej sytuacji moim zdaniem należałoby uznać, że ma możliwości, by samodzielnie się utrzymać. Dziwię się, że sąd przyznał alimenty. Ale z uwagi na to, że przepisy mówiące o tym, w jakich sytuacjach alimenty przysługują, są bardzo nieprecyzyjne, ostateczna ocena należy do sądu.

 

W związku z tym należałoby wnieść apelację od wyroku, udowadniając np., że syn nie dokłada starań w celu samodzielnego utrzymania się.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • osiem plus osiem =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »