Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Alimenty dla matki

Autor: Katarzyna Nosal • Opublikowane: 23.05.2013

Jestem osobą niepełnosprawną i bezrobotną bez prawa do zasiłku. Od dłuższego czasu bezskutecznie poszukuję pracy. Mam rodziców, ale utrzymują się oni ze skromnej renty i nie mogą mi pomagać. Mógłby to natomiast robić mój jedyny syn, który od kilku lat mieszka za granicą, gdzie ma dobrą pracę – jednak stanowczo odmawia. Słyszałam, że dorosłe dziecko może zostać zmuszone sądownie do płacenia alimentów dla matki. Jak się za to zabrać?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Ma Pani jak najbardziej prawo żądać alimentów od syna, który – jak wynika z podanych przez Panią informacji – pracuje za granicą i nie pomaga Pani w żaden inny sposób.

 

Zgodnie z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w skrócie: K.r.o.) obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo, przy czym obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi.

 

Zgodnie z art. 132 K.r.o. obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Poza tym wypadkiem uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku.

 

Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.

 

Powyższe przepisy w sposób ogólny przedstawiają Pani sytuację i możliwości. Jako wstępna swojego syna w sytuacji, gdy znajduje się Pani w niedostatku, jest Pani uprawniona do żądania od niego alimentów w zakresie, w jakim Pani potrzeby usprawiedliwione nie są pokryte z Pani własnych środków. Alimenty te powinny być ustalone w takiej wysokości, aby jednocześnie zaspokoić Pani potrzeby i nie nadwyrężyć zdolności zarobkowych i stanu majątkowego syna.

 

Niewątpliwie znajduje się Pani w niedostatku. Pojęcie to wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale pełnego składu z dnia 16 grudnia 1987 r. (sygn. akt III CZP 91/86), która stanowi dla sądów powszechnych wytyczne w zakresie stosowania przepisów o alimentach. Zgodnie z tą uchwałą:

 

„Przesłanką obowiązku alimentacyjnego unormowanego w art. 128-144 oraz 60 § 1 K.r.o. jest pozostawanie osoby uprawnionej w niedostatku. Przesłanka ta nie odnosi się do obowiązku alimentacyjnego rodziców względem dziecka, które nie osiągnęło jeszcze samodzielności, oraz do podobnego obowiązku obciążającego małżonków w zakresie zaspokajania potrzeb rodziny w ramach art. 27 K.r.o.

 

Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie określa pojęcia niedostatku. Pewną wskazówkę interpretacyjną w tym zakresie zawiera art. 135 § 1 K.r.o. Z jego brzmienia można wnosić, iż niedostatek występuje wtedy, gdy uprawniony nie może w pełni własnymi siłami, z własnych środków, zaspokoić swych usprawiedliwionych potrzeb.

 

Potrzeby materialne i niematerialne każdego człowieka kształtują się inaczej. Obydwa te rodzaje potrzeb są ze sobą sprzężone i tylko ich łączne zaspokojenie zapewnia godziwą egzystencję. W takim kontekście można mówić o zaspokojeniu potrzeb usprawiedliwionych, które każdy uprawniony powinien mieć zapewnione. Są one uzależnione od indywidualnych cech uprawnionego, tj. od wieku, stanu zdrowia, zawodu, pozycji społecznej i dotychczasowej stopy życiowej.

 

Zaspokojenie potrzeb każdego człowieka powinno nastąpić przede wszystkim z jego własnych środków. Dotyczy to dochodów z pracy, z majątku, ze świadczeń ubezpieczenia lub zabezpieczenia społecznego. Do środków takich zalicza się także renty przyznane na podstawie art. 444, 446 § 2, art. 903-907 K.c. oraz z umowy o dożywocie (art. 908 K.c,).

 

Za znajdujące się w niedostatku zatem należy uważać osoby, które nie mogą własnymi siłami zaspokoić usprawiedliwionych potrzeb, nie posiadają własnych środków w postaci wynagrodzenia za pracę, emerytury czy renty, ani też dochodów z własnego majątku. Do środków własnych jednak nie można zaliczyć tych środków, które zostały uprawnionemu do żądania alimentów dostarczone przez inne osoby bez obowiązku prawnego, czy w wykonaniu obowiązku alimentacyjnego, lecz poza jego obowiązkowym zakresem.

 

Przy ocenie, czy na pokrycie potrzeb uprawnionego do alimentacji powinny być zużywane tylko dochody z jego majątku, czy też i w jakim zakresie można wymagać zbycia samej substancji majątku, trzeba przyjąć za regułę, że nie można mówić o niedostatku osoby, która przez zbycie swego majątku lub jego części mogłaby sama, i to na czas dłuższy (jakieś krótkie okresy nie wchodziłyby tu w grę), z własnych środków zaspokoić swe usprawiedliwione potrzeby. Regułę tę jednak stosować należy ze szczególną ostrożnością, uwzględniając wszelkie okoliczności, m.in. stan majątkowy, położenie materialne itd. osoby, która w pierwszej kolejności byłaby (w razie niezbywania majątku) zobowiązana do alimentacji. Za zasadę ogólną można przyjąć w każdym razie brak obowiązku naruszenia przez uprawnionego substancji rzeczy służących do bezpośredniego zaspokajania jego potrzeb, których mógłby dochodzić od zobowiązanego. Uprawniony nie ma też obowiązku naruszania substancji, gdyby sprzeciwiały się temu zasady współżycia społecznego”.

 

Podkreślona przeze mnie sytuacja występuje w Pani przypadku. Syn może jednak podnieść argument, że ma Pani jeszcze rodziców utrzymujących się z renty, a obowiązek alimentacyjny wstępnych (rodziców) wyprzedza obowiązek alimentacyjny zstępnych (dzieci). W takim wypadku trzeba będzie wyjaśnić sądowi, że rodzice nie mają odpowiednich środków, aby Panią wspomóc.

 

Należy złożyć w sądzie rejonowym wydziale rodzinnym i opiekuńczym pozew o alimenty dla matki. Zgodnie z art. 28 Kodeksu postępowania cywilnego (w skrócie: K.p.c.) pozew wnosi się do sądu właściwego dla miejsca zamieszkania pozwanego (w tym wypadku Pani syna). Jednak zgodnie z art. 32 K.p.c. powództwo o roszczenie alimentacyjne wytoczyć można według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej. Zatem w tym momencie właściwy będzie sąd rejonowy właściwy dla Pani miejsca zamieszkania, nawet jeśli syn w tej chwili zamieszkuje za granicą. Pozew powinien być zaadresowany na dany sąd, wskazywać powoda i jego dokładny adres (czyli Panią) oraz pozwanego i jego dokładny adres (czyli Pani syn). Proszę wpisać adres zagraniczny syna, sąd dostarczy mu pozew drogą sądową.

 

W pozwie należy wskazać także wartość przedmiotu sporu – w przypadku alimentów jest to ich wartość za rok. Czyli jeśli będzie Pani żądać 1000 zł miesięcznie, to wartość przedmiotu sporu będzie wynosić 12 000 zł. Pozew o alimenty nie podlega opłacie, ponieważ osoba uprawniona do alimentów jest zwolniona od kosztów sądowych.

 

W pozwie o alimenty dla matki proszę napisać, jaka jest Pani sytuacja, wskazać swoje dochody, powód ich braku. Proszę także dokładnie wskazać Pani wydatki – koszty utrzymania (czynsz, wyżywienie, media, ewentualne koszty odzieży). Ponieważ zgodnie z art. 6 Kodeksu cywilnego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, musi Pani przedstawić dowody na tą okoliczność. Do pozwu należy dołączyć rachunki i faktury oraz zaświadczenie z urzędu pracy, że jest Pani bezrobotna bez prawa do zasiłku. Podobne zaświadczenie może Pani uzyskać z OPS i ZUS.

 

Musi też Pani uzasadnić, dlaczego syn może Panią utrzymywać. Proszę opisać jego sytuację, wskazując, że nie jest Pani w stanie przedstawić dokumentów świadczących o wysokości jego zarobków (ale może da Pani radę podać, gdzie pracuje). Sąd zobowiąże syna do przedstawienia wysokości swoich zarobków i kosztów utrzymania.

 

Tak sporządzony pozew proszę złożyć w sądzie wraz z załącznikami w postaci wskazanych przeze mnie dokumentów. Do pozwu należy dołączyć także jego kopię wraz z kopią załączników. Ten drugi pozew o alimenty dla matki sąd wyśle do syna, zobowiązując go do ustosunkowania się do niego.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 4 plus cztery =

»Podobne materiały

Alimenty dzieci względem rodziców

Czy córka, która jest mężatką, nieposiadającą żadnego dochodu (pracuje tylko mąż), jest zobowiązana płacić alimenty swojej mamie? Czy w takiej sytuacji alimenty dla rodzica mogą być pobrane z dochodu męża córki?

 

Alimenty dla rodzica i problem z jego długami

Czy moja mama, mając emeryturę, może żądać ode mnie alimentów? Cierpi na chorobę psychiczną i dlatego narobiła wiele długów, od kilku miesięcy nie opłaca też rachunków za mieszkanie. Nie jest ubezwłasnowolniona. Czy mogę być wezwany do spłaty jej długów? Jak mogę tego uniknąć? Dodam, że mieszkamy os

 

Alimenty dla rodziców

W jaki sposób ustala się alimenty dla rodziców, jeżeli między małżonkami jest rozdzielność majątkowa?  

 

Koszty utrzymania teściowej ponoszone przez zięcia

Od początku mojego małżeństwa (27 lat) mieszkamy z teściową, która jest schorowaną osobą, obecnie w podeszłym wieku. Ma niewielką rentę, która starcza tylko na leki. Całe utrzymanie (jedzenie, ubrania itp.) zapewniam jej ja, bo moja żona nie pracuje od 11 lat – opiekuje się matką. Teściowa ma

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »