Mamy 10 803 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Adopcja dziecka a uprawnienia wynikające z Kodeksu pracy

Autor: Irena Sawa • Opublikowane: 05.04.2011

Jak Kodeks pracy traktuje adopcję dziecka – w jakim stopniu mogę skorzystać z praw przysługujących kobiecie, która urodziła własne dziecko, a w jakich sytuacjach będę traktowana inaczej?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W przypadku adopcji dziecka korzysta Pani z szeregu uprawnień kodeksowych.

 

Zgodnie z art. 121 § 1 i 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego „przez akt adopcji pomiędzy adoptującym a adoptowanym powstaje taki sam stosunek, jak pomiędzy rodzicami i dziećmi”.

 

Osoba adoptująca przyjmuje na siebie wszystkie ciężary związane z wychowywaniem dziecka, wchodzi w rolę rodzica w sensie prawnym i fizycznym, bez jakichkolwiek ograniczeń.

 

Opieka nad zdrowym dzieckiem:

 

Zgodnie z treścią art. 188 Kodeksu pracy (w skrócie K.p.) „pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy na 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia”.

 

Jak przepis powyższy wskazuje, Pani przysługują 2 dni wolne, co oznacza, że obowiązkiem pracodawcy jest udzielenie takich dni.

 

Wyjaśniam także, że nie musi Pani uzasadniać, po co, w jakim celu dni te są niezbędne.

 

Opieka nad chorym dzieckiem:

 

Zgodnie z treścią art. 32 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512 z późn. zm.) przysługuje Pani prawo do zasiłku opiekuńczego z powodu konieczności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

 

Zgodnie z treścią art. 33 powyższej ustawy zasiłek opiekuńczy przysługuje przez okres zwolnienia od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki, nie dłużej niż przez okres 60 dni (dziecko do czasu ukończenia 14 roku życia), oraz 14 dni (dziecko powyżej 14 roku życia).

 

Dodam, że zgodnie z treścią art. 34 tej ustawy „zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli poza ubezpieczonym są inni członkowie rodziny pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym, mogący zapewnić opiekę choremu członkowi rodziny”.

 

Wysokość zasiłku opiekuńczego wynosi 80% podstawy wymiaru zasiłku – podstawa prawna: art. 35 ust. 1 wspomnianej ustawy.

 

Zakaz zatrudniania w godzinach nadliczbowych i delegowania poza stałe miejsce pracy:

 

Zgodnie z treścią art. 178 § 2 K.p. „pracownika opiekującego się dzieckiem do ukończenia przez nie 4 roku życia nie wolno bez jego zgody zatrudniać w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej, jak również delegować poza stałe miejsce pracy”.

 

Prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego:

 

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 pkt 1 K.p. „pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub który przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem, ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze: 20 tygodni w przypadku przyjęcia jednego dziecka – nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10 roku życia”.

 

Według art. 183 § 2 K.p. „jeżeli pracownik, o którym mowa w powyższym art. 183 § 1 Kodeksu pracy, przyjął dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, do 10 roku życia, ma prawo do 9 tygodni urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego”.

 

„Pracownik ma prawo do dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze: do 6 tygodni – jeżeli adoptował jedno dziecko” (art. 183 § 3 pkt 1 K.p.).

 

Zgodnie z treścią art. 1831 § 1 K.p. „przy udzielaniu urlopu macierzyńskiego i urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego tydzień urlopu odpowiada 7 dniom kalendarzowym”.

 

Odnosząc się do powyższych przepisów, stwierdzić należy, że nabycie prawa do urlopu przez pracownika oraz wymiar urlopu, jaki będzie faktycznie przysługiwał pracownikowi, są zależne od wieku dziecka, które zostało przyjęte na wychowanie.

 

Pracownik nabywa prawo do urlopu, jeżeli przyjął na wychowanie dziecko w wieku do lat 7 lub w wieku do lat 10, jeżeli jest to dziecko, w stosunku do którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego.

 

Maksymalny wymiar urlopu, z którego pracownik może skorzystać, podlega zmniejszeniu o okres, który przypadałby po ukończenia przez dziecko odpowiednio 7. lub 10. roku życia.

 

Ustawodawca nie określił jednak precyzyjnie, w jaki sposób zmniejsza się wymiar przysługującego pracownikowi urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w sytuacji przyjęcia na wychowanie kilkorga dzieci i kończenia przez poszczególne dzieci odpowiednio 7. lub 10. roku życia.

 

Można jednak przyjąć taką wykładnię art. 183 § 1, zgodnie z którą wymiar przysługującego pracownikowi urlopu ulega zmniejszeniu dopiero wówczas, gdy wszystkie dzieci przyjęte przez pracownika na wychowanie ukończą odpowiednio 7. lub 10. rok życia. Ta druga interpretacja art. 183 § 1 jest, moim zdaniem, bardziej uzasadniona ze względu na językową metodę wykładni prawa.

 

Do ustalenia nabycia prawa i wymiaru urlopu istotny jest więc wiek dzieci w momencie ich przyjęcia na wychowanie.

 

Pracownik, który przyjął na wychowanie dziecko przed ukończeniem przez nie określonego wieku, ma jednak zawsze prawo do urlopu w minimalnym wymiarze 9 tygodni (podstawa prawna: art. 183 § 2 K.p.).

 

W myśl art. 1832 K.p.pracodawca dopuszcza pracownika po zakończeniu urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego do pracy na dotychczasowym stanowisku, a jeżeli nie jest to możliwe, na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu lub na innym stanowisku odpowiadającym jego kwalifikacjom zawodowym, za wynagrodzeniem za pracę, jakie otrzymywałby, gdyby nie korzystał z urlopu”.

 

Zgodnie z treścią art. 29 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego „za czas urlopu macierzyńskiego przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru”.

 

Prawo do urlopu wychowawczego:

 

Zgodnie z art. 186 § 1 K.p. „pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy ma prawo do urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 4 roku życia. Do sześciomiesięcznego okresu zatrudnienia wlicza się poprzednie okresy zatrudnienia”.

 

Art. 186 § 2 K.p. „pracownik mający okres zatrudnienia określony w art.186 § 1 Kodeksu pracy, bez względu na to, czy korzystał z urlopu wychowawczego przewidzianego w tym przepisie, może skorzystać z urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia, jeżeli z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności dziecko wymaga osobistej opieki pracownika”.

 

Według art. 1861 § 1 K.p. „pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego do dnia zakończenia tego urlopu. Rozwiązanie przez pracodawcę umowy w tym czasie jest dopuszczalne tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, a także gdy zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika”.

 

Odnosząc się do treści cytowanych artykułów, należy stwierdzić, przysługuje Pani prawo do urlopu wychowawczego oraz dodatkowego urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat (do czasu ukończenia przez dziecko 18. roku życia) w razie niepełnosprawności dziecka.

 

W okresie urlopu wychowawczego pracownik korzysta z ochrony przed rozwiązaniem

i wypowiedzeniem umowy.

 

Obniżenie wymiaru czasu pracy:

 

Zgodnie z treścią art. 1867 § 1 K.p. „pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego może złożyć pracodawcy pisemny wniosek o obniżenie jego wymiaru czasu pracy do wymiaru nie niższego niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy w okresie, w którym mógłby korzystać z takiego urlopu. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika”.

 

Zgodnie z art. 1868 § 1 K.p. „pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy do dnia powrotu do nieobniżonego wymiaru czasu pracy, nie dłużej jednak niż przez łączny okres 12 miesięcy. Rozwiązanie przez pracodawcę umowy w tym czasie jest dopuszczalne tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, a także gdy zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika”.

 

Pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego może więc korzystać z obniżenia czasu pracy, korzystając jednocześnie z ochrony trwałości stosunku pracy.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 6 + X =

»Podobne materiały

Adopcja zagraniczna

Mieszkam z żoną we Francji. W styczniu 2013 r. zostaliśmy zakwalifikowani w Polsce do adopcji zagranicznej. Niedawno otrzymaliśmy informację, że moglibyśmy adoptować sześcioletniego chłopca. Niestety kiedy pojechaliśmy zapoznać się z dzieckiem, okazało się, że kwalifikację należy przeprowadzić ponow
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »