Opublikowane: 08.08.2005 | Zaktualizowane:

Zaprzestanie świadczenia usługi

Wyrok SOKIK z dnia 8 sierpnia 2005 r. (sygn. akt XVII Amc 34/04, Wokanda 2006/5/50)

Przejawem niedozwolonego postanowienia umownego, w świetle art. 3853 pkt 15 k.c., jest wprowadzenie przez przedsiębiorcę do umowy zawartej z konsumentem postanowienia uprawniającego przedsiębiorcę do zaprzestania świadczenia usługi, bez uprzedniego powiadomienia o tym konsumenta.

Wyrok wydany w składzie: przewodniczący - sędzia SO Bogdan Gierzyński.

Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2005 r. sprawy z powództwa Cezarego O. przeciwko K. sp. z o.o. o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone:

1. Uznał za niedozwolone i zakazał stosowania w umowach z konsumentami K. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. postanowień wzorca umowy o treści:

a. "Konta nie używane przez okres dłuższy niż 6 miesięcy od ostatniego zalogowania mogą zostać usunięte bez uprzedniego powiadomienia".

b. "Wszelkie spory, których stroną będzie właściciel serwisu, będą rozpatrywane przez sądy polskie z siedzibą właściwą do siedziby firmy K."

2. Oddalił powództwo w pozostałej części.

Powód Cezary O. wniósł o uznanie za niedozowolone i zakazanie stosowania w umowach z konsumentami K. sp. z o.o. w W. postanowień wzorca umowy o treści:

a. "Konto użytkownika, które zostało wcześniej zablokowane z powodów regulaminowych, nie może zostać usunięte", jako sprzecznego z art. 385¹ § 1 k.c.

b. "Konta nie używane przez okres dłuższy niż 6 miesięcy od ostatniego zalogowania mogą zostać usunięte bez uprzedniego powiadomienia" jako sprzecznego z art. 385³ pkt 15 k.c.

c. Wszelkie spory, których stroną będzie właściciel serwisu, będą rozpatrywane przez sądy polskie z siedzibą właściwą do siedziby firmy K." jako sprzecznego z art. 385³ pkt 23 k.c.

Zdaniem powoda, pierwsza z kwestionowanych klauzul uniemożliwia użytkownikowi, któremu serwis zablokował konto, usunięcia swoich danych osobowych z serwisu, co rażąco narusza interesy konsumenta, albowiem pozbawia go praw wynikających z treści art. 32 ust. 1 pkt 6, art. 32 ust. 1 pkt 7, art. 32 ust. 1 pkt 8, art. 35 pkt 1 ustawy o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926), a pozwaną spółkę jako administratora danych osobowych zwalnia z ustawowych obowiązków opisanych w art. 32 pkt 2 i 3 tej ustawy.

Klauzula wymieniona w pkt. b, zdaniem powoda, umożliwia w konsekwencji zerwanie umowy z konsumentem, zawartej zgodnie z regulaminem na czas nieoznaczony.

Zdaniem powoda, niedozwolonym postanowieniem umownym jest także klauzula wymieniona w pkt. c, narzucając rozpatrywanie wszelkich sporów, których stroną jest właściciel serwisu - przez sąd właściwy dla siedziby firmy K.

Pozwany nie uznał powództwa, podnosząc, że klauzula wskazana w pkt. a jest zgodna z art. 32 pkt 3 ustawy o ochronie danych osobowych. Klauzula wymieniona w pkt. b została zmieniona w dniu 25 maja 2004 r.

Odnosząc się do klauzuli wymienionej w pkt. c, pozwany oświadczył, że jego treść wynika z faktu zawierania w W. umów z konsumentami.

Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił, co następuje:

Pozwany nie zaprzeczył stosowaniu w umowach z konsumentami wzorca umowy, zawierającego wskazane w pozwie klauzule. Ich treść jest niesporna. Okoliczności te należało zatem uznać w świetle całości materiału dowodowego za udowodnione. Okoliczność zaniechania stosowania klauzuli wymienionej w pkt. b z dniem 25 maja 2004 r. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, bowiem pozew został wniesiony przed upływem terminu, o którym mowa w art. 479³⁹ k.p.c.

W tym stanie faktycznym, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:

a. Stosownie do treści art. 385¹ § 1 k.c., postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

W ocenie sądu, zapisowi o treści: Konto użytkownika, które zostało wcześniej usunięte, nie można przypisać treści wyłączającej zastosowanie art. 32 i 35 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Przepisy tej ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem umowa nie może wprowadzić w sposób skuteczny odmiennej regulacji. Konsument może więc korzystać z uprawnień wynikających z art. 32 ust. 1 pkt 6, 7 i 8 oraz 35 pkt 1 ustawy o ochronie danych osobowych, a także nie zwalnia pozwanego z obowiązków wynikających z art. 32 pkt 2 i 3 tej ustawy.

Przedmiotowa klauzula nie legalizuje ewentualnych działań pozwanego sprzecznych z ustawą. Należy się zgodzić z pozwanym, że ustawa o ochronie danych osobowych przewiduje możliwości przetwarzania danych osobowych w ściśle określonym zakresie, po wniesieniu sprzeciwu przez osobę, której dane te dotyczą. W konsekwencji, zdaniem sądu, skoro dane osobowe konsumenta podlegają niezmienionej ochronie, pomimo przedmiotowej klauzuli, to nie można przypisać naruszenia jego praw.

b. Zapis o treści: Konta nie używane przez okres dłuższy niż 6 miesięcy od ostatniego zalogowania mogą zostać usunięte bez uprzedniego powiadomienia, jest, w ocenie sądu, sprzeczny z art. 385³ pkt 15 k.c. Przepis ten stanowi, że w razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności zastrzegają dla kontrahenta konsumenta uprawnienie wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieoznaczony, bez wskazania ważnych przyczyn i stosownego terminu wypowiedzenia.

Konsument w umowach zawartych na czas nieokreślony ma więc zagwarantowane, że jego kontrahent może wypowiedzieć taką umowę, wskazując ważne przyczyny i gwarantując stosowny termin wypowiedzenia. Pozwany nie wykazał, aby w stosunkach, które reguluje przedmiotowy wzorzec umowy, nieużywanie konta przez 6 miesięcy było ważną przyczyną. Nawet gdyby uznać, że tak jest, uzasadnia to wyłącznie wypowiedzenie umowy z zachowaniem stosownego terminu wypowiedzenia, a nie, jak stanowi przedmiotowa klauzula, zaniechanie spełniania świadczenia.

c. Klauzula o treści: Wszelkie spory, których stroną będzie właściciel serwisu, będą rozpatrywane przez sądy polskie z siedzibą właściwą do siedziby firmy K., w ocenie sądu, jest sprzeczna z art. 385³ pkt 23 k.c. Przepis art. 385³ pkt 13 k.c. stanowi, że w razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które wyłączają jurysdykcję sądów polskich lub poddają sprawę pod rozstrzygnięcie sądu polubownego polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a także narzucają rozpoznanie sprawy przez sąd, który według ustawy nie jest miejscowo właściwy.

Kwestionowane postanowienie umowne poddaje sprawę pod rozstrzygnięcie sądowi powszechnemu właściwemu miejscowo dla siedziby kontrahenta nawet w sytuacji, gdy z właściwości miejscowej ogólnej jest inny sąd (np. siedziby konsumenta). Przedmiotowy zapis powoduje także, że w przypadku zmiany siedziby pozwanej spółki, właściwym może być inny sąd niż wynikający z właściwości przemiennej.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji, uznając za niedozwoloną i zakazując stosowania w umowach z konsumentami klauzul wymienionych w pkt. b i c (art. 479⁴² § 1 k.p.c.) i oddalając powództwo w pozostałe części jako bezzasadne. (...)

poleć uchwałę znajomemu     wersja do druku